#1
چو بر تخت بنشست بهرام گور
✦
برو آفرین کرد بهرام و هور
“When Bahram Gur sat upon the throne of kingship, the planet Mars and the luminous Sun sang his praises.”
#2
پرستش گرفت آفریننده را
✦
جهاندار و بیدار و بیننده را
“He began to worship the Creator of the world—the Sovereign Lord, the Vigilant, and the All-Seeing.”
#3
خداوند پیروزی و برتری
✦
خداوند افزونی و کمتری
“The Master of victory and supremacy, the Master of increase and decrease.”
#4
خداوند داد و خداوند رای
✦
کزویست گیتی سراسر به پای
“The Lord of justice and sound counsel, through Whom the entire universe remains established.”
#5
ازان پس چنین گفت کاین تاج و تخت
✦
ازو یافتم که‌آفریده‌ست بخت
“Thereafter he spoke: 'I obtained this crown and throne from Him Who created destiny itself.'”
#6
بدو هستم امید و هم زو هراس
✦
وزو دارم از نیکوی‌ها سپاس
“'In Him is my hope and my awe, and to Him I give thanks for all blessings received.'”
#7
شما هم بدو نیز نازش کنید
✦
بکوشید تا عهد او نشکنید
“'Do you likewise take pride in Him, and strive never to break His covenant.'”
#8
زبان برگشادند ایرانیان
✦
که بستیم ما بندگی را میان
“The Iranians loosened their tongues in reply, saying: 'We have girded ourselves in allegiance and servitude,'”
#9
که این تاج بر شاه فرخنده باد
✦
همیشه دل و بخت او زنده باد
“'May this crown bring blessing upon the auspicious king, and may his heart and fortune forever endure!'”
#10
وزان پس همه آفرین خواندند
✦
همه بر سرش گوهر افشاندند
“Thereafter, they all voiced blessings upon him, and showered precious gems over his head.”
#11
چنین گفت بهرام کای سرکشان
✦
ز نیک و بد روز دیده نشان
“Bahram spoke: 'O proud chieftains, who have witnessed the tokens of good and ill in this world,'”
#12
همه بندگانیم و ایزد یکی‌ست
✦
پرستش جز او را سزاوار نیست
“'We are all servants, and God is One; worship is fit for none other than Him.'”
#13
ز بدْروز بی‌بیم داریمتان
✦
به بدخواه حاجت نیاریمتان
“'We shall keep you safe from evil days, so that you shall have no need of malicious foes.'”
#14
بگفت این و از پیش برخاستند
✦
برو آفرین نو آراستند
“He spoke this and arose from the presence, while they arrayed fresh praise upon him.”
#15
شب تیره بودند با گفت‌وگوی
✦
چو خورشید بر چرخ بنمود روی
“They spent the dark night in discourse until the sun revealed its face upon the sky.”
#16
به آرام بنشست بر گاه شاه
✦
برفتند ایرانیان بارخواه
“He sat calmly upon the royal throne, and the nobles of Iran came seeking audience.”
#17
چنین گفت بهرام با مهتران
✦
که این نیکنامان و نیک‌اختران
“Thus spoke Bahram to the magnates: 'O renowned ones of fortunate stars,'”
#18
به یزدان گراییم و رامش کنیم
✦
بتازیم و دل زین جهان برکنیم
“'Let us turn to God and make joyful melody; let us ride forth and tear our hearts away from this transient world.'”
#19
بگفت این و اسپ کیان خواستند
✦
کیی بارگاهش بیاراستند
“He spoke thus and summoned the royal steeds, and they adorned his royal court.”
#20
سه دیگر چو بنشست بر تخت گفت
✦
که رسم پرستش نباید نهفت
“On the third day, when he sat upon the throne, he said: 'The custom of worship must not be concealed.'”
#21
به هستی یزدان گوایی دهیم
✦
روان را بدین آشنایی دهیم
“'We give testimony to the existence of God, and accustom our souls to this divine knowledge.'”
#22
بهشت‌ست و هم دوزخ و رستخیز
✦
ز نیک و ز بد نیست راه گریز
“'There exist Heaven, Hell, and the Resurrection; from good and ill deeds there is no escape.'”
#23
کسی کاو نگرود به روز شمار
✦
مر او را تو با‌دین و دانا مدار
“'Whoever does not believe in the Day of Reckoning, hold him neither religious nor wise.'”
#24
به روز چهارم چو بر تخت عاج
✦
بسر بر نهاد آن پسندیده تاج
“On the fourth day, as he sat upon the ivory throne, he placed that favored crown upon his head.”
#25
چنین گفت کز گنج من یک زمان
✦
نیم شاد کز مردم شادمان
“He spoke thus: 'I shall never rejoice in my treasure for a moment while the people are not joyful.'”
#26
نیم خواستار سرای سپنج
✦
نه از بازگشتن به تیمار و رنج
“'I do not seek the possessions of this temporary abode, nor do I wish to depart in grief and sorrow.'”
#27
که آنست جاوید و این ره‌گذار
✦
تو از آز پرهیز و انده مدار
“'For the hereafter is eternal, while this world is a passage; refrain from greed and carry no grief.'”
