🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی اسکندر

❖
39 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۴۳ - دردمندی اسکندر در بابل، نامهٔ مرگ به مادر و وصیت روشنک، دختر کید و تابوت زرین
در شهر بابل، آن‌گاه که بیماریِ گران بر پیکر اسکندر چیره شد، جهان‌گشای نامدار دریافت که روزگار شهریاری‌اش به پایان رسیده و زمان کوچ نهایی فرا رسیده است. پس دبیرِ فرزانه و جهاندیده را به نزد خویش فراخواند تا رازمایه‌های دلش را بر پرنیان نگارش آورد. نخست نامه‌ای سوزناک و لبریز از پند به مادر خویش فرستاد و نبشت که هیچ زنده‌ای را توانِ گریز از چنگال مرگ نیست؛ چون پیمانه پر شود، بر عمرِ سپری‌شده نمی‌توان افزود. او مادر را به شکیبایی فراخواند و یادآور شد که چه شهریاران و چه خردمندان، همگی سر بر آستان فنا می‌نهند.

اسکندر در ادامه شرح داد که برای پایداریِ آرامش، قلمروهای ایران‌زمین را میان مهتران و شاهان بومی بخشیده است تا روم از گزند کینه‌توزی آسوده ماند و نیازی به کشاکش دوباره نباشد. سپس وصیت کرد که پس از درگذشت، پیکرش را در خاک مصر به خاک سپارند و سالانه صد هزار دینار از گنجینه‌اش میان مستمندان و خویشان بخش کنند. درباره روشنک سفارش کرد که اگر فرزندی پسر به دنیا آورد، او را بر تخت شهریاری روم نشانند و اگر دختر بود، او را به پیوند و همسری یکی از دودمان فیلقوس درآورند و چون فرزند خویش گرامی دارند.

همچنین فرمان داد تا دختر کیدِ هندی را با احترام، همراه با تمام طلا، گوهرها، افسر و کژاوه‌هایی که از پیش پدر آورده بود، به هندوستان بازگردانند تا هیچ ستمی بر او نرود. سرانجام، اسکندر دستور ساخت تابوتی زرین و بی‌نظیر را صادر کرد؛ تابوتی آغشته به قیر، کافور، مسک و عنبر، همراه با لایه‌ای از انگبینِ نوشین در زیر دیبای چین تا پیکرش را در آن بپوشانند. او در پایان نامه، مادر را به نماز و نیایش به درگاه یزدان برای پاکی و آرامش روانش خواند و پیک‌های تندرو نامه را ستاندند تا خبرِ شامگاه فرّهٔ شاهنشاهی را از بابل به روم برسانند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: