بخش ۳۶ - نیرنگ شنگل: گسیل بهرام به اژدهای هند، کشتن اژدها و کشیدن سرش نزد شاه
#1
یکی اژدها بود بر خشک و آب
✦
به دریا بدی گاه بر آفتاب
#2
همی درکشیدی به دم ژنده پیل
✦
وزو خاستی موج دریای نیل
#3
چنین گفت شنگل به یاران خویش
✦
بدان تیزهش رازداران خویش
#4
که من زین فرستادهٔ شیرمرد
✦
گهی شادمانم گهی پر ز درد
#5
مرا پشت بودی گر ایدر بدی
✦
به قنوج بر کشوری سر بدی
#6
گر از نزد ما سوی ایران شود
✦
ز بهرام قنوج ویران شود
#7
چو کهتر چنین باشد و مهتر اوی
✦
نماند برین بوم ما رنگ و بوی
#8
همه شب همی کار او ساختم
✦
یکی چارهٔ دیگر انداختم
#9
فرستمش فردا بر اژدها
✦
کزو بی‌گمانی نیابد رها
#10
نباشم نکوهیدهٔ کار اوی
✦
چو با اژدها خود شود جنگجوی
#11
بگفت این و بهرام را پیش خواند
✦
بسی داستان دلیران براند
#12
بدو گفت یزدان پاک‌آفرین
✦
ترا ایدر آورد ز ایران زمین
#13
که هندوستان را بشویی ز بد
✦
چنان کز ره نامداران سزد
#14
یکی کار پیش است با درد و رنج
✦
به آغاز رنج و به فرجام گنج
#15
چو این کرده باشی زمانی مپای
✦
به خشنودی من برو باز جای
#16
به شنگل چنین پاسخ آورد شاه
✦
ک از رای تو بگذرم نیست راه
#17
ز فرمان تو نگذرم یک زمان
✦
مگر بد بود گردش آسمان
#18
بدو گفت شنگل که چندین بلاست
✦
بدین بوم ما در یکی اژدهاست
#19
به خشکی و دریا همی بگذرد
✦
نهنگ دم آهنگ را بشمرد
#20
توانی مگر چاره‌ای ساختن
✦
ازو کشور هند پرداختن
#21
به ایران بری باژ هندوستان
✦
همه مرز باشند همداستان
#22
همان هدیهٔ هند با باژ نیز
✦
ز عود و ز عنبر ز هرگونه چیز
#23
بدو گفت بهرام کای پادشا
✦
بهند اندرون شاه و فرمانروا
#24
به فرمان دارنده یزدان پاک
✦
پی اژدها را ببرم ز خاک
#25
ندانم که او را نشیمن کجاست
✦
بباید نمودن به من راه راست
#26
فرستاد شنگل یکی راه‌جوی
✦
که آن اژدها را نماید بدوی
#27
همی رفت با نامور سی سوار
✦
از ایران سواران خنجرگزار
#28
همی تاخت تا پیش دریا رسید
✦
به تاریکی آن اژدها را بدید
#29
بزرگان ایران خروشان شدند
✦
وزان اژدها نیز جوشان شدند
#30
به بهرام گفتند کای شهریار
✦
تو این را چو آن کرگ پیشین مدار
#31
به ایرانیان گفت بهرام گرد
✦
که این را به دادار باید سپرد
#32
مرا گر زمانه بدین اژدهاست
✦
به مردی فزونی نگیرد نه کاست
#33
کمان را به زه کرد و بگزید تیر
✦
که پیکانش را داده بد زهر و شیر
#34
بران اژدها تیرباران گرفت
✦
چپ و راست جنگ سواران گرفت
#35
به پولاد پیکان دهانش بدوخت
✦
همی خار زان زهر او برفروخت
#36
دگر چار چوبه بزد بر سرش
✦
فرو ریخت با زهر خون از برش
#37
تن اژدها گشت زان تیر سست
✦
همی خاک را خون زهرش بشست
#38
یکی تیغ زهرآبگون برکشید
✦
به تندی دل اژدها بردرید
#39
به تیغ و تبرزین بزد گردنش
✦
به خاک اندر افگند بیجان تنش
#40
به گردون سرش سوی شنگل کشید
✦
چو شاه آن سر اژدها را بدید
#41
برآمد ز هندوستان آفرین
✦
ز دادار بر بوم ایران‌زمین
#42
که زاید برآن خاک چونین سوار
✦
که با اژدها سازد او کارزار
#43
برین برز بالا و این شاخ و یال
✦
نباشد جز از شهریارش همال
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.