بخش ۲۲ - گشودن شارستان فریان، نیرنگ تخت بیطقون و رهانیدن قیدروش و عروسش
#1
چو اسکندر آن نامهٔ او بخواند
✦
بزد نای رویین و لشکر براند
#2
همی رفت یک ماه پویان به راه
✦
چو آمد سوی مرز او با سپاه
#3
یکی پادشا بود فریان به نام
✦
ابا لشکر و گنج و گسترده کام
#4
یکی شارستان داشت با ساز جنگ
✦
سراپردهٔ او ندیدی پلنگ
#5
بیاورد لشکر گرفت آن حصار
✦
بران بارهٔ دژ گذشتی سوار
#6
سکندر بفرمود تا جاثلیق
✦
بیاورد عراده و منجنیق
#7
به یک هفته بستد حصار بلند
✦
به شهر اندر آمد سپاه ارجمند
#8
سکندر چو آمد به شهر اندرون
✦
بفرمود کز کس نریزند خون
#9
یکی پور قیدافه داماد بود
✦
بدین شهر فریان بدو شاد بود
#10
بدو داده بد دختر ارجمند
✦
کلاهش به قیدافه گشته بلند
#11
که داماد را نام بد قیدروش
✦
بدو داده فریان دل و چشم و گوش
#12
یکی مرد بد نام او شهرگیر
✦
به دستش زن و شوی گشته اسیر
#13
سکندر بدانست کان مرد کیست
✦
بجستش که درمان آن کار چیست
#14
بفرمود تا پیش او شد وزیر
✦
بدو داد فرمان و تاج و سریر
#15
خردمند را بیطقون بود نام
✦
یکی رای زن مرد گسترده کام
#16
بدو گفت کاید به پیشت عروس
✦
ترا خوانم اسکندر فیلقوس
#17
تو بنشین به آیین و رسم کیان
✦
چو من پیشت آیم کمر بر میان
#18
بفرمای تا گردن قیدروش
✦
ببرد دژآگاه جنگی ز دوش
#19
من آیم به پیشت به خواهشگری
✦
نمایم فراوان ترا کهتری
#20
نشستنگهی ساز بی‌انجمن
✦
چو خواهش فزایم ببخشی بمن
#21
شد آن مرد دستور با درد جفت
✦
ندانست کان را چه باشد نهفت
#22
ازان پس بدو گفت شاه جهان
✦
که این کار باید که ماند نهان
#23
مرا چون فرستادگان پیش خوان
✦
سخنهای قیدافه چندی بران
#24
مرا شاد بفرست با ده سوار
✦
که رو نامه بر زود و پاسخ بیار
#25
بدو بیطقون گفت کایدون کنم
✦
به فرمان برین چاره افسون کنم
#26
به شبگیر خورشید خنجر کشید
✦
شب تیره از بیم شد ناپدید
#27
نشست از بر تخت بر بیطقون
✦
پر از شرم رخ دل پر از آب خون
#28
سکندر به پیش اندرون با کمر
✦
گشاده درچاره و بسته در
#29
چون آن پور قیدافه را شهرگیر
✦
بیاورد گریان گرفته اسیر
#30
زنش هم چنان نیز با بوی و رنگ
✦
گرفته جوان چنگ او را به چنگ
#31
سبک بیطقون گفت کین مرد کیست
✦
کش از درد چندین بباید گریست
#32
چنین داد پاسخ که بازآر هوش
✦
که من پور قیدافه‌ام قیدروش
#33
جزین دخت فریان مرا نیست جفت
✦
که دارد پس پردهٔ من نهفت
#34
برآنم که او را سوی خان خویش
✦
برم تا بدارمش چون جان خویش
#35
اسیرم کنون در کف شهرگیر
✦
روان خسته از اختر و تن به تیر
#36
چو بشنید زو این سخن بیطقون
✦
سرش گشت پر درد و دل پر ز خون
#37
برآشفت ازان پس به دژخیم گفت
✦
که این هر دو را خاک باید نهفت
#38
چنین هم به بند اندرون با زنش
✦
به شمشیر هندی بزن گردنش
#39
سکندر بیامد زمین بوس داد
✦
بدو گفت کای شاه قیصر نژاد
#40
اگر خون ایشان ببخشی به من
✦
سرافراز گردم به هر انجمن
#41
سر بیگناهان چه بری به کین
✦
که نپسندد از ما جهان‌آفرین
#42
بدو گفت بیداردل بیطقون
✦
که آزاد کردی دو تن را ز خون
#43
سبک بیطقون گفت با قیدروش
✦
که بردی سر دور مانده ز دوش
#44
فرستم کنون با تو او را بهم
✦
بخواند به مادرت بر بیش و کم
#45
اگر ساو و باژم فرستد نکوست
✦
کسی را ندرد بدین جنگ پوست
#46
نگه کن بدین پاک دستور من
✦
که گوید بدو رزم گر سور من
#47
تو آن کن ز خوبی که او با تو کرد
✦
به پاداش پیچد دل رادمرد
#48
چو این پاسخ نامه یابی ز شاه
✦
به خوبی ورا بازگردان ز راه
#49
چنین گفت با بیقطون قیدروش
✦
که زو بر ندارم دل و چشم و گوش
#50
چگونه مر او را ندارم چو جان
✦
کزو یافتم جفت و شیرین‌روان
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.