#28
به پنجم چنین گفت کز رنج کس
✦
نیم شاد تا باشدم دست‌رس
“On the fifth day he spoke thus: 'I am not happy with anyone's suffering, so long as it lies in my power to relieve it.'”
#29
به کوشش بجوییم خرم بهشت
✦
خنک آنک جز تخم نیکی نکشت
“'Through effort let us seek joyful Paradise; blessed is he who sowed nothing but the seeds of goodness.'”
#30
ششم گفت بر مردم زیردست
✦
مبادا که هرگز بجویم شکست
“On the sixth day he said: 'May it never be that I seek the defeat or harm of subjects under my hand.'”
#31
جهان را ز دشمن تن‌آسان کنیم
✦
بداندیشگان را هراسان کنیم
“'We shall make the world peaceful against enemies, and strike terror into the hearts of evil-wishers.'”
#32
به هفتم چو بنشست گفت ای مهان
✦
خردمند و بیدار و دیده جهان
“On the seventh day, as he sat, he said: 'O nobles, wise, vigilant, and world-experienced ones,'”
#33
چو با مردم زفت زفتی کنیم
✦
همی با خردمند جفتی کنیم
“'While we deal sternly with harsh people, we associate as peers with the wise.'”
#34
هرانکس که با ما نسازند گرم
✦
بدی بیش ازان بیند او کز پدرم
“'Whoever does not harmonize warmly with us shall suffer more evil than he saw from my father.'”
#35
هرانکس که فرمان ما برگزید
✦
غم و درد و رنجش نباید کشید
“'And whoever chooses to obey our command shall suffer no grief, pain, or distress.'”
#36
به هشتم چو بنشست فرمود شاه
✦
جوانوی را خواندن از بارگاه
“On the eighth day, as the king sat, he ordered Javanoy to be summoned from the court.”
#37
بدو گفت نزدیک هر مهتری
✦
به هر نامداری و هر کشوری
“He said to him: 'To every magnate, to every famed chieftain, and to every province,'”
#38
یکی نامه بنویس با مهر و داد
✦
که بهرام بنشست بر تخت شاد
“'Write a letter sealed with mercy and justice, proclaiming that Bahram has joyfully mounted the throne;'”
#39
خداوند بخشایش و راستی
✦
گریزنده از کژی و کاستی
“'He who is the lord of forgiveness and righteousness, fleeing from crookedness and flaw,'”
#40
که با فر و برز‌ست و با مهر و داد
✦
نگیرد جز از پاک دادار یاد
“'Who possesses glory, stature, love, and justice, and remembers none save the pure Creator.'”
#41
پذیرفتم آن را که فرمان برد
✦
گناه آن سگالد که درمان برد؟
“'I have accepted him who obeys; but if one devises sin, how shall he find remedy?'”
#42
نشستم برین تخت فرخ پدر
✦
بر آیین طهمورث دادگر
“'I have sat upon this throne of my glorious father according to the tradition of Tahmuras the Just.'”
#43
به داد از نیاکان فزونی کنم
✦
شما را به دین رهنمونی کنم
“'In justice I shall surpass my ancestors, and in true religion I shall guide you.'”
#44
جز از راستی نیست با هرکسی
✦
اگر چند ازو کژی آید بسی
“'With everyone there is nought but truthfulness, even though much crookedness may stem from them.'”
#45
بر آن دین زردشت پیغمبرم
✦
زِ راه نیاکان خود نگذرم
“'Upon the faith of Zoroaster my prophet, I shall not stray from the path of my ancestors.'”
#46
نُهُم گفت: زردشتِ پیشین بَر وی
✦
بِراهیم پیغمبر راست‌گوی
“On the ninth day he declared: 'Honoring ancient Zoroaster, and Abraham, the truthful prophet of God...'”
#47
همه پادشاهید بر چیز خویش
✦
نگهبان مرز و نگهبان کیش
“You are all masters over your own possessions, guardians of your borders and preservers of your faith.”
#48
به فرزند و زن نیز هم پادشا
✦
خنک مردم زیرک و پارسا
“Likewise sovereign over your wives and children; blessed is the person who is wise and devout!”
#49
نخواهیم آگندن زر به گنج
✦
که از گنج درویش ماند به رنج
“We desire not to hoard gold in our treasuries, for accumulating wealth leaves the needy in pain and distress.”
#50
گر ایزد مرا زندگانی دهد
✦
برین اختران کامرانی دهد
“If God grants me life and bestows upon me prosperity under these stars...”
#51
یکی رامشی نامه خوانید نیز
✦
کزان جاودان ارج یابید و چیز
“Recite also a charter of joy and peace, through which you may gain everlasting honor and wealth.”
#52
ز ما بر همه پادشاهی درود
✦
به ویژه که مهرش بود تار و پود
“From us be greetings unto the whole realm, especially to him whose very fabric is woven with love.”
#53
نهادند بر نامه‌ها بر نگین
✦
فرستادگان خواست با آفرین
“They set their seals upon the royal letters, and he summoned the envoys with words of praise.”
#54
برفتند با نامه‌ها موبدان
✦
سواران بینا‌دل و بخردان
“The priests set forth carrying the letters, accompanied by wise and enlightened horsemen.”