✦

دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖

45 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۶۹ - مرگ طلخند در میدان جنگ

نگه کرد طلخند از پشت پیل

✦

زمین دید برسان دریای نیل

همه باد بر سوی طلخند گشت

✦

به راه و به آب آرزومند گشت

ز باد و ز خورشید و شمشیر تیز

✦

نه آرام دید و نه راه گریز

بران زین زرین بخفت و بمرد

✦

همه کشور هند گو راسپرد

ببیشی نهادست مردم دو چشم

✦

ز کمی بود دل پر از درد وخشم

نه آن ماند ای مرد دانا نه این

✦

ز گیتی همه شادمانی گزین

اگر چند بفزاید از رنج گنج

✦

همان گنج گیتی نیرزد به رنج

زقلب سپه چون نگه کرد گو

✦

ندید آن درفش سپهدار نو

سواری فرستاد تا پشت پیل

✦

بگردد بجوید همه میل میل

#10

ببیند که آن لعل رخشان درفش

✦

کزو بود روی سواران بنفش

#11

کجاشد که بنشست جوش نبرد

✦

مگر چشم من تیره گون شد ز گرد

#12

سوار آمد و سر به سر بنگرید

✦

درفش سرنامداران ندید

#13

همه قلب گه دید پر گفت و گوی

✦

سواران کشور همه شاه جوی

#14

فرستاده برگشت و آمد چو باد

✦

سخنها همه پیش او کرد یاد

#15

سپهبد فرود آمد از پشت پیل

✦

پیاده همی‌رفت گریان دو میل

#16

بیامد چوطلخند را مرده دید

✦

دل لشکر از درد پژمرده دید

#17

سراپای او سر به سر بنگرید

✦

به جایی برو پوست خسته ندید

#18

خروشان همه گوشت بازو بکند

✦

نشست از برش سوگوار و نژند

#19

همی‌گفت زار ای نبرده جوان

✦

برفتی پر از درد و خسته روان

#20

تو راگردش اختر بد بکشت

✦

وگرنه نزد بر تو بادی درشت

#21

بپیچید ز آموزگاران سرت

✦

تو رفتی ومسکین دل مادرت

#22

بخوبی بسی راندم با تو پند

✦

نیامد تو را پند من سودمند

#23

چو فرزانه گو بد آنجا رسید

✦

جهان جوی طلخند را مرده دید

#24

برادرش گریان و پر درد گشت

✦

خروش سواران بران پهن دشت

#25

خروشان بغلتید در پیش گو

✦

همی‌گفت زار ای جهان‌دار نو

#26

ازان پس بیاراست فرزانه پند

✦

بدو گفت کای شهریار بلند

#27

ازین زاری و سوگواری چه سود

✦

چنین رفت و این بودنی کار بود

#28

سپاس از جهان آفرینت یکیست

✦

که طلخند بر دست تو کشته نیست

#29

همه بودنی گفته بودم به شاه

✦

ز کیوان و بهرام و خورشید و ماه

#30

که چندان به پیچید برزم این جوان

✦

که برخویشتن بر سر آرد زمان

#31

کنون کار طلخند چون بادگشت

✦

بنادانی و تیزی اندر گذشت

#32

سپاهست چندان پر از درد و خشم

✦

سراسر همه برتو دارند چشم

#33

بیارام و ما را تو آرام ده

✦

خرد را به آرام دل کام ده

#34

که چون پادشا را ببیند سپاه

✦

پر از درد و گریان پیاده به راه

#35

بکاهدش نزد سپاه آبروی

✦

فرومایه گستاخ گردد بروی

#36

به کردار جام گلابست شاه

✦

که از گرد یکباره گردد تباه

#37

ز دانا خردمند بشنید پند

✦

خروشی ز لشکر برآمد بلند

#38

که آن لشکر اکنون جدا نیست زین

✦

همه آفرین باد بر آن و این

#39

همه پاک در زینهار منید

✦

وزین برمنش یادگار منید

#40

ازان پس چو دانندگان را بخواند

✦

به مژگان بسی خون دل برفشاند

#41

ز پند آنچ طلخند را داده بود

✦

بدیشان بگفت آنچ زو هم شنود

#42

یکی تخت تابوت کردش ز عاج

✦

ز زر و ز پیروزه و خوب ساج

#43

بپوشید رویش به چینی پرند

✦

شد آن نامور نامبردار هند

#44

بدبق و بقیر و بکافور و مشک

✦

سرتنگ تابوت کردند خشک

#45

وزان جایگه تیز لشکر براند

✦

به راه و به منزل فراوان نماند

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما