بخش ۴۰ - تعقیب شنگل تا کنار دریا، نکوهش سپینود، آشتی با بهرام و سوگند وفای دو شاه
#1
سواری ز قنوج تازان برفت
✦
به آگاهی رفتن شاه تفت
#2
که برزوی و ایرانیان رفته‌اند
✦
همان دختر شاه را برده‌اند
#3
شنید این سخن شنگل از نیک‌خواه
✦
چو آتش بیامد ز نخچیرگاه
#4
همه لشکر خویش را برنشاند
✦
پس شاه بهرام لشکر براند
#5
بدین‌گونه تا پیش دریا رسید
✦
سپینود و بهرام یل را بدید
#6
غمی گشت و بگذاشت دریا به خشم
✦
ازان سوی دریا چو بر کرد چشم
#7
بدیدش سپینود و بهرام را
✦
مران مرد بی‌باک خودکام را
#8
به دختر چنین گفت کای بدنژاد
✦
که چون تو ز تخم بزرگان مباد
#9
تو با این فریبنده مرد دلیر
✦
ز دریا گذشتی به کردار شیر
#10
که بی‌آگهی من به ایران شوی
✦
ز مینوی خرم به ویران شوی
#11
ببینی کنون زخم ژوپین من
✦
چو ناگاه رفتی ز بالین من
#12
بدو گفت بهرام کای بدنشان
✦
چرا تاختی باره چون بیهشان
#13
مرا آزمودی گه کارزار
✦
چنانم که با باده و میگسار
#14
تو دانی که از هندوان صدهزار
✦
بود پیش من کمتر از یک سوار
#15
چو من باشم و نامور یار سی
✦
زره‌دار با خنجر پارسی
#16
پر از خون کنم کشور هندوان
✦
نمانم که باشد کسی با روان
#17
بدانست شنگل که او راست گفت
✦
دلیری و گردی نشاید نهفت
#18
بدو گفت شنگل که فرزند را
✦
بیفگندم و خویش و پیوند را
#19
ز دیده گرامی‌ترت داشتم
✦
به سر بر همی افسرت داشتم
#20
ترا دادم آن را که خود خواستی
✦
مرا راستی بد ترا کاستی
#21
جفا برگزیدی به جای وفا
✦
وفا را جفا کی پسندی سزا
#22
چه گویم تراکانک فرزند بود
✦
به اندیشهٔ من خردمند بود
#23
کنون چون دلاور سواری شدست
✦
گمانم که او شهریاری شدست
#24
دل پارسی باوفا کی بود
✦
چو آری کند رای او نی بود
#25
چنان بچهٔ شیر بودی درست
✦
که از خون دل دایگانش بشست
#26
چو دندان برآورد و شد تیز چنگ
✦
به پروردگار آمدش رای جنگ
#27
بدو گفت بهرام چون دانیم
✦
بداندیش و بدساز چون خوانیم
#28
به رفتن نباشد مرا سرزنش
✦
نخواهی مرا بددل و بدکنش
#29
شهنشاه ایران و توران منم
✦
سپهدار و پشت دلیران منم
#30
ازین پس سزای تو نیکی کنم
✦
سر بدسگالت ز تن برکنم
#31
به ایران به جای پدر دارمت
✦
هم از باژ کشور نیازارمت
#32
همان دخترت شمع خاور بود
✦
سر بانوان را چو افسر بود
#33
ز گفتار او ماند شنگل شگفت
✦
ز سر شارهٔ هندوی برگرفت
#34
بزد اسپ وز پیش چندان سپاه
✦
بیامد به پوزش به نزدیک شاه
#35
شهنشاه را شاد در بر گرفت
✦
وزان گفتها پوزش اندر گرفت
#36
به دیدار بهرام شد شادکام
✦
بیاراست خوان و بیاورد جام
#37
برآورد بهرام راز از نهفت
✦
سخنهای ایرانیان باز گفت
#38
که کردار چون بود و اندیشه چون
✦
که بودم بدین داستان رهنمون
#39
می چند خوردند و برخاستند
✦
زبان را به پوزش بیاراستند
#40
دو شاه دلارای یزدان‌پرست
✦
وفا را بسودند بر دست دست
#41
کزین پس دل از راستی نشکنیم
✦
همی بیخ کژی ز بن برکنیم
#42
وفادار باشیم تا جاودان
✦
سخن بشنویم از لب بخردان
#43
سپینود را نیز پدرود کرد
✦
بر خویش تار و برش پود کرد
#44
سبک پشت بر یکدگر گاشتند
✦
دل کینه بر جای بگذاشتند
#45
یکی سوی خشک و یکی سوی آب
✦
برفتند شادان‌دل و پرشتاب
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.