بخش ۴۶ - مویهٔ مادر و روشنک بر مرگ اسکندر، به خاک سپردن صندوق و تأمل در فرجام جهان
#1
ازان پس بیامد دوان مادرش
✦
فراوان بمالید رخ بر برش
#2
همی گفت کای نامور پادشا
✦
جهاندار و نیک‌اختر و پارسا
#3
به نزدیکی اندر تو دوری ز من
✦
هم از دوده و لشکر و انجمن
#4
روانم روان ترا بنده باد
✦
دل هرک زین شاد شد کنده باد
#5
ازان پس بشد روشنک پر ز درد
✦
چنین گفت کای شاه آزادمرد
#6
جهاندار دارای دارا کجاست
✦
کزو داشت گیتی همی پشت راست
#7
همان خسرو و اشک و فریان و فور
✦
همان نامور خسرو شهرزور
#8
دگر شهریاران که روز نبرد
✦
سرانشان ز باد اندر آمد به گرد
#9
چو ابری بدی تند و بارش تگرگ
✦
ترا گفتم ایمن شدستی ز مرگ
#10
ز بس رزم و پیکار و خون ریختن
✦
چه تنها چه با لشکر آویختن
#11
زمانه ترا داد گفتم جواز
✦
همی داری از مردم خویش راز
#12
چو کردی جهان از بزرگان تهی
✦
بینداختی تاج شاهنشهی
#13
درختی که کشتی چو آمد به بار
✦
دل خاک بینم ترا غمگسار
#14
چو تاج سپهر اندر آمد به زیر
✦
بزرگان ز گفتار گشتند سیر
#15
نهفتند صندوق او را به خاک
✦
ندارد جهان از چنین ترس و باک
#16
ز باد اندر آرد برد سوی دم
✦
نه دادست پیدا نه پیدا ستم
#17
نیابی به چون و چرا نیز راه
✦
نه کهتر برین دست یابد نه شاه
#18
همه نیکوی باید و مردمی
✦
جوانمردی و خوردن و خرمی
#19
جز اینت نبینم همی بهره‌ای
✦
اگر کهتر آیی وگر شهره‌ای
#20
اگر ماند ایدر ز تو نام زشت
✦
بدانجا نیایی تو خرم بهشت
#21
چنین است رسم سرای کهن
✦
سکندر شد و ماند ایدر سخن
#22
چو او سی و شش پادشا را بکشت
✦
نگر تا چه دارد ز گیتی به مشت
#23
برآورد پرمایه ده شارستان
✦
شد آن شارستانها کنون خارستان
#24
بجست آنچ هرگز نجستست کس
✦
سخن ماند ازو اندر آفاق و بس
#25
سخن به که ویران نگردد سخن
✦
چو از برف و باران سرای کهن
#26
گذشتم ازین سد اسکندری
✦
همه بهتری باد و نیک‌اختری
#27
اگر چند هم بگذرد روزگار
✦
نوشته بماند ز ما یادگار
#28
اگر صد بمانی و گر صدهزار
✦
به خاک اندر آید سرانجام کار
#29
دل شهریار جهان شاد باد
✦
ز هر بد تن پاکش آزاد باد
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.