#1
نبشتند عهدی بفرمان شاه
✦
که هرمزد را داد تخت و کلاه
“By the King's decree, they inscribed a testament, bestowing the throne and crown upon Hormozd.”
#2
چوقرطاس رومی شد از باد خشک
✦
نهادند مهری بروبر ز مشک
“When the Roman parchment dried in the wind, they set upon it a seal of fragrant musk.”
#3
به موبد سپردند پیش ردان
✦
بزرگان و بیدار دل بخردان
“They entrusted it to the High Priest before the nobles, the grandees, and vigilant wise men.”
#4
جهان را نمایش چو کردار نیست
✦
نهانش جز از رنج وتیمار نیست
“The world's outer display matches not its inner truth; its hidden depth holds naught but sorrow and care.”
#5
اگر تاج داری اگر گرم و رنج
✦
همان بگذری زین سرای سپنج
“Whether you hold a royal crown or endure toil and grief, you shall depart this transient hall all the same.”
#6
بپیوستم این عهد نوشین روان
✦
به پیروزی شهریار جوان
“I joined this covenant of Noshinravan to the triumph of the young sovereign.”
#7
یکی نامهٔ شهریاران بخوان
✦
نگر تاکه باشد چو نوشین روان
“Read the chronicle of kings and see if there ever was a ruler like Noshinravan.”
#8
برای و بداد و ببزم و به جنگ
✦
چو روزش سرآمد نبودش درنگ
“In wisdom, justice, feast, and battle, when his appointed day came, he was granted no delay.”
#9
توای پیر فرتوت بی‌توبه مرد
✦
خرد گیر وز بزم و شادی بگرد
“O aged man who has grown old without repentance, embrace wisdom and turn away from revelry.”
#10
جهان تازه شد چون قدح یافتی
✦
روانرا ز توبه تو برتافتی
“The world renewed itself whenever you took the goblet, yet you turned your soul away from penitence.”
#11
چه گفت آن سراینده سالخورد
✦
چو اندرز نوشین روان یاد کرد
“What said that aged bard of old when he recalled the counsel of Noshinravan?”
#12
سخنهای هرمزد چون شد ببن
✦
یکی نو پی افگند موبد سخن
“When the discourse of Hormozd was completed, the High Priest laid the foundation for new words.”
#13
هم آواز شد رایزن با دبیر
✦
نبشتند پس نامه‌ای بر حریر
“The counselor resonated with the royal scribe, and thereupon wrote a letter upon fine silk.”
#14
دلارای عهدی ز نوشین روان
✦
به هرمزد ناسالخورده جوان
“A heart-attracting covenant from Noshinravan unto Hormozd, the young and unaged prince.”
#15
سرنامه از دادگر کرد یاد
✦
دگر گفت کین پند پور قباد
“The letter's preamble praised the Just Creator, then stated: 'This is the advice of Kobad's son.'”
#16
بدان ای پسر کین جهان بی‌وفاست
✦
پر از رنج و تیمار و درد و بلاست
“'Know, my son, that this world is faithless, full of pain, care, suffering, and affliction.'”
#17
هرآنگه که باشی بدو شادتر
✦
ز رنج زمانه دل آزادتر
“'Whenever you feel most joyous within it, and your heart feels freest from the world's toil,'”
#18
همه شادمانی بمانی به جای
✦
بباید شدن زین سپنجی سرای
“'You must leave all that happiness behind and depart from this temporary abode.'”
#19
چو اندیشه رفتن آمد فراز
✦
برخشنده روز و شب دیریاز
“'When the thought of departure draws near, through radiant days and long-stretching nights,'”
#20
بجستیم تاج کیی را سری
✦
که بر هر سری باشد او افسری
“'We sought a worthy head for the Kayanid crown, one that would be a crown above every head.'”
#21
خردمند شش بود ما را پسر
✦
دل فروز و بخشنده و دادگر
“'I had six wise sons, all radiant-hearted, generous, and just.'”
#22
تو را برگزیدم که مهتر بدی
✦
خردمند و زیبای افسر بدی
“'I chose you because you were the eldest, wise, and worthy of the royal crown.'”
#23
بهشتاد بر بود پای قباد
✦
که در پادشاهی مرا کرد یاد
“'Kobad was eighty years of age when he entrusted the empire unto me.'”
#24
کنون من رسیدم به هفتاد و چار
✦
تو راکردم اندر جهان شهریار
“'Now I have reached seventy-four, and I make you the sovereign in this world.'”
#25
جز آرام وخوبی نجستم برین
✦
که باشد روان مرا آفرین
“'I sought naught in this but peace and goodness, so that blessings might rest upon my soul.'”
#26
امیدم چنانست کز کردگار
✦
نباشی جز از شاد و به روزگار
“'My hope from the Creator is that you may ever be joyous and blessed in fortune.'”
#27
گر ایمن کنی مردمان را بداد
✦
خود ایمن بخسبی و از داد شاد
“'If you secure the people through justice, you yourself shall sleep secure and rejoice in equity.'”
#28
به پاداش نیکی بیابی بهشت
✦
بزرگ آنک او تخم نیکی بکشت
“'As a reward for goodness you shall attain Paradise; great is he who sows the seed of virtue.'”
#29
نگر تا نباشی به جز بردبار
✦
که تندی نه خوب آید از شهریار
“'Take care to be nothing but patient and forbearing, for harshness ill becomes a king.'”
#30
جهاندار وبیدار و فرهنگ‌جوی
✦
بماند همه ساله با آبروی
“'A ruler who is vigilant and seeks knowledge shall retain his honor all his days.'”
#31
بگرد دروغ ایچ گونه مگرد
✦
چوگردی شود بخت را روی زرد
“'Turn in no way toward falsehood, for if you do, the face of fortune will turn pale.'”
#32
دل ومغز را دور دار از شتاب
✦
خرد را شتاب اندرآرد به خواب
“'Keep your heart and mind far from haste, for haste lulls wisdom into sleep.'”
#33
به نیکی گرای و به نیکی بکوش
✦
بهرنیک و بد پند دانا نیوش
“'Incline toward goodness and strive for it; listen to the wise man's counsel in every turn of good or ill.'”
#34
نباید که گردد بگرد تو بد
✦
کزان بد تو را بی گمان بد رسد
“'Let no evil come near you, for from evil, without doubt, evil shall come upon you.'”
#35
همه پاک پوش و همه پاک خور
✦
همه پندها یادگیر از پدر
“'Wear all things pure and eat all pure, and remember all these counsels from your father.'”
#36
ز یزدان گشای و به یزدان گرای
✦
چو خواهی که باشد تو را رهنمای
“'Seek opening from God and turn unto God, if you desire Him to be your guide.'”
#37
جهان را چو آباد داری بداد
✦
بود تخت آباد و دهر از تو شاد
“'When you make the world flourish through justice, your throne shall flourish and time rejoice in you.'”
#38
چو نیکی نمایند پاداش کن
✦
ممان تا شود رنج نیکی کهن
“'When men show goodness, reward them well; let not the toil of righteous deeds grow old.'”
#39
خردمند را شاد و نزدیک دار
✦
جهان بر بداندیش تاریک دار
“'Keep the wise man happy and close to you; render the world dark for evil-wishers.'”
#40
بهرکار با مرد دانا سگال
✦
به رنج تن از پادشاهی منال
“'Consult with wise men in every affair; complain not of bodily toil in kingship.'”
#41
چویابد خردمند نزد تو راه
✦
بماند بتو تاج و تخت و کلاه
“'When the wise man finds access to you, the crown, throne, and royal cap shall endure with you.'”
#42
هرآنکس که باشد تو را زیردست
✦
مفرمای در بی‌نوایی نشست
“'Whoever is under your command, order them not to sit in poverty and distress.'”
#43
بزرگان وآزادگان را بشهر
✦
ز داد تو باید که یابند بهر
“'The grandees and noble citizens in the realm must all receive their share of your justice.'”
#44
ز نیکی فرومایه را دور دار
✦
به بیدادگر مرد مگذار کار
“'Keep the base person far from goodness; entrust no duties to the unjust man.'”
#45
همه گوش ودل سوی درویش دار
✦
همه کار او چون غم خویش دار
“'Keep your ear and heart attentive to the needy, and regard their plight as your own grief.'”
#46
ور ایدونک دشمن شود دوستدار
✦
تو در بوستان تخم نیکی بکار
“And if perchance an enemy should turn into a friend, plant the seeds of goodness in the garden of your soul.”
#47
چو از خویشتن نامور داد داد
✦
جهان گشت ازو شاد و او از تو شاد
“When a renowned ruler administers justice from himself, the world rejoices through him, and he through you.”
#48
بر ارزانیان گنج بسته مدار
✦
ببخشای بر مرد پرهیزکار
“Keep not your treasures locked away from the worthy, and extend your bounty unto the god-fearing and virtuous.”
#49
که گر پند ما را شوی کاربند
✦
همیشه بماند کلاهت بلند
“For if you act upon my counsel, your crown shall ever remain exalted and proud.”
#50
که نیکی دهش نیک خواه تو باد
✦
همه نیکی اندر پناه تو باد
“May the Bestower of Goodness be your well-wisher, and may all virtues find shelter in your reign.”
#51
مبادت فراموش گفتار من
✦
اگر دور مانی ز دیدار من
“Let not my words be forgotten by you, even when you are far removed from the sight of my face.”
#52
سرت سبز باد و دلت شادمان
✦
تنت پاک و دور از بد بدگمان
“May your head bloom green, your heart overflow with joy, your body remain pure and far from the evil of the malevolent.”
#53
همیشه خرد پاسبان تو باد
✦
همه نیکی اندر گمان تو باد
“May wisdom forever stand guard over you, and may every good outcome dwell within your thoughts.”
#54
چو من بگذرم زین جهان فراخ
✦
برآورد باید یکی خوب کاخ
“When I depart from this vast world, a stately tomb like a grand palace must be built for me.”
#55
بجایی کزو دور باشد گذر
✦
نپرد بدو کرکس تیزپر
“In a secluded place far beyond all passage, where not even the swift-winged vulture can fly.”
#56
دری دور برچرخ ایوان بلند
✦
ببالا برآورده چون ده کمند
“With a doorway remote, its high vault reaching up into the heavens, ten lassos tall in height.”
#57
نبشته برو بارگاه مرا
✦
بزرگی و گنج و سپاه مرا
“Inscribed upon it the grandeur of my court, my greatness, my treasures, and my glorious armies.”
#58
فراوان ز هر گونه افگندنی
✦
هم از رنگ و بوی و پراگندنی
“Abundant with all manner of rich furnishings, with hues and sweet scents, and precious spices spread around.”
#59
بکافور تن را توانگر کنید
✦
زمشک از بر ترگم افسر کنید
“Enrich my body with camphor, and fashion a crown of musk above my royal helmet.”
#60
ز دیبای زربفت پرمایه پنج
✦
بیارید ناکار دیده ز گنج
“Bring five precious robes of gold-woven brocade, untouched and fresh from the treasury.”
#61
بپوشید برما به رسم کیان
✦
بر آیین نیکان ما در میان
“Clothe my remains according to the custom of the Kayanian kings, following the righteous ways of our ancestors.”
#62
بسازید هم زین نشان تخت عاج
✦
بر آویخته ازبر عاج تاج
“Likewise construct a throne of ivory in this fashion, with a crown suspended above the ivory seat.”
#63
همان هرچه زرین به پیش اندرست
✦
اگر طاس و جامست اگر گوهرست
“Likewise, whatever golden vessels lie before me—be they bowls, cups, or sparkling jewels.”
#64
گلاب و می و زعفران جام بیست
✦
ز مشک و ز کافور و عنبر دویست
“Twenty goblets of rosewater, wine, and saffron; and two hundred vessels of musk, camphor, and ambergris.”
#65
نهاده ز دست چپ و دست راست
✦
ز فرمان فزونی نباید نه کاست
“Arrayed to the left and to the right; let nothing be added to nor diminished from this command.”
#66
ز خون کرد باید تهیگاه خشک
✦
بدو اندر افگنده کافور و مشک
“The internal cavity must be cleansed of blood and dried, then filled with sweet camphor and rich musk.”
#67
ازان پس برآرید درگاه را
✦
نباید که بیند کسی شاه را
“Thereafter seal up the entrance high and tight; no one should ever gaze upon the king again.”
#68
چو زین گونه بد کار آن بارگاه
✦
نیابد بر ما کسی نیز راه
“When the sanctuary has been ordered in this manner, no living soul shall ever find a way to me again.”
#69
ز فرزند وز دودهٔ ارجمند
✦
کسی کش ز مرگ من آید گزند
“Of my children and noble kin, whoever suffers sorrow and harm from my passing,”
#70
بیاساید از بزم و شادی دو ماه
✦
که این باشد آیین پس از مرگ شاه
“Let them abstain from feasts and revelry for two months, for such is the royal rite upon a king's demise.”
#71
سزد گر هرآنکو بود پارسا
✦
بگرید برین نامور پادشا
“It is fitting if every righteous and pious soul sheds tears for this renowned king.”
#72
ز فرمان هرمزد برمگذرید
✦
دم خویش بی رای او مشمرید
“Transgress not the commands of Hormozd, and count not your very breath without his wise counsel.”
#73
فراوان بران نامه هرکس گریست
✦
پس از عهد یک سال دیگر بزیست
“Many wept bitterly over that covenant, and after making this testament he lived but one year more.”
#74
برفت و بماند این سخن یادگار
✦
تو این یادگارش بزنهار دار
“He passed away, leaving this wisdom as a legacy; guard well this treasure of his memory.”
#75
کنون زین سپس تاج هرمزد شاه
✦
بیارایم و برنشانم بگاه
“Now after this, I shall adorn the crown of King Hormozd and seat him upon the royal throne.”