🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖
39 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۸ - ساخت دیوار بزرگ در برابر ترکان
شهریار دادگر، کسری نوشین‌روان، در گذر از سرزمینی آباد، روی به سوی گرگان، ساری و آمل نهاد؛ آنگاه که بلبلان نغمه‌سرایی می‌کردند و دشت و دمن یکسره جامه‌ای سبز و خرم بر تن داشت. شاه بر فراز کوهی بلند جای گرفت، بر مرکب سمند خویش برآمد و به چشم خرد به چشم‌انداز پر گل و سنبل، جویباران روان و شکارگاه‌های سرسبز بنگریست. دل شهریار از شکوه آفرینش سرشار گشت و سر به نیایش آفریننده جهان برداشت؛ کردگاری که خورشید و ماه را بر گردون برآورد و راهنمای گمراهان است. شاه یاد‌آور شد که فریدون یزدان‌پرست نیز در روزگار باستان، این بیشه‌های دل‌انگیز را جایگاه خویش ساخته بود.

در این هنگام، یکی از بزرگان و ستم‌دیدگان آن دیار به پیشگاه کسری آمد و از سوز دل بنالید. او بازگفت که اگر تاخت‌وتاز ترکان ستمگر از این گذرگاه نبود، مردم این سامان در ناز و رامش می‌زیستند؛ اما تاراج‌گران هر بار با غارت و کشتار، هیچ مال و چارپا و رمه‌ای بر جای نمی‌گذارند و راه ورود سپاهیان دشمن به قلب ایران همین‌جاست. وی از شاه درخواست کرد که اگر تدبیری بیندیشد و این راه گذر را بر دشمنان ببندد، پناهی استوار برای دهقانان و پارسازادگان فراهم خواهد شد.

چون نوشین‌روان فغاد آن دادخواه را شنید، دیدگانش پر از اشک شد و رو به دستور فرزانه خویش نمود و گفت: «سزا نیست که ما در کاخ‌های خویش به شادمانی و چرندگی بپردازیم و تاج بر سر نازپرورده کنیم، در حالی که رعیّت و دهقانان در رنج و دژم‌حالی بسوزند. نخچیرگاه‌ها و کوهسارانی چنین پربار نباید به دست ویرانگران افتد. اگر ایران‌زمین ویران گردد، هیچ آفرینی بر نام ما نخواهد ماند.»

پس شاه دادگر فرمان داد تا نامدارترین استادان و معماران سنگ‌کار را از روم و هند و سراسر جهان گرد آورند. او گنجینه‌های شاهی را گشود تا مزد و هزینه ساخت دیوار از کیسه شهریاری پرداخته شود و هیچ کشاورز و دهقانی متحمل رنج یا بی‌گاری نگردد. موبدی فرزانه بر کار گمارده شد و دژ و دیواری بس شگفت از عمق آب تا فراز کوه‌ها، از سنگ و گچ، به بلندی ده کمند برپا گردید. بر این سدّ رخنه ناپذیر، دربی گران از آهن استوار نهادند تا رمه و مردم ایران از بیم گرگان جنگی ایمن گردند. شاه پاسداران بر سر مرزها گماشت و چون از امنیت کامل سرزمین اطمینان یافت، سپاه خویش را با شادمانی بازگرداند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: