بخش ۲۹ - پند فیلسوف بر سکندر، فروبردن کشتی به کام ماهی کوهسان و جنگ با شیران نیستان
#1
همی رفت منزل به منزل به راه
✦
ز ره رنجه و مانده یکسر سپاه
#2
ز شهر برهمن به جایی رسید
✦
یکی بی‌کران ژرف دریا بدید
#3
بسان زنان مرد پوشیده روی
✦
همی رفت با جامه و رنگ و بوی
#4
زبانها نه تازی و نه خسروی
✦
نه ترکی نه چینی و نه پهلوی
#5
ز ماهی بدیشان همی خوردنی
✦
به جایی نبد راه آوردنی
#6
شگفت اندر ایشان سکندر بماند
✦
ز دریا همی نام یزدان بخواند
#7
هم‌انگاه کوهی برآمد ز آب
✦
بدو پاره شد زرد چون آفتاب
#8
سکندر یکی تیز کشتی بجست
✦
که آن را ببیند به دیده درست
#9
یکی گفت زان فیلسوفان به شاه
✦
که بر ژرف دریا ترا نیست راه
#10
بمان تا ببیند مر او را کسی
✦
که بهره ندارد ز دانش بسی
#11
ز رومی و از مردم پارسی
✦
بدان کشتی اندر نشستند سی
#12
یکی زرد ماهی بد آن لخت کوه
✦
هم‌انگه چو تنگ اندر آمد گروه
#13
فروبرد کشتی هم اندر شتاب
✦
هم آن کوه شد ناپدید اندر آب
#14
سپاه سکندر همی خیره ماند
✦
همی هرکسی نام یزدان بخواند
#15
بدو گفت رومی که دانش بهست
✦
که داننده بر هر کسی بر مهست
#16
اگر شاه رفتی و گشتی تباه
✦
پر از خون شدی جان چندین سپاه
#17
وزان جایگه لشکر اندر کشید
✦
یکی آبگیری نو آمد پدید
#18
به گرد اندرش نی بسان درخت
✦
تو گفتی که چوب چنارست سخت
#19
ز پنجه فزون بود بالای اوی
✦
چهل رش بپیمود پهنای اوی
#20
همه خانه‌ها کرده از چوب و نی
✦
زمینش هم از نی فروبرده پی
#21
نشایست بد در نیستان بسی
✦
ز شوری نخورد آب او هرکسی
#22
چو بگذشت زان آب جایی رسید
✦
که آمد یکی ژرف دریا پدید
#23
جهان خرم و آب چون انگبین
✦
همی مشک بویید روی زمین
#24
بخوردند و کردند آهنگ خواب
✦
بسی مار پیچان برآمد ز آب
#25
وزان بیشه گزدم چو آتش به رنگ
✦
جهان شد بران خفتگان تار و تنگ
#26
به هر گوشه‌ای در فراوان بمرد
✦
بزرگان دانا و مردان گرد
#27
ز یک سو فراوان بیامد گراز
✦
چو الماس دندانهای دراز
#28
ز دست دگر شیر مهتر ز گاو
✦
که با جنگ ایشان نبد زور و تاو
#29
سپاهش ز دریا بیکسو شدند
✦
بران نیستان آتش اندر زدند
#30
بکشتند چندان ز شیران که راه
✦
به یکبارگی تنگ شد بر سپاه
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.