✦

دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖

40 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۱۱ - بازگشت به مداین و آمدن منذر عرب

ز گیلان به راه مداین کشید

✦

شمار و کران سپه را ندید

به ره بر یکی لشکر بی‌کران

✦

پدید آمد از دور نیزه‌وران

سواری بیامد به کردار گرد

✦

که در لشکر گشن بد پای مرد

پیاده شد از اسب و بگشاد لب

✦

چنین گفت کاین منذرست از عرب

بیامد که بیند مگر شاه را

✦

ببوسد همی خاک درگاه را

شهنشاه گفتا گر آید رواست

✦

چنان دان که این خانهٔ ما وراست

فرستاده آمد زمین بوس داد

✦

برفت و شنیده همه کرد یاد

چو بشنید منذر که خسرو چه گفت

✦

برخساره خاک زمین را برفت

همانگه بیامد به نزدیک شاه

✦

همه مهتران برگشادند راه

#10

بپرسید زو شاه و شادی نمود

✦

ز دیدار او روشنایی فزود

#11

جهاندیده منذر زبان برگشاد

✦

ز روم وز قیصر همی‌کرد یاد

#12

بدو گفت اگر شاه ایران تویی

✦

نگهدار پشت دلیران تویی

#13

چرا رومیان شهریاری کنند

✦

به دشت سواران سواری کنند

#14

اگر شاه برتخت قیصر بود

✦

سزد کو سرافراز و مهتر بود

#15

چه دستور باشد گرانمایه شاه

✦

نبیند ز ما نیز فریادخواه

#16

سواران دشتی چو رومی سوار

✦

بیابند جوشن نیاید به کار

#17

ز گفتار منذر برآشفت شاه

✦

که قیصر همی‌برفرازد کلاه

#18

ز لشکر زبان‌آوری برگزید

✦

که گفتار ایشان بداند شنید

#19

بدو گفت ز ایدر برو تا بروم

✦

میاسای هیچ اندر آباد بوم

#20

به قیصر بگو گر نداری خرد

✦

ز رای تو مغز تو کیفر برد

#21

اگر شیر جنگی بتازد بگور

✦

کنامش کند گور و هم آب شور

#22

ز منذر تو گر دادیابی بسست

✦

که او را نشست از بر هر کسست

#23

چپ خویش پیدا کن از دست راست

✦

چو پیدا کنی مرز جویی رواست

#24

چو بخشندهٔ بوم و کشور منم

✦

به گیتی سرافراز و مهتر منم

#25

همه آن کنم کار کز من سزد

✦

نمانم که بادی بدو بروزد

#26

تو با تازیان دست یازی بکین

✦

یکی در نهان خویشتن را ببین

#27

و دیگر که آن پادشاهی مراست

✦

در گاو تا پشت ماهی مراست

#28

اگر من سپاهی فرستم بروم

✦

تو را تیغ پولاد گردد چو موم

#29

فرستاده از نزد نوشین‌روان

✦

بیامد به کردار باد دمان

#30

بر قیصر آمد پیامش بداد

✦

بپیچید بی‌مایه قیصر ز داد

#31

نداد ایچ پاسخ ورا جز فریب

✦

همی دور دید از بلندی نشیب

#32

چنین گفت کز منذر کم خرد

✦

سخن باور آن کن که اندر خورد

#33

اگر خیره منذر بنالد همی

✦

برین‌گونه رنجش ببالد همی

#34

ور ای دون که از دشت نیزه‌وران

✦

نبالد کسی از کران تا کران

#35

زمین آنک بالاست پهنا کنیم

✦

وزان دشت بی‌آب دریا کنیم

#36

فرستاده بشنید و آمد چو گرد

✦

شنیده سخنها همه یاد کرد

#37

برآشفت کسری بدستور گفت

✦

که با مغز قیصر خرد نیست جفت

#38

من او را نمایم که فرمان کراست

✦

جهان جستن و جنگ و پیمان کراست

#39

ز بیشی وز گردن افراختن

✦

وزین کشتن و غارت و تاختن

#40

پشیمانی آنگه خورد مرد مست

✦

که شب زیر آتش کند هر دو دست

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما