بخش ۳۷ - رای شنگل بر کشتن نهانی بهرام، پند فرزانه، پیوند با سپینود و بزم هند
#1
همان شاه شنگل دلی پر ز درد
✦
همی داشت از کار او روی زرد
#2
شب آمد بیاورد فرزانه را
✦
همان مردم خویش و بیگانه را
#3
چنین گفت کاین مرد بهرامشاه
✦
بدین زور و این شاخ و این دستگاه
#4
نباشد همی ایدر از هیچ روی
✦
ز هرگونه آمیختم رنگ و بوی
#5
گر از نزد ما او به ایران شود
✦
به نزدیک شاه دلیران شود
#6
سپاه مرا سست خواند به کار
✦
به هندوستان نیست گوید سوار
#7
سرافراز گردد مگر دشمنم
✦
فرستاده را سر ز تن برکنم
#8
نهانش همی کرد خواهم تباه
✦
چه بینید این را چه دانید راه
#9
بدو گفت فرزانه کای شهریار
✦
دلت را بدین‌گونه رنجه مدار
#10
فرستادهٔ شهریاران کشی
✦
به غمری برد راه و بیدانشی
#11
کس اندیشه زین‌گونه هرگز نکرد
✦
به راه چنین رای هرگز مگرد
#12
بر مهتران زشت‌نامی بود
✦
سپهبد به مردم گرامی بود
#13
پس‌انگه بیاید از ایران سپاه
✦
یکی تاجداری چو بهرامشاه
#14
نماند ز ما کس بدینجا درست
✦
ز نیکی نباید ترا دست شست
#15
رهانیدهٔ ماست از اژدها
✦
نه کشتن بود رنج او را بها
#16
بدین بوم ما اژدها کشت و کرگ
✦
به تن زندگانی فزایش نه مرگ
#17
چو بشنید شنگل سخن تیره شد
✦
ز گفتار فرزانگان خیره شد
#18
ببود آن شب و بامداد پگاه
✦
فرستاد کس نزد بهرامشاه
#19
به تنها تن خویش بی‌انجمن
✦
نه دستور بد پیش و نه رای زن
#20
به بهرام گفت ای دلارای مرد
✦
توانگر شدی گرد بیشی مگرد
#21
بتو داد خواهم همی دخترم
✦
ز گفتار و کردار باشد برم
#22
چو این کرده باشم بر من بایست
✦
کز ایدر گذشتن ترا روی نیست
#23
ترا بر سپه کامگاری دهم
✦
به هندوستان شهریاری دهم
#24
فروماند بهرام و اندیشه کرد
✦
ز تخت و نژاد و ز ننگ و نبرد
#25
ابا خویشتن گفت کاین جنگ نیست
✦
ز پیوند شنگل مرا ننگ نیست
#26
و دیگر که جان بر سر آرم بدین
✦
ببینم مگر خاک ایران زمین
#27
که ایدر بدین‌سان بماندیم دیر
✦
برآویخت با دام روباه شیر
#28
چنین داد پاسخ که فرمان کنم
✦
ز گفتارت آرایش جان کنم
#29
تو از هر سه دختر یکی برگزین
✦
که چون بینمش خوانمش آفرین
#30
ز گفتار او شاد شد شاه هند
✦
بیاراست ایوان به چینی پرند
#31
سه دختر بیامد چو خرم بهار
✦
به آرایش و بوی و رنگ و نگار
#32
به بهرام گور آن زمان گفت رو
✦
بیارای دل را به دیدار نو
#33
بشد تیز بهرام و او را بدید
✦
ازان ماه‌رویان یکی برگزید
#34
چو خرم بهاری سپینود نام
✦
همه شرم و ناز و همه رای و کام
#35
بدو داد شنگل سپینود را
✦
چو سرو سهی شمع بی‌دود را
#36
یکی گنج پرمایه‌تر برگزید
✦
بدان ماه‌رخ داد شنگل کلید
#37
بیاورد یاران بهرام را
✦
سواران بازیب و با نام را
#38
درم داد ودینار و هرگونه چیز
✦
همان عنبر و عود و کافورنیز
#39
بیاراست ایوان گوهرنگار
✦
ز قنوج هرکس که بد نامدار
#40
خرامان بران بزمگاه آمدند
✦
به شادی همه نزد شاه آمدند
#41
ببودند یک هفته با می به دست
✦
همه شاد و خرم به جای نشست
#42
سپینود با شاه بهرام گور
✦
چو می بود روشن به جام بلور
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.