#1
بخندید قیدافه از کار اوی
✦
ازان مردی و تند گفتار اوی
“Qaydafeh smiled at his demeanor, his courage, and his bold speech.”
#2
بدو گفت کای خسرو شیرفش
✦
به مردی مگردان سر خویش کش
“She said to him: 'O lion-hearted king, do not swell your head with pride through your own prowess.'”
#3
نه از فر تو کشته شد فور هند
✦
نه دارای داراب و گردان سند
“'It was not by your royal glory alone that Fur of India was slain, nor Dara son of Darab and the heroes of Sindh.'”
#4
که برگشت روز بزرگان دهر
✦
ز اختر ترا بیشتر بود بهر
“'Rather, the fortune of the world's great rulers turned, and your share from the stars was greater.'”
#5
به مردی تو گستاخ گشتی چنین
✦
که مهتر شدی بر زمان و زمین
“'You became so bold in your strength that you claimed mastery over time and earth.'”
#6
همه نیکویها ز یزدان شناس
✦
و زو دار تا زنده باشی سپاس
“'Acknowledge all good things as coming from God, and render Him thanks as long as you live.'”
#7
تو گویی به دانش که گیتی مراست
✦
نبینم همی گفت و گوی تو راست
“'You claim in your wisdom that the world is yours, but I do not see truth in your words.'”
#8
کجا آورد دانش تو بها
✦
چو آیی چنین در دم اژدها
“'Where does your wisdom hold value when you step into the dragon's mouth like this?'”
#9
بدوزی به روز جوانی کفن
✦
فرستاده‌ای سازی از خویشتن
“'In the days of your youth, you sew your own shroud by making yourself an envoy!'”
#10
مرا نیست آیین خون ریختن
✦
نه بر خیره با مهتر آویختن
“'Yet it is not my custom to shed blood, nor to battle recklessly with a sovereign.'”
#11
چو شاهی به کاری توانا بود
✦
ببخشاید از داد و دانا بود
“'When a king possesses power in an affair, he should show mercy out of justice and wisdom.'”
#12
چنان دان که ریزندهٔ خون شاه
✦
جز آتش نبیند به فرجام گاه
“'Know that he who sheds the blood of kings shall see nothing but hellfire in the end.'”
#13
تو ایمن بباش و به شادی برو
✦
چو رفتی یکی کار برساز نو
“'Be safe and depart in joy; when you return, adopt a new manner of action.'”
#14
کزین پس نیایی به پیغمبری
✦
ترا خاک داند که اسکندری
“'For hereafter do not come as an envoy; only the earth knows that you are Alexander.'”
#15
ندانم کسی را ز گردنکشان
✦
که از چهر او من ندارم نشان
“'I know no formidable ruler whose portrait I do not possess.'”
#16
نگاریده هم زین نشان بر حریر
✦
نهاده به نزد یکی یادگیر
“'Painted in this manner upon silk, kept in the care of a master portrait keeper.'”
#17
برو راند هم حکم اخترشناس
✦
کزو ایمنی باشد اندر هراس
“'The astrologer's decree was executed so that one might remain safe in times of peril.'”
#18
چو بخشنده شد خسرو رای‌زن
✦
زمانه بگوید به مرد و به زن
“'When the prudent king acts with generosity, time will recount it to every man and woman.'”
#19
تو تا ایدری بیطقون خوانمت
✦
برین هم نشان دور بنشانمت
“'While you are here, I shall address you as Bitqon, and seat you on your chair under that title.'”
#20
بدان تا نداند کسی راز تو
✦
همان نشنود نام و آواز تو
“'So that no one may learn your secret, nor hear your true name and voice.'”
#21
فرستمت بر نیکوی باز جای
✦
تو باید که باشی خداوند رای
“'I shall send you back to a position of virtue; you must remain a master of wisdom.'”
#22
به پیمان که هرگز به فرزند من
✦
به شهر من و خویش و پیوند من
“'Upon the covenant that never against my child, my city, my kin, and my allies...'”
#23
نباشی بداندایش گر بدسگال
✦
به کشور نخوانی مرا جز همال
“'...you shall be evil-minded or treacherous, nor consider me in your realm as less than your equal.'”
#24
سکندر شنید این سخن شاد شد
✦
ز تیمار وز کشتن آزاد شد
“Alexander heard these words and rejoiced, delivered from sorrow and fear of execution.”
#25
به دادار دارنده سوگند خورد
✦
بدین مسیحا و گرد نبرد
“He swore a sacred oath by the Sustaining Creator, by the faith of the Messiah, and by the dust of battle...”
#26
که با بوم و بارست و فرزند تو
✦
بزرگان که باشند پیوند تو
“'...that toward your land, your children, and the nobles linked to your house...'”
#27
نسازم جز از خوبی و راستی
✦
نه اندیشم از کژی و کاستی
“'...I shall act only with goodness and truth, harboring no deceit or flaw.'”
#28
چو سوگند شد خورده قیدافه گفت
✦
که این پند بر تو نشاید نهفت
“When the oath was sworn, Qaydafeh said: 'It is not fitting that I conceal this warning from you.'”
#29
چنان دان که طینوش فرزند من
✦
کم اندیشد از دانش و پند من
“'Know that Taynush my son pays little heed to my wisdom and advice.'”
#30
یکی بادسارست داماد فور
✦
نباید که داند ز نزدیک و دور
“'And there is a quick-tempered man who is the son-in-law of Fur; he must not know from near or far...'”
#31
که تو با سکندر ز یک پوستی
✦
گر ایدونک با او به دل دوستی
“'...that you are of one skin with Alexander, even if you hold him dear in your heart.'”
#32
که او از پی فور کین آورد
✦
به جنگ آسمان بر زمین آورد
“'For he seeks revenge for Fur, and in war against Alexander he would bring heaven down to earth.'”
#33
کنون شاد و ایمن به ایوان خرام
✦
ز تیمار گیتی مبر هیچ نام
“'Now proceed happy and secure to the hall, and mention no more the grieves of the world.'”