پس از خاموشی جهان‌گشای مقدونی، مادر سوگوارش شتابان خود را بر پیکر فرزند رسانید و چهره بر سینهٔ سرد او مالید. او با ناله‌های جانسوز فریاد برآورد که ای پادشاه نامدار و نیک‌اختر که جهان را زیر نگین داشتی، اکنون در پیش چشم منی اما فرسنگ‌ها از من، تبارت و سپاهت دوری. روانم فدای روان پاکت باد و نابود باد دلی که از مرگ تو شادمان گردد. پس از او، روشنک، بانوی غم‌دیده، با دیدگانی پر اشک پیش آمد و بر تابوت همسر گردون‌تازش گریست. روشنک بانگ برداشت که کجا رفت آن شهریاری که بر تخت دارا نشست و جهان به فرّ او استوار بود؟ کجایند خسروان و نامدارانی چون اشک، فریان، فور و شهریار شهرزور که در برابر او خوار گشتند؟ تو چون ابری سهمگین و تندبار بودی و ما می‌پنداشتیم زمانه تو را از چنگال مرگ رهانیده است، اما تو که جهان را از بزرگان تهی کردی، سرانجام تاج شاهی فروافکندی و آغوش خاک را برگزیدی.
با فرو افتادن تاج سپهر بر زمین، بزرگان و بزرگزادگان از گفتار بازماندند و صندوق پیکر اسکندر را در دل خاک نهفتند. جهانِ بی‌وفا هرگز از سرنگونی تاجداران بیمی ندارد؛ نسیمی می‌وزد و زندگی را به نیستی می‌سپارد، بی‌آنکه داد یا ستمش آشکار باشد. در کار این گنبد گردان هیچ کس را راه به چون و چرا نیست و گدا و شاه در برابر مرگ یکسانند. تنها نیکی، جوانمردی، دادگری و نام نیک است که بر جای می‌ماند، چرا که اگر نامی زشت از آدمی بر بوم جهان نقش بندد، راهی به بهشت برین نخواهد یافت.
چنین است آیین این سرای کهن؛ اسکندر بر سی و شش پادشاه پیروز شد و ده شارستان پرشکوه ساخت، اما اکنون نگریستن به مشت خالی او نشان می‌دهد که آن شارستان‌ها به خارستان بدل گشتند و از آن‌همه تلاش، تنها «سخن» در آفاق باقی ماند. سخنی که از برف و باران حوادث ویران نمی‌شود و یادگار جاودان بشر بر سرزمینی است که سرانجامش خاک خواهد بود.