#1
ز عموریه مادرش را بخواند
✦
چو آمد سخنهای دارا براند
“He summoned his mother from Amorium, and when she arrived, he spoke to her of Dara's last words.”
#2
بدو گفت نزد دلارای شو
✦
به خوبی به پیوند گفتار نو
“He said to her: 'Go unto Delaray, and graciously open negotiations for this new alliance.'”
#3
به پرده درون روشنک را ببین
✦
چو دیدی ز ما کن برو آفرین
“'Behold Roshanak within her royal quarters, and when you see her, offer blessings upon her from me.'”
#4
ببر طوق با یاره و گوشوار
✦
یکی تاج پر گوهر شاهوار
“'Take a necklace, torque, and earrings, along with a crown filled with monarchical gems.'”
#5
صد اشتر ز گستردنیها ببر
✦
صد اشتر ز هر گونه دیبا به زر
“'Take a hundred camel-loads of carpets and rugs, and a hundred camel-loads of woven golden brocade.'”
#6
هم از گنج دینار چو سی هزار
✦
به بدره درون کن ز بهر نثار
“'And thirty thousand dinars from the royal treasury, place into bags for ceremonial scattering.'”
#7
ز رومی کنیزک چو سیصد ببر
✦
دگر هرچ باید همه سر به سر
“'Take three hundred Roman maidens with you, and whatever else is required in full.'”
#8
یکی جام زر هر یکی را به دست
✦
بر آیین خوبان خسروپرست
“'Each holding a golden goblet in hand, after the noble custom of courtly beauties.'”
#9
ابا خویشتن خادمان بر براه
✦
ز راه و ز آیین شاهان مکاه
“'Take attendants along on the journey; diminish nothing of the custom and glory of kings.'”
#10
بشد مادر شاه با ترجمان
✦
ده از فیلسوفان شیرین‌زبان
“The king's mother set forth with an interpreter and ten sweet-spoken philosophers.”
#11
چو آمد به نزدیکی اصفهان
✦
پذیره شدندش فراوان مهان
“When she arrived near Isfahan, a multitude of grandees came forth to welcome her.”
#12
بیامد ز ایوان دلارای پیش
✦
خود و نامداران به آیین خویش
“Delaray herself came forward from the palace, accompanied by her nobles according to royal ceremony.”
#13
به دهلیز کردند چندان نثار
✦
که بر چشم گنج درم گشت خوار
“In the vestibule they scattered so much wealth that the treasures of silver seemed insignificant to behold.”
#14
به ایوان نشستند با رای‌زن
✦
همه نامداران شدند انجمن
“They sat in the palace hall with counselors, as all the nobles gathered in assembly.”
#15
دلارای برداشت چندان جهیز
✦
که شد در جهان روی بازار تیز
“Delaray prepared so grand a dowry that the market prices of the world rose in response.”
#16
شتر در شتر رفت فرسنگها
✦
ز زرین و سیمین وز رنگها
“Camels following camels stretched for parasangs, laden with gold, silver, and vibrant hues.”
#17
ز پوشیدنی و ز گستردنی
✦
ز افگندنی و پراگندنی
“With garments and tapestries, with carpets and precious goods to be strewn.”
#18
ز اسپان تازی به زرین ستام
✦
ز شمشیر هندی به زرین نیام
“With Arabian steeds adorned with golden bridles, and Indian swords in golden scabbards.”
#19
ز خفتان و از خود و برگستوان
✦
ز گوپال و ز خنجر هندوان
“With coats of mail, helmets, bards for horses, maces, and Indian daggers.”
#20
چه مایه بریده چه از نابرید
✦
کسی در جهان بیشتر زان ندید
“Countless rolls of cut and uncut fabrics—none in the world had ever seen more.”
#21
ز ایوان پرستندگان خواستند
✦
چهل مهد زرین بیاراستند
“From the palace they summoned handmaidens and adorned forty golden litters.”
#22
یکی مهد با چتر و با خادمان
✦
نشست اندرو روشنک شادمان
“In one litter, adorned with a canopy and attended by servants, joyful Roshanak took her seat.”
#23
ز کاخ دلارای تا نیم راه
✦
درم بود و دینار و اسپ و سپاه
“From Delaray's palace to halfway down the road, coins of silver and gold, horses, and armies covered the way.”
#24
ببستند آذین به شهر اندرون
✦
پر از خنده لبها و دل پر ز خون
“They decorated the city in festive joy—their lips filled with laughter, though their hearts bled with grief.”
#25
بران چتر دیبا درم ریختند
✦
ز بر مشک سارا همی بیختند
“Upon the silken canopy they showered silver coins and sieved pure musk from above.”
#26
چو ماه اندر آمد به مشکوی شاه
✦
سکندر بدو کرد چندی نگاه
“When that moon-like maiden entered the royal palace, Sekandar gazed long upon her.”
#27
بران برز و بالا و آن خوب چهر
✦
تو گفتی خرد پروریدش به مهر
“At her stature, tall build, and beautiful face, one would say Wisdom itself had reared her with love.”
#28
چو مادرش بر تخت زرین نشاند
✦
سکندر بروبر همی جان فشاند
“When his mother seated her upon the golden throne, Sekandar would have poured out his very life for her.”
#29
نشستند یک هفته با او به هم
✦
همی رای زد شاه بر بیش و کم
“They sat together for a week, as the king took counsel with her on all matters great and small.”
#30
نبد جز بزرگی و آهستگی
✦
خردمندی و شرم و شایستگی
“In her was nothing but grandeur, gentleness, wisdom, modesty, and noble grace.”
#31
ببردند ز ایران فراوان نثار
✦
ز دینار وز گوهر شاهوار
“They brought endless tributes from Iran—gold dinars and royal jewels.”
#32
همه شهر ایران و توران و چین
✦
به شاهی برو خواندند آفرین
“All the cities of Iran, Turan, and China proclaimed blessings upon his kingship.”
#33
همه روی گیتی پر از داد شد
✦
به هر جای ویرانی آباد شد
“The entire face of the earth became filled with justice, and desolation everywhere turned into prosperity.”