بخش ۳۴ - گمان شنگل در فر بهرام، برادر خواندن او و پیشنهاد سپهداری، و نهفتن نام به برزوی
#1
ز بهرام شنگل شد اندرگمان
✦
که این فر و این برز و تیر و کمان
#2
نماند همی این فرستاده را
✦
نه هندی نه ترکی نه آزاده را
#3
اگر خویش شاهست گر مهترست
✦
برادرش خوانم هم اندر خورست
#4
بخندید و بهرام را گفت شاه
✦
که ای پرهنر با گهر پیشگاه
#5
برادر توی شاه را بی‌گمان
✦
بدین بخشش و زور و تیر و کمان
#6
که فر کیان داری و زور شیر
✦
نباشی مگر نامداری دلیر
#7
بدو گفت بهرام کای شاه هند
✦
فرستادگان را مکن ناپسند
#8
نه از تخمهٔ یزدگردم نه شاه
✦
برادرش خوانیم باشد گناه
#9
از ایران یکی مرد بیگانه‌ام
✦
نه دانش پژوهم نه فرزانه‌ام
#10
مرا بازگردان که دورست راه
✦
نباید که یابد مرا خشم شاه
#11
بدو گفت شنگل که تندی مکن
✦
که با تو هنوزست ما را سخن
#12
نبایدت کردن به رفتن شتاب
✦
که رفتن به زودی نباشد صواب
#13
بر ما بباش و دل آرام گیر
✦
چو پخته نخواهی می خام گیر
#14
پس‌انگاه دستور را پیش خواند
✦
ز بهرام با او سخن چند راند
#15
گر این مرد بهرام را خویش نیست
✦
گر از پهلوان نام او بیش نیست
#16
چو گویی دهد او تن‌اندر فریب
✦
گر از گفت من در دل آرد نهیب
#17
تو گویی مر او را نکوتر بود
✦
تو آن گوی با وی که در خور بود
#18
بگویش بران رو که باشد صواب
✦
که پیش شه هند بفزودی آب
#19
کنون گر بباشی به نزدیک اوی
✦
نگه‌داری آن رای باریک اوی
#20
هرانجا که خوشتر ولایت تراست
✦
سپهداری و باژ و ملکت تراست
#21
به جایی که باشد همیشه بهار
✦
نسیم بهار آید از جویبار
#22
گهر هست و دینار و گنج درم
✦
چو باشد درم دل نباشد به غم
#23
نوازنده شاهی که از مهر تو
✦
بخندد چو بیند همی چهر تو
#24
به سالی دو بارست بار درخت
✦
ز قنوج برنگذرد نیک‌بخت
#25
چو این گفته باشی به پرسش ز نام
✦
که از نام گردد دلم شادکام
#26
مگر رام گردد بدین مرز ما
✦
فزون گردد از فر او ارز ما
#27
ورا زود سالار لشکر کنیم
✦
بدین مرز با ارز ما سر کنیم
#28
بیامد جهاندیده دستور شاه
✦
بگفت این به بهرام و بنمود راه
#29
ز بهرام زان پس بپرسید نام
✦
که بی‌نام پاسخ نبودی تمام
#30
چو بشنید بهرام رنگ رخش
✦
دگر شد که تا چون دهد پاسخش
#31
به فرجام گفت ای سخن‌گوی مرد
✦
مرا در دو کشور مکن روی زرد
#32
من از شاه ایران نپیجم به گنج
✦
گر از نیستی چند باشم به رنج
#33
جزین باشد آرایش دین ما
✦
همان گردش راه و آیین ما
#34
هرانکس که پیچد سر از شاه خویش
✦
به برخاستن گم کند راه خویش
#35
فزونی نجست آنک بودش خرد
✦
بد و نیک بر ما همی بگذرد
#36
خداوند گیتی فریدون کجاست
✦
که پشت زمانه بدو بود راست
#37
کجا آن بزرگان خسرونژاد
✦
جهاندار کیخسرو و کیقباد
#38
دگر آنک دانی تو بهرام را
✦
جهاندار پیروز خودکام را
#39
اگر من ز فرمان او بگذرم
✦
به مردی سرآرد جهان بر سرم
#40
نماند بر و بوم هندوستان
✦
به ایران کشد خاک جادوستان
#41
همان به که من باز گردم بدر
✦
ببیند مرا شاه پیروزگر
#42
گر از نام پرسیم برزوی نام
✦
چنین خواندم شاه و هم باب و مام
#43
همه پاسخ من بشنگل رسان
✦
که من دیر ماندم به شهر کسان
#44
چو دستور بشنید پاسخ ببرد
✦
شنیده سخن پیش او برشمرد
#45
ز پاسخ پر آژنگ شد روی شاه
✦
چنین گفت اگر دور ماند ز راه
#46
یکی چاره سازم کنون من که روز
✦
سرآید بدین مرد لشکر فروز
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.