#1
فرستاده آمد به کردار باد
✦
بگفت آنچ بشنید و نامه بداد
“The messenger arrived like the rushing wind, delivered the letter, and recounted all he had heard.”
#2
سکندر فرستاده را گفت رو
✦
به نزدیک آن نامور بازشو
“Alexander said to the messenger: 'Go once more to that renowned king.'”
#3
بگویش که آن چیست کاندر جهان
✦
کسی را نبود آشکار و نهان
“'Ask him to explain what those four things are in the world that no man has ever possessed, in secret or in public.'”
#4
بدیدند خود بودنی هرچ بود
✦
سپهر آفرینش نخواهد فزود
“'Whatever was destined to be has been seen, for the sphere of creation shall add no more.'”
#5
بیامد فرستاده را نزد شاه
✦
به کردار آتش بپیمود راه
“The envoy went to the king, traversing the path swift as fire.”
#6
چنین گفت با کید کاین چار چیز
✦
که کس را به گیتی نبودست نیز
“He said to Kayd: 'Regarding these four treasures, the likes of which none in the world has ever known,'”
#7
همی شاه خواهد که داند که چیست
✦
که نادیدنی پاک نابود نیست
“'The King desires to know their nature, for that which is unseen is not necessarily nonexistent.'”
#8
چو بشنید کید آن ز بیگانه جای
✦
بپردخت و بنشست با رهنمای
“When Kayd heard this from the foreign messenger, he cleared the hall and sat with his wise counselor.”
#9
فرستاده را پیش بنشاختند
✦
ز هر در فراوانش بنواختند
“They seated the envoy before them and bestowed upon him abundant honors in every way.”
#10
ازان پس فرستاده را شاه گفت
✦
که من دختری دارم اندر نهفت
“Then the king said to the envoy: 'I keep a daughter in hidden privacy,'”
#11
که گر بیندش آفتاب بلند
✦
شود تیره از روی آن ارجمند
“'If the bright sun were to behold her, it would grow dark before her glorious face.'”
#12
کمندست گیسوش همرنگ قیر
✦
همی آید از دو لبش بوی شیر
“'Her tresses are pitch-black lassos, and from her lips wafts the sweet scent of milk.'”
#13
خم آرد ز بالای او سرو بن
✦
گلفشان شود چو سراید سخن
“'The cypress bends before her stature, and roses scatter whenever she begins to speak.'”
#14
ز دیدار و چهرش سخن بگذرد
✦
همی داستان را خرد پرورد
“'Her countenance surpasses all description; wisdom itself nurtures her story.'”
#15
چو خامش بود جان شرمست و بس
✦
چنو در زمانه ندیدست کس
“'When silent, she is the very soul of modesty; none like her has ever been seen in this age.'”
#16
سپهبد نژادست و یزدان‌پرست
✦
دل شرم و پرهیز دارد به دست
“'She is of noble, warlike stock, a worshiper of God, who holds modesty and restraint in her hands.'”
#17
دگر جام دارم که پر می‌کنی
✦
وگر آب سر اندرو افگنی
“'Secondly, I possess a goblet; if you fill it with wine, or pour cold water inside it,'”
#18
به ده سال اگر با ندیمان به هم
✦
نشیند نگردد می از جام کم
“'Even if one sits with boon companions for ten years, the wine inside the cup shall never lessen.'”
#19
همت می دهد جام هم آب سرد
✦
شگفت آنک کمی نگیرد ز خورد
“'It gives both wine and cold water, and marvelously never decreases by drinking.'”
#20
سوم آنک دارم یکی نو پزشک
✦
که علت بگوید چو بیند سرشک
“'Thirdly, I possess a young physician who discovers any ailment merely by examining a tear drop.'”
#21
اگر باشد او سالیان پیش گاه
✦
ز دردی نپیچد جهاندار شاه
“'If he stays before the throne for years, the world-ruling monarch will never suffer from pain.'”
#22
چهارم نهان دارم از انجمن
✦
یکی فیلسوفست نزدیک من
“'Fourthly, I keep hidden from the assembly a wise philosopher near to me.'”
#23
همه بودنیها بگوید به شاه
✦
ز گردنده خورشید و رخشنده ماه
“'He foretells to the King all future events, of the revolving sun and the shining moon.'”
#24
فرستادهٔ نامور بازگشت
✦
پی باره با باد انباز گشت
“The renowned envoy returned, his steed's tracks keeping pace with the wind.”
#25
بیامد چو پیش سکندر بگفت
✦
دل شاه گیتی چو گل بر شگفت
“When he came before Alexander and spoke, the King's heart blossomed like a rose.”
#26
بدو گفت اگر باشد این گفته راست
✦
بدین چار چیز او جهان را بهاست
“He said: 'If this report be true, these four treasures are the worth of the entire world!'”
#27
چو اینها فرستد به نزدیک من
✦
درخشان شود جان تاریک من
“'When he sends these to me, my dark soul shall become radiant and bright.'”
#28
بر و بوم او را نکوبم به پای
✦
برین نیکویی باز گردم به جای
“'I shall not trample his land underfoot, and for the sake of these virtues, I will return to my realm.'”