#1
ازان پس به هرسو یکی نامه کرد
✦
به جایی که درویش بد جامه کرد
“Thereafter he dispatched letters to every quarter, to wherever a poor man wore ragged garments.”
#2
بپرسید هرجا که بی‌رنج کیست
✦
به هرجای درویش و بی‌گنج کیست
“He inquired everywhere who was free of hardship, and where lived the poor and those without treasure.”
#3
ز کار جهان یکسر آگه کنید
✦
دلم را سوی روشنی ره کنید
“He wrote: 'Inform me entirely of the world's affairs, and guide my heart toward enlightenment.'”
#4
بیامدش پاسخ ز هر کشوری
✦
ز هر نامداری و هر مهتری
“Replies reached him from every country, from every renowned noble and chieftain,”
#5
که آباد بینیم روی زمین
✦
به هرجای پیوسته شد آفرین
“Saying: 'We see the face of the earth prosperous, and everywhere praise is joined with blessings,”
#6
مگر مرد درویش کز شهریار
✦
بنالد همی از بد روزگار
“Save for the poor man who complains to the king of his hard fortune and fate,”
#7
که چون می گسارد توانگر همی
✦
به سر بر ز گل دارد افسر همی
“Saying: "When the wealthy man drinks his wine, he places a crown of roses upon his head;”
#8
به آواز رامشگران می خورند
✦
چو ما مردمان را به کس نشمرند
“They drink to the voice of musicians, holding common folk like us as nothing.”
#9
تهی دست بی‌رود و گل می خورد
✦
توانگر همانا ندارد خرد
“The empty-handed man drinks without lute or flower; surely the rich man lacks wisdom!"”
#10
بخندید زان نامه بیدار شاه
✦
هیونی برافگند پویان به راه
“The vigilant king smiled at that letter and dismounted a swift courier onto the road.”
#11
به نزدیک شنگل فرستاد کس
✦
چنین گفت کای شاه فریادرس
“He sent a messenger to Shangal, saying: 'O succoring king,”
#12
ازان لوریان برگزین ده هزار
✦
نر و ماده بر زخم بربط سوار
“Select ten thousand of those Luris, male and female, master players of the lute,”
#13
به ایران فرستش که رامشگری
✦
کند پیش هر کهتری بهتری
“And send them to Iran, so they may perform music before every noble and lowborn alike.'”
#14
چو برخواند آن نامه شنگل تمام
✦
گزین کرد زان لوریان به نام
“When Shangal had read that letter completely, he chose renowned performers from among those Luris.”
#15
به ایران فرستاد نزدیک شاه
✦
چنان کان بود در خور نیک‌خواه
“He sent them to Iran to the king, in a manner befitting a well-wishing ruler.”
#16
چو لوری بیامد به درگاه شاه
✦
بفرمود تا برگشادند راه
“When the Luris arrived at the royal court, the king ordered that the gates be opened wide for them.”
#17
به هریک یکی گاو داد و خری
✦
ز لوری همی ساخت برزیگری
“To each he gave an ox and an ass, seeking to turn the Luris into husbandmen.”
#18
همان نیز خروار گندم هزار
✦
بدیشان سپرد آنک بد پایدار
“He also entrusted them with a thousand loads of wheat, so that it might serve as lasting provision,”
#19
بدان تا بورزد به گاو و به خر
✦
ز گندم کند تخم و آرد به بر
“So they might till the land with ox and ass, sow the wheat as seed, and reap the harvest,”
#20
کند پیش درویش رامشگری
✦
چو آزادگان را کند کهتری
“And play music before the poor, serving them as nobles are served.”
#21
بشد لوری و گاو و گندم بخورد
✦
بیامد سر سال رخساره زرد
“The Luris went away and consumed both ox and wheat; at the year's end, they returned with sallow faces.”
#22
بدو گفت شاه این نه کار تو بود
✦
پراگندن تخم و کشت و درود
“The king said to them: 'This was not your craft—to scatter seed, plant, and reap the harvest!”
#23
خری ماند اکنون بنه برنهید
✦
بسازید رود و بریشم دهید
“Now only an ass remains; pack your belongings upon it, prepare your lutes, and string them with silk!'”
#24
کنون لوری از پاک گفتار اوی
✦
همی گردد اندر جهان چاره‌جوی
“Now, because of his royal word, the Luri wanders through the world seeking a living,”
#25
سگ و کبک بفزود بر گفت شاه
✦
شب و روز پویان به دزدی به راه
“Adding dogs and partridges to their train, wandering day and night along the roads to steal.”