بخش ۶۰ - ورود دختر خاقان به ایران و آرامش کشور | میز خوانش حماسه

#1

جو آگاهی آمد ز مهران ستاد

✦

همی هر کس آن مژده را هدیه داد

#2

یکایک همی‌خواندند آفرین

✦

ابرشاه ایران وسالار چین

#3

دلی شاد با هدیه و با نثار

✦

همه مهربان و همه دوستار

#4

ببستند آذین به شهر و به راه

✦

درم ریختند از بر تخت شاه

#5

به آموی و راه بیابان مرو

✦

زمین بود یک سر چو پر تذرو

#6

چنین تا به بسطام وگرگان رسید

✦

تو گفتی زمین آسمان را ندید

#7

زآیین که بستند بر شهر و دشت

✦

براهی که لشکر همی‌برگذشت

#8

وز ایران همه کودک و مرد و زن

✦

به راه بت چین شدند انجمن

#9

ز بالا بر ایشان گهر ریختند

✦

به پی زعفران و درم بیختند

#10

برآمیخته طشتهای خلوق

✦

جهان پرشد از نالهٔ کوس و بوق

#11

همه یال اسبان پر از مشک ومی

✦

شکر با درم ریخته زیر پی

#12

ز بس نالهٔ نای و چنگ و رباب

✦

نبد بر زمین جای آرام وخواب

#13

چوآمد بت اندر شبستان شاه

✦

به مهد اندرون کرد کسری نگاه

#14

یکی سرو بن از برش گرد ماه

✦

نهاده به مه بر ز عنبر کلاه

#15

کلاهی به کردار مشکین زره

✦

ز گوهر کشیده گره برگره

#16

گره بسته از تار و برتافته

✦

به افسون یک اندر دگر بافته

#17

چو از غالیه برگل انگشتری

✦

همه زیر انگشتری مشتری

#18

درو شاه نوشین‌روان خیره ماند

✦

برو نام یزدان فراوان بخواند

#19

سزاوار او جای بگزید شاه

✦

بیاراستند از پی ماه گاه

#20

چو آگاهی آمد به خاقان چین

✦

ز ایران و ز شاه ایران زمین

#21

وزان شادمانی به فرزند اوی

✦

شدن شاد وخرم به پیوند اوی

#22

بپردخت سغد وسمرقند وچاج

✦

به قجغار باشی فرستاد تاج

#23

ازین شهرها چون برفت آن سپاه

✦

همی مرزبانان فرستاد شاه

#24

جهان شد پر از داد نوشین‌روان

✦

بخفتند بردشت پیر و جوان

#25

یکایک همی‌خواندند آفرین

✦

ز هر جای برشهریار زمین

#26

همه دست برداشته به آسمان

✦

که ای کردگار مکان و زمان

#27

تو این داد بر شاه کسری بدار

✦

بگردان ز جانش بد روزگار

#28

که از فر و اورند او در جهان

✦

بدی دور گشت آشکار و نهان

#29

به نخجیر چون او به گرگان رسید

✦

گشاده کسی روی خاقان ندید

#30

بشد خواب وخورد از سواران چین

✦

سواری نبرداشت از اسب زین

#31

پراگنده شد ترک سیصد هزار

✦

به جایی نبد کوشش کارزار

#32

کمانی نبایست کردن به زه

✦

نه که بد از ایدر نه چینی نه مه

#33

بدین سان بود فر و برز کیان

✦

به نخچیر آهنگ شیر ژیان

#34

که نام وی و اختر شاه بود

✦

که هم تخت و هم بخت همراه بود

#35

وزان پس بزرگان شدند انجمن

✦

از آموی تا شهر چاچ و ختن

#36

بگفتند کاین شهرهای فراخ

✦

پر از باغ و میدان و ایوان و کاخ

#37

ز چاچ و تَرَک تا سمرقند و سغد

✦

بسی بود ویران و آرام جغد

#38

چغانی وسومان وختلان و بلخ

✦

شده روز بر هر کسی تار و تلخ

#39

بخارا وخوارزم وآموی و زم

✦

بسی دارمی یاد با درد و غم

#40

ز بیداد وز رنج افراسیاب

✦

کسی را نبد جای آرام وخواب

#41

چوکیخسرو آمد برستیم از اوی

✦

جهانی برآسود از گفت وگوی

#42

ازان پس چو ارجاسب شد زورمند

✦

شد این مرزها پر ز درد وگزند

#43

از ایران چو گشتاسب آمد به جنگ

✦

ندید ایچ ارجاسب جای درنگ

#44

برآسود گیتی ز کردار اوی

✦

که هرگز مبادا فلک یاراوی

#45

ازان پس چونرسی سپهدار شد

✦

همه شهرها پر ز تیمار شد

#46

چوشاپور ارمزد بگرفت جای

✦

ندانست نرسی سرش را ز پای

#47

جهان سوی داد آمد و ایمنی

✦

ز بد بسته شد دست آهرمنی

#48

چوخاقان جهان بستد از یزدگرد

✦

ببد تیزدستی برآورد گرد

#49

بیامد جهاندار بهرام گور

✦

ازو گشت خاقان پر از درد و شور

#50

شد از داد او شهرها چون بهشت

✦

پراگنده شد کار ناخوب و زشت

#51

به هنگام پیروز چون خوشنواز

✦

جهان کرد پر درد و گرم و گداز

#52

مبادا فغانیش فرزند اوی

✦

مه خویشان مه تخت ومه اورند اوی

#53

جهاندار کسری کنون مرز ما

✦

بپذرفت و پرمایه شد ارز ما

#54

بماناد تا جاودان این بر اوی

✦

جهان سر به سر چون تن و چون سر اوی

#55

که از وی زمین داد بیند کنون

✦

نبینیم رنج ونه ریزیم خون

#56

ازان پس ز هیتال وترک وختن

✦

به گلزریون برشدند انجمن

#57

به هر سو که بد موبدی کاردان

✦

ردی پاک وهشیار و بسیاردان

#58

ز پیران هرآنکس که بد رای‌زن

✦

بروبر ز ترکان شدند انجمن

#59

چنان رای دیدند یک سر سپاه

✦

که آیند با هدیه نزدیک شاه

#60

چو نزدیک نوشین‌روان آمدند

✦

همه یک دل و یک زبان آمدند

#61

چنان گشت ز انبوه درگاه شاه

✦

که بستند برمور و بر پشه راه

#62

همه برنهادند سر برزمین

✦

همه شاه راخواندند آفرین

#63

بگفتند کای شاه ما بنده‌ایم

✦

به فرمان تو در جهان زنده‌ایم

#64

همه سرفرازیم با ساز جنگ

✦

به هامون بدریم چرم پلنگ

#65

شهنشاه پذرفت ز ایشان نثار

✦

برستند پاک از بد روزگار

#66

از ایشان فغانیش بد پیشرو

✦

سپاهی پسش جنگ سازان نو

#67

ز گردان چو خشنود شد شهریار

✦

بیامد به درگاه سالار بار

#68

بپرسید بسیار و بنواختشان

✦

بهر برزنی جایگه ساختشان

#69

وزان پس شهنشاه یزدان‌پرست

✦

به خاک آمد از جایگاه نشست

#70

ستایش همی‌کرد برکردگار

✦

که ای برتر از گردش روزگار

#71

تو دادی مرا فر و فرهنگ و رای

✦

تو باشی بهر نیکی‌ای رهنمای

#72

هر آنکس که یابد ز من آگهی

✦

ازین پس نجوید کلاه مهی

#73

همه کهتری را بسازند کار

✦

ندارد کسی زهرهٔ کارزار

#74

به کوه اندرون مرغ و ماهی بر آب

✦

چو من خفته باشم نجویند خواب

#75

همه دام ودد پاسبان منند

✦

مهان جهان کهتران منند

#76

کرا برگزینی تو او خوار نیست

✦

جهان را جز از تو جهاندار نیست

#77

تو نیرو دهی تا مگر در جهان

✦

نخسبد ز من مور خسته روان

#78

چنین پیش یزدان فراوان گریست

✦

نگر تا چنین درجهان شاه کیست

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما