بخش ۲۲ - تاخت بهرام‌گور سوی آموی، زاری ترکان و ستدن باژ، نهادن مرز جیحون و شاهی شمر
#1
بیاسود در مرو بهرام‌گور
✦
چو آسوده شد شاه و جنگی ستور
#2
ز تیزی روانش مدارا گزید
✦
دلش رای رزم بخارا گزید
#3
به یک روز و یک شب به آموی شد
✦
ز نخچیر و بازی جهانجوی شد
#4
بیامد ز آموی یک پاس شب
✦
گذر کرد بر آب و ریگ فرب
#5
چو خورشید روی هوا کرد زرد
✦
بینداخت پیراهن لاژورد
#6
زمانه شد از گرد چون پر چرغ
✦
جهانجوی بگذشت بر مای و مرغ
#7
همه لشکر ترک بر هم زدند
✦
به بوم و به دشت آتش اندر زدند
#8
ستاره همی دامن ماه جست
✦
پدر بر پسر بر همی راه جست
#9
ز ترکان هرانکس که بد پیش رو
✦
ز پیران و خنجرگزاران نو
#10
همه پیش بهرام رفتند خوار
✦
پیاده پر از خون دل خاکسار
#11
که شاها ردا و بلند اخترا
✦
بر آزادگان جهان مهترا
#12
گر ایدونک خاقان گنهکار گشت
✦
ز عهد جهاندار بیزار گشت
#13
به دستت گرفتار شد بی‌گمان
✦
چو بشکست پیمان شاه جهان
#14
تو خون سر بیگناهان مریز
✦
نه خوب آید از نامداران ستیز
#15
گر از ما همی باژ خواهی رواست
✦
سر بیگناهان بریدن چراست
#16
همه مرد و زن بندگان توایم
✦
به رزم اندر افگندگان توایم
#17
دل شاه بهرام زیشان بسوخت
✦
به دست خرد چشم خشمش بدوخت
#18
ز خون ریختن دست گردان ببست
✦
پراندیشه شد شاه یزدان‌پرست
#19
چو مهر جهاندار پیوسته شد
✦
دل مرد آشفته آهسته شد
#20
بر شاه شد مهتر مهتران
✦
بپذرفت هر سال باژ گران
#21
ازین کار چون کام او شد روا
✦
ابا باژ بستد ز ترکان نوا
#22
چو برگشت و آمد به شهر فرب
✦
پر از رنگ رخسار و پرخنده لب
#23
برآسود یک هفته لشکر نراند
✦
ز چین مهتران را همه پیش خواند
#24
برآورد میلی ز سنگ و ز گج
✦
که کس را به ایران ز ترک و خلج
#25
نباشد گذر جز به فرمان شاه
✦
همان نیز جیحون میانجی به راه
#26
به لشکر یکی مرد بد شمر نام
✦
خردمند و با گوهر و رای و کام
#27
مر او را به توران زمین شاه کرد
✦
سر تخت او افسر ماه کرد
#28
همان تاج زرینش بر سر نهاد
✦
همه شهر توران بدو گشت شاد
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.