🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی اسکندر

❖
51 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۶ - خشم سکندر بر طینوش، رایزنی نهانی قیدافه و فریفتن او به کمین در بیشه
چون طینوش، فرزند قیدافه، در بارگاه مادر لب به یاوه‌گویی و درشت‌گویی گشود، سکندر—که در لباس فرستاده خویش بر تخت میهمانی نشسته بود—مانند بادی خروشان برآشفت. رو به طینوش کرد و گفت که تو را از میان مردمان نباید شمرد که در پیشگاه شهریار ادب پاس نمی‌داری و از شکوه شاه بی‌خبری؛ اگر فرّ و حرمت این بانوی نامدار نبود، سرت را چون ترنجی از درخت جدا می‌ساختم و کین فور را بر لشکریان می‌نمودم. بانگ تند فرستاده چنان در تالار پیچید که طینوش سرآسیمه گشت. قیدافه که از راز فرستاده باخبر بود و می‌دانست او خود سکندر است، بانگ بر فرزند زد و گفت که این نه سخن او، که پیام شهریاری بزرگ است، و فرمان داد تا طینوش را از پیشگاه بیرون برند.

پس از بیرون رفتن طینوش، قیدافه در نهان به سکندر هشدار داد که این فرزند دیوسار ممکن است به جادو و پتیاره‌گری گزندی به تو رساند. اما سکندر خردمندانه پاسخ داد که رنجاندن او روا نیست و خواست تا طینوش به مجلس بازگردد. چون طینوش بازآمد، سکندر او را در کنار خویش نشانید و با زبان فریب و چرب‌نرمی رندانه آغشته کرد؛ بدو گفت که من خود از ستم سکندر دلخونم که مرا برای باژخواهی به دهان شیر می‌فرستد تا گزند دشمنان بر من فرود آید. سپس پیشنهادی شگفت پیش کشید: «اگر پیمان ببندی و مرا گنج و ولایت بخشی، من سکندر را بی‌سپاه و بی‌شمشیر، خلع‌سلاح‌شده به زیر درختان بیشه‌ای در سر راه می‌کشانم تا تو با هزار سوار گزیده او را به دام اندازی و کین خون‌های ریخته‌شده‌ی دارا و فور را بازستانی!»

طینوش کینه‌توز که شیفته این چاره‌جویی گشته بود، چون سروی آزاد شادمان شد و پیمان بست که گنج‌ها، اسبان و مقام دستوری شاهی را به فرستاده بخشد. سکندر دست او را به پیمان بفشرد و نقشه بیشه کمین‌گاه را چنان استوار چید که طینوش باور کرد روزگار تیره‌اش سپید گشته است. قیدافه از دور بر چاره‌گری و نیرنگ بی‌نظیر سکندر خندید و فرزنگی و شگفت‌کاری او را تحسین کرد، در حالی که سکندر با دلی پراندیشه و سری پر از راز از پیشگاه ملکه بیرون شد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: