🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی اسکندر

❖
59 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۷ - لشکرکشی اسکندر سوی فور، شکایت و پوزش سپاه و ساختن سواران آهنین برابر پیل
پس از آنکه پاسخ پیام از جانب فور به اسکندر رسید، شهریار جهان‌جوی، داناپوران و کارآزمودگان سپاه خویش را برگزید تا پیش‌تازان رزم باشند. سپاهی بس عظیم به سوی فورِ هندی روان گشت، چندان‌که پهنهٔ زمین جز دریا، همه در زیر پای نبردآوران نهان شد. اما راهی بس دشوار، کوهستانی و بریده از آب و آبادانی در پیش بود. سختیِ مسافت و گزندِ مسیر، آتشِ جنگ‌جویی را در دلِ لشکریان افسرد و رنجِ راه، قدم‌های سپاه را گران ساخت.

چون سپاه به منزلگاهی فراز آمد، سران و بزرگانِ رومی گردِ هم آمدند و نالان پیشِ قیصر رفتند. آنان از رنجِ بی‌کران، نابودی اسبان و بی‌سرانجامیِ پیکار با کوه و سنگ سخن راندند و خواستار بازگشت شدند. اسکندر از این سستی و نالهٔ لشکریان برآشفت و خشمگینانه خروشان گشت که: «بی‌شما نیز این راه را خواهم سپرد و دلِ اژدها را زیر پا خواهم کوفت! مرا یاریِ یزدان و دلیریِ سپاهِ ایران بسنده است و نیازی به دل‌سوزیِ رومیان ندارم!»

چون رومیان خشمِ شاه را دیدند، پشیمان و ترسان به پوزش‌خواهی افتادند و پیمان بستند که تا پای جان و حتی پیاده در رکابش بجنگند. اسکندر پوزشِ آنان را پذیرفت و آراستنِ لشکر را آغازید: سی هزار جنگاور برگزیدهٔ ایرانی در پیش، و پسِ آنان چهل هزار سوارِ رومی، و چهل هزار دلیرِ مصری، و دوازده هزار از خویشانِ دارا و نژادِ کیان، همراه با شصت تن از ستاره‌شناسان و موبدانِ خردمند به راه افتادند.

در آن سو، فورِ هندی چون از آمدنِ سپاهِ جهان‌جوی آگاه گشت، لشکری گران آراست و صفوفِ پیلانِ مهیبِ جنگی را پیشاپیشِ گردان جای داد. آگاهان به اسکندر خبر آوردند که پیلانِ فور چون کوهی متحرکند، خرطوم بر آسمان می‌سایند و اسبان از بوی و هیبتِ آنان می‌گریزند. اسکندر فیلسوفان و آهنگرانِ روم، مصر و پارس را گرد آورد—بیش از هزار و دویست استادِ ماهر—و تدبیری شگفت اندیشید. آنان اسبان و سوارانی از آهن ساختند، درزها را با میخ و مس محکم کردند و درونِ آن‌ها را از نفطِ سیاه انباشتند تا بر گردونه‌ها پیشاپیشِ لشکر برانند و در دمیدنِ آتش، پیلانِ فور را رم داده و بسوزانند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: