✦

دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖

39 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۸ - ساخت دیوار بزرگ در برابر ترکان

ز گرگان به ساری و آمل شدند

✦

به هنگام آواز بلبل شدند

در و دشت یکسر همه بیشه بود

✦

دل شاه ایران پراندیشه بود

ز هامون به کوهی برآمد بلند

✦

یکی تازیی برنشسته سمند

سر کوه و آن بیشه‌ها بنگرید

✦

گل و سنبل و آب و نخچیر دید

چنین گفت کای روشن کردگار

✦

جهاندار و پیروز و پروردگار

تویی آفرینندهٔ هور و ماه

✦

گشاینده و هم نماینده راه

جهان آفریدی بدین خرمی

✦

که از آسمان نیست پیدا زمی

کسی کو جز از تو پرستد همی

✦

روان را به دوزخ فرستد همی

ازیرا فریدون یزدان‌پرست

✦

بدین بیشه برساخت جای نشست

#10

بدو گفت گوینده کای دادگر

✦

گر ایدر ز ترکان نبودی گذر

#11

ازین مایه‌ور جا بدین فرهی

✦

دل ما ز رامش نبودی تهی

#12

نیاریم گردن برافراختن

✦

ز بس کشتن و غارت و تاختن

#13

نماند ز بسیار و اندک به جای

✦

ز پرنده و مردم و چارپای

#14

گزندی که آید به ایران سپاه

✦

ز کشور به کشور جزین نیست راه

#15

بسی پیش ازین کوشش و رزم بود

✦

گذر ترک را راه خوارزم بود

#16

کنون چون ز دهقان و آزادگان

✦

برین بوم و بر پارسازادگان

#17

نکاهد همی رنج کافزایشست

✦

به ما برکنون جای بخشایست

#18

نباشد به گیتی چنین جای شهر

✦

گر از داد تو ما بیابیم بهر

#19

همان آفریدون یزدان‌پرست

✦

به بد بر سوی ما نیازید دست

#20

اگر شاه بیند به رای بلند

✦

به ما برکند راه دشمن ببند

#21

سرشک از دو دیده ببارید شاه

✦

چو بشنید گفتار فریادخواه

#22

به دستور گفت آن زمان شهریار

✦

که پیش آمد این کار دشوار خوار

#23

نشاید کزین پس چمیم و چریم

✦

وگر تاج را خویشتن پروریم

#24

جهاندار نپسندد از ما ستم

✦

که باشیم شادان و دهقان دژم

#25

چنین کوه و این دشتهای فراخ

✦

همه از در باغ و میدان و کاخ

#26

پر از گاو و نخچیر و آب روان

✦

ز دیدن همی خیره گردد روان

#27

نمانیم کین بوم ویران کنند

✦

همی غارت از شهر ایران کنند

#28

ز شاهی وز روی فرزانگی

✦

نشاید چنین هم ز مردانگی

#29

نخوانند بر ما کسی آفرین

✦

چو ویران بود بوم ایران زمین

#30

به دستور فرمود کز هند و روم

✦

کجا نام باشد به آباد بوم

#31

ز هر کشوری مردم بیش بین

✦

که استاد بینی برین برگزین

#32

یکی باره از آب برکش بلند

✦

برش پهن و بالای او ده کمند

#33

به سنگ و به گچ باید از قعر آب

✦

برآورده تا چشمهٔ آفتاب

#34

هر آنگه که سازیم زین گونه بند

✦

ز دشمن به ایران نیاید گزند

#35

نباید که آید یکی زین به رنج

✦

بده هرچ خواهند و بگشای گنج

#36

کشاورز و دهقان و مرد نژاد

✦

نباید که آزار یابد ز داد

#37

یکی پیر موبد بران کار کرد

✦

بیابان همه پیش دیوار کرد

#38

دری برنهادند ز آهن بزرگ

✦

رمه یک سر ایمن شد از بیم گرگ

#39

همه روی کشور نگهبان نشاند

✦

چو ایمن شد از دشت لشکر براند

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما