✦

دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖

30 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۷۸ - توضیح بزرجمهر درباره مرغ سیاه و خواب شاه

پس از روم و قیصر زبان برگشاد

✦

همی‌کرد زان قفل و زان درج یاد

به شاه جهان گفت بوزرجمهر

✦

که تابان بدی تا بتابد سپهر

یکی انجمن درج در پیش شاه

✦

به پیش بزرگان جوینده راه

به نیروی یزدان که اندیشه داد

✦

روان مرا راستی پیشه داد

بگویم به دَرج اندرون هرچ هست

✦

نسایم بران قفل وآن درج دست

اگر تیره شد چشم‌، دل روشن است

✦

روان را ز دانش همی جوشن است

ز گفتار او شاد شد شهریار

✦

دلش تازه شد چون گل اندر بهار

ز اندیشه شد شاه را پشت راست

✦

فرستاده و درج را پیش خواست

همه موبدان وردان را بخواند

✦

بسی دانشی پیش دانا نشاند

#10

ازان پس فرستاده را گفت شاه

✦

که پیغام بگزار و پاسخ بخواه

#11

چو بشنید رومی زبان برگشاد

✦

سخن‌های قیصر همه کرد یاد

#12

که گفت از جهاندار پیروز جنگ

✦

خرد باید و دانش و نام و ننگ

#13

تو را فر و برز جهاندار هست

✦

بزرگی و دانایی و زور دست

#14

همان بخرد و موبد راه‌جوی

✦

گو بر منش کو بود شاه جوی

#15

همه پاک در بارگاه تواند

✦

وگر در جهان نیک‌خواه تواند

#16

همین درج با قفل و مهر و نشان

✦

ببینند بیدار دل سرکشان

#17

بگویند روشن که زیر نهفت

✦

چه چیزست وآن با خرد هست جفت

#18

فرستیم زین پس به تو باژ و ساو

✦

که این مرز دارند با باژ تاو

#19

وگر باز مانند ازین مایه چیز

✦

نخواهند ازین مرزها باژ نیز

#20

چو دانا ز گوینده پاسخ شنید

✦

زبان برگشاد آفرین گسترید

#21

که همواره شاه جهان شاد باد

✦

سخن‌دان و با بخت و با داد باد

#22

سپاس از خداوند خورشید و ماه

✦

روان را به دانش نماینده راه

#23

نداند جز او آشکارا و راز

✦

به دانش مرا آز و او بی‌نیاز

#24

سه دُرست رخشان به درج اندرون

✦

غلافش بود ز آنچ گفتم برون

#25

یکی سفته و دیگری نیم سفت

✦

دگر آنک آهن ندیده‌ست جفت

#26

چو بشنید دانای رومی کلید

✦

بیاورد و نوشین‌روان بنگرید

#27

نهفته یکی حقه بُد در میان

✦

به حقه درون پردهٔ پرنیان

#28

سه گوهر بدان حقه اندر نهفت

✦

چنان هم که دانای ایران بگفت

#29

نخستین ز گوهر یکی سفته بود

✦

دوم نیم سفت و سیم نابسود

#30

همه موبدان آفرین خواندند

✦

بدان دانشی گوهر افشاندند

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما