بخش ۱۹ - رفتن سکندر به بیت‌الحرام، کشتن تخمهٔ خزاعه و برکشیدن نژاد سماعیل
#1
چو لشکر شد از خواسته بی‌نیاز
✦
برو ناگذشته زمانی دراز
#2
به شبگیر برخاست آوای کوس
✦
هوا شد به کردار چشم خروس
#3
ز بس نیزه و پرنیانی درفش
✦
ستاره شده سرخ و زرد و بنفش
#4
سکندر بیامد به سوی حرم
✦
گروهی ازو شاد و بهری دژم
#5
ابا نالهٔ بوق و با کوس تفت
✦
به خان براهیم آزر برفت
#6
که خان حرم را برآورده بود
✦
بدو اندرون رنجها برده بود
#7
خداوند خواندش بیت‌الحرام
✦
بدو شد همه راه یزدان تمام
#8
ز پاکی ورا خانهٔ خویش خواند
✦
نیایش بران کو ترا پیش خواند
#9
خدای جهان را نباشد نیاز
✦
نه جای خور و کام و آرام و ناز
#10
پرستشگهی بود تا بود جای
✦
بدو اندرون یاد کرد خدای
#11
پس آمد سکندر سوی قادسی
✦
جهانگیر تا جهرم پارسی
#12
چو آگاهی آمد به نصر قتیب
✦
کزو بود مر مکه را فر و زیب
#13
پذیره شدش با نبرده سران
✦
دلاور سواران نیزه‌وران
#14
سواری بیامد هم اندر زمان
✦
ز مکه به نزد سکندر دمان
#15
که این نامداری که آمد ز راه
✦
نجوید همی تاج و گنج و سپاه
#16
نبیرهٔ سماعیل نیک اخترست
✦
که پور براهیم پیغمبرست
#17
چو پیش آمدش نصر بنواختش
✦
یکی مایه‌ور جایگه ساختش
#18
بدو شاد شد نصر و گوهر بگفت
✦
همه رازها برگشاد از نهفت
#19
سکندر چنین داد پاسخ بدوی
✦
که ای پاک‌دل مهتر راست‌گوی
#20
بدین دوده اکنون کدامست مه
✦
جز از تو پسندیده و روزبه
#21
بدو گفت نصر ای جهاندار شاه
✦
خزاعست مهتر بدین جایگاه
#22
سماعیل چون زین جهان درگذشت
✦
جهانگیر قحطان بیامد ز دشت
#23
ابا لشکر گشن شمشیرزن
✦
به بیداد بگرفت شهر یمن
#24
بسی مردم بیگنه کشته شد
✦
بدین دودمان روز برگشته شد
#25
نیامد جهان‌آفرین را پسند
✦
برو تیره شد رای چرخ بلند
#26
خزاعه بیامد چو او گشت خاک
✦
بر رنج و بیداد بدرود پاک
#27
حرم تا یمن پاک بر دست اوست
✦
به دریای مصر اندرون شست اوست
#28
سر از راه پیچیده و داد نه
✦
ز یزدان یکی را به دل یاد نه
#29
جهانی گرفته به مشت اندرون
✦
نژاد سماعیل ازو پر ز خون
#30
سکندر ز نصر این سخنها شنید
✦
ز تخم خزاعه هرانکس که دید
#31
به تن کودکان را نماندش روان
✦
نماندند زان تخمه کس در جهان
#32
ز بیداد بستد حجاز و یمن
✦
به رای و به مردان شمشیرزن
#33
نژاد سماعیل را برکشید
✦
هرانکس که او مهتری را سزید
#34
پیاده درآمد به بیت‌الحرام
✦
سماعیلیان زو شده شادکام
#35
بهر پی که برداشت قیصر ز راه
✦
همی ریخت دینار گنجور شاه
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.