بخش ۲۶ - خشم سکندر بر طینوش، رایزنی نهانی قیدافه و فریفتن او به کمین در بیشه
#1
چو طینوش گفت سکندر شنید
✦
به کردار باد دمان بردمید
#2
بدو گفت کای ناکس بی‌خرد
✦
ترا مردم از مردمان نشمرد
#3
ندانی که پیش که داری نشست
✦
بر شاه منشین و منمای دست
#4
سرت پر ز تیزی و کنداوریست
✦
نگویی مرا خود که شاه تو کیست
#5
اگر نیستی فر این نامدار
✦
سرت کندمی چون ترنجی ز بار
#6
هم‌اکنون سرت را من از درد فور
✦
به لشکر نمایم ز تن کرده دور
#7
یکی بانگ برزد برو مادرش
✦
که آسیمه برگشت جنگی سرش
#8
به طینوش گفت این نه گفتار اوست
✦
بران درگه او را فرستاد دوست
#9
بفرمود کو را به بیرون برند
✦
ز پیش نشستش به هامون برند
#10
چنین گفت پس با سکندر به راز
✦
که طینوش بی‌دانش دیوساز
#11
نباید که اندر نهان چاره‌ای
✦
بسازد گزندی و پتیاره‌ای
#12
تو دانش پژوهی و داری خرد
✦
نگه کن بدین تا چه اندر خورد
#13
سکندر بدو گفت کین نیست راست
✦
چو طینوش را بازخوانی رواست
#14
جهاندار فرزند را بازخواند
✦
بران نامور زیرگاهش نشاند
#15
سکندر بدو گفت کای کامگار
✦
اگر کام دل خواهی آرام دار
#16
من از تو بدین کین نگیرم همی
✦
سخن هرچ گویی پذیرم همی
#17
مرا این نژندی ز اسکندرست
✦
کجا شاد با تاج و با افسرست
#18
بدین سان فرستد مرا نزد شاه
✦
که از نامور مهتری باژ خواه
#19
بدان تا هران بد که خواهد رسید
✦
برو بر من آید ز دشمن پدید
#20
ورا من بدین زود پاسخ دهم
✦
یکی شاه را رای فرخ نهم
#21
اگر دست او من بگیرم به دست
✦
به نزد تو آرم به جای نشست
#22
بدان سان که با او نبینی سپاه
✦
نه شمشیر بینی نه تخت و کلاه
#23
چه بخشی تو زین پادشاهی مرا
✦
چو بپسندی این نیک‌خواهی مرا
#24
چو بشنید طینوش گفت این سخن
✦
شنیدم نباید که گردد کهن
#25
گرین را که گفتی به جای آوری
✦
بکوشی و پاکیزه رای آوری
#26
من از گنج وز بدره و هرچ هست
✦
ز اسپان و مردان خسرو پرست
#27
ترا بخشم و نیز دارم سپاس
✦
تو باشی جهانگیر و نیکی‌شناس
#28
یکی پاک دستور باشی مرا
✦
بدین مرز گنجور باشی مرا
#29
سکندر بیامد ز جای نشست
✦
برین عهد بگرفت دستش به دست
#30
بپرسید طینوش کاین چون کنی
✦
بدین جادوی بر چه افسون کنی
#31
بدو گفت چون بازگردم ز شاه
✦
تو باید که با من بیایی به راه
#32
ز لشکر بیاری سواری هزار
✦
همه نامدار از در کارزار
#33
به جایی یکی بیشه دیدم به راه
✦
نشانم ترا در کمین با سپاه
#34
شوم من ز پیش تو در پیش اوی
✦
ببینم روان بداندیش اوی
#35
بگویم که چندین فرستاد چیز
✦
کزان پس نیندیشی از چیز نیز
#36
فرستاده گوید که من نزد شاه
✦
نیارم شدن در میان سپاه
#37
اگر شاه بیند که با موبدان
✦
شود نزد طینوش با بخردان
#38
چو بیندش بپذیرد این خواسته
✦
ز هرگونه‌ای گنج آراسته
#39
بیاید چو بیند ترا بی‌سپاه
✦
اگر بازگردد گشادست راه
#40
چو او بشنود خوب گفتار من
✦
نه اندیشد از رنگ و بازار من
#41
بیاید بر آن سایه زیر درخت
✦
ز گنجور می خواهد و تاج و تخت
#42
تو جنگی سپاهی به گردش درآر
✦
برآساید از گردش روزگار
#43
مکافات من باشد و کام تو
✦
نجوید ازان پس کس آرام تو
#44
که آید به دستت بسی خواسته
✦
پرستنده و اسپ آراسته
#45
چو طینوش بشنید زان شاد شد
✦
بسان یکی سرو آزاد شد
#46
چنین داد پاسخ که دارم امید
✦
که گردد بدو تیره روزم سپید
#47
به دام من آویزد او ناگهان
✦
به خونی که او ریخت اندر جهان
#48
چو دارای دارا و گردان سند
✦
چو فور دلیر آن سرافراز هند
#49
چو قیدافه گفت سکندر شنید
✦
به چشم و دلش چارهٔ او بدید
#50
بخندید زان چاره در زیر لب
✦
دو بسد نهان کرد زیر قصب
#51
سکندر بیامد ز نزدیک اوی
✦
پراندیشه بد جان تاریک اوی
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.