بخش ۱۰ - شکار بهرام در نخچیرگاه، جشن شبانهٔ دختران آسیابان و خواستگاری چهار دوشیزهٔ بی‌چیز

#1

دگر هفته با موبدان و ردان

✦

به نخچیر شد شهریار جهان

#2

چنان بد که ماهی به نخچیرگاه

✦

همی بود میخواره و با سپاه

#3

ز نخچیر کوه و ز نخچیر دشت

✦

گرفتن ز اندازه اندر گذشت

#4

سوی شهر شد شاددل با سپاه

✦

شب آمد به ره گشت گیتی سیاه

#5

برزگان لشکر همی راندند

✦

سخنهای شاهنشهان خواندند

#6

یکی آتشی دید رخشان ز دور

✦

بران سان که بهمن کند شاه سور

#7

شهنشاه بر روشنی بنگرید

✦

به یک سو دهی خرم آمد پدید

#8

یکی آسیا دید در پیش ده

✦

نشسته پراگنده مردان مه

#9

وزان سوی آتش همه دختران

✦

یکی جشنگه ساخته بر کران

#10

ز گل هر یکی بر سرش افسری

✦

نشسته به هرجای رامشگری

#11

همی چامهٔ رزم خسرو زدند

✦

وزان جایگه هر زمان نو زدند

#12

همه ماه‌روی و همه جعدموی

✦

همه جامه گوهر همه مشک موی

#13

به نزدیک پیش در آسیا

✦

به رامش کشیده نخی بر گیا

#14

وزان هر یکی دسته گل به دست

✦

ز شادی و از می شده نیم‌مست

#15

ازان پس خروش آمد از جشنگاه

✦

که جاوید ماناد بهرامشاه

#16

که با فر و برزست و با مهر و چهر

✦

برویست بر پای گردان سپهر

#17

همی می چکد گویی از روی اوی

✦

همی بوی مشک آید از موی اوی

#18

شکارش نباشد جز از شیر و گور

✦

ازیراش خوانند بهرام گور

#19

جهاندار کاواز ایشان شنید

✦

عنان را بپیچید و زان سو کشید

#20

چو آمد به نزدیکی دختران

✦

نگه کرد جای از کران تا کران

#21

همه دشت یکسر پر از ماه دید

✦

به شهر آمدن راه کوتاه دید

#22

بفرمود تا میگساران ز راه

✦

می آرند و میخواره نزدیک شاه

#23

گسارنده آورد جام بلور

✦

نهادند بر دست بهرام گور

#24

ازان دختران آنک بد نامدار

✦

برون آمدند از میانه چهار

#25

یکی مشک نام و دگر سیسنک

✦

یکی نام نار و دگر سوسنک

#26

بر شاه رفتند با دست‌بند

✦

به رخ چون بهار و به بالا بلند

#27

یکی چامه گفتند بهرام را

✦

شهنشاه با دانش و نام را

#28

ز هر چار پرسید بهرام گور

✦

کزیشان به دلش اندر افتاد شور

#29

که ای گلرخان دختران که‌اید

✦

وزین آتش افروختن بر چه‌اید

#30

یکی گفت کای سرو بالا سوار

✦

به هر چیز ماننده شهریار

#31

پدرمان یکی آسیابان پیر

✦

بدین کوه نخچیر گیرد به تیر

#32

بیاید همانا چو شب تیره شد

✦

ورا دیده از تیرگی خیره شد

#33

هم‌اندر زمان آسیابان ز کوه

✦

بیاورد نخچیر خود با گروه

#34

چو بهرام را دید رخ را به خاک

✦

بمالید آن پیر آزاده پاک

#35

یکی جام زرین بفرمود شاه

✦

بدان پیر دادن که آمد ز راه

#36

بدو گفت کاین چار خورشید روی

✦

چه داری چو هستند هنگام شوی

#37

برو پیرمرد آفرین کرد و گفت

✦

که این دختران مرا نیست جفت

#38

رسیده بدین سال دوشیزه‌اند

✦

به دوشیزگی نیز پاکیزه‌اند

#39

ولیکن ندارند چیزی فزون

✦

نگوییم زین بیش چیزی کنون

#40

بدو گفت بهرام کاین هر چهار

✦

به من ده وزین بیش دختر مکار

#41

چنین داد پاسخ ورا پیرمرد

✦

کزین در که گفتی سوارا مگرد

#42

نه جا هست ما را نه بوم و نه بر

✦

نه سیم و سرای و نه گاو و نه خر

#43

بدو گفت بهرام شاید مرا

✦

که بی‌چیز ایشان بباید مرا

#44

بدو گفت هرچار جفت تواند

✦

پرستارگان نهفت تواند

#45

به عیب و هنر چشم تو دیدشان

✦

بدین‌سان که دیدی پسندیده‌شان

#46

بدو گفت بهرام کاین هر چهار

✦

پذیرفتم از پاک پروردگار

#47

بگفت این و از جای بر پای خاست

✦

به دشت اندر آوای بالای خاست

#48

بفرمود تا خادمان سپاه

✦

برند آن بتان را به مشکوی شاه

#49

سپاه اندر آمد یکایک ز دشت

✦

همه شب همی دشت لشکر گذشت

#50

فروماند زان آسیابان شگفت

✦

شب تیره اندیشه اندر گرفت

#51

به زن گفت کاین نامدار چو ماه

✦

بدین برز بالا و این دستگاه

#52

شب تیره بر آسیا چون رسید

✦

زنش گفت کز دور آتش بدید

#53

بر آواز این رامش دختران

✦

ز مستی می آورد و رامشگران

#54

چنین گفت پس آسیابان به زن

✦

که ای زن مرا داستانی بزن

#55

که نیکیست فرجام این گر بدی

✦

زنش گفت کاری بود ایزدی

#56

نپرسید چون دید مرد از نژاد

✦

نه از خواسته بر دلش بود یاد

#57

به روی زمین بر همی ماه جست

✦

نه دینار و نه دختر شاه جست

#58

بت آرا ببیند چو ایشان به چین

✦

گسسته شود بر بتان آفرین

#59

برین گونه تا شید بر پشت راغ

✦

برآمد جهان شد چو روشن چراغ

#60

همی رفت هرگونه‌ای داستان

✦

چه از بدنژاد و چه از راستان

#61

چو شب روز شد مهتر آمد به ده

✦

بدین پیر گفتا که ای روزبه

#62

به بالینت آمد شب تیره‌بخت

✦

به بار آمد آن سبز شاخ درخت

#63

شب تیره‌گون دوش بهرامشاه

✦

همی آمد از دشت نخچیرگاه

#64

نگه کرد این جشن و آتش بدید

✦

عنان را بپیچید و زین سو کشید

#65

کنون دختران تو جفت وی‌اند

✦

به آرام اندر نهفت وی‌اند

#66

بدان روی و آن موی و آن راستی

✦

همی شاه را دختر آراستی

#67

شهنشاه بهرام داماد تست

✦

به هر کشوری زین سپس یاد تست

#68

ترا داد این کشور و مرز پاک

✦

مخور غم که رستی ز اندوه و باک

#69

بفرمای فرمان که پیمان تراست

✦

همه بندگانیم و فرمان تراست

#70

کنون ما همه کهتران توایم

✦

چه کهتر همه چاکران توایم

#71

بدو آسیابان و زن خیره ماند

✦

همی هر یکی نام یزدان بخواند

#72

چنین گفت مهتر که آن روی و موی

✦

ز چرخ چهارم خور آورد شوی

پادشاهی بهرام گور

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما