بخش ۴۵ - وداع کیخسرو در چشمه، ناپدید شدنش با برآمدن خورشید و سوگ بیهودهٔ یاران
#1
چو بهری ز تیره شب اندر چمید
✦
کی نامور پیش چشمه رسید
#2
بر آن آب روشن سر و تن بِشُست
✦
همی خواند اندر نهان زَند و اَُست
#3
چنین گفت با نامور بخردان
✦
که باشید پدرود تا جاودان
#4
کنون چون برآرد سنان آفتاب
✦
مبینید دیگر مرا جز به خواب
#5
شما بازگردید ز این ریگ خشک
✦
مباشید اگر بارد از ابر مشک
#6
ز کوه اندر آید یکی باد سخت
✦
کجا بشکند شاخ و برگ درخت
#7
ببارد بسی برف ز ابر سیاه
✦
شما سوی ایران نیابید راه
#8
سر مهتران زآن سخن شد گران
✦
بخفتند با درد کنداواران
#9
چو از کوه خورشید سر برکشید
✦
ز چشم مهان شاه شد ناپدید
#10
ببودند ز آن جایگه شاه‌جوی
✦
به ریگ بیابان نهادند روی
#11
ز خسرو ندیدند جایی نشان
✦
ز ره بازگشتند چون بیهشان
#12
همه تنگ‌دل گشته و تافته
✦
سپرده زمین شاه نایافته
#13
خروشان بدان چشمه بازآمدند
✦
پر از غم دل و با گداز آمدند
#14
بر آن آب هر کس که آمد فرود
✦
همی داد شاه جهان را درود
#15
فریبرز گفت آنچه خسرو بگفت
✦
که با جان پاکش خرد باد جفت
#16
چو آسوده باشیم و چیزی خوریم
✦
یک امشب از این چشمه برنگذریم
#17
زمین گرم و نرم است و روشن هوا
✦
بدین رنجگی نیست رفتن روا
#18
بر آن چشمه یکسر فرود آمدند
✦
ز خسرو بسی داستانها زدند
#19
که چونین شگفتی نبیند کسی
✦
وگر در زمانه بماند بسی
#20
کز این رفتن شاه نادیده‌ایم
✦
ز گردنکشان نیز نشنیده‌ایم
#21
دریغ آن بلند اختر و رای او
✦
بزرگی و دیدار و بالای او
#22
خردمند از این کار خندان شود
✦
که زنده کسی پیش یزدان شود
#23
که داند به گیتی که او را چه بود
✦
چه گوییم و گوش که یارد شنود
#24
بدان نامداران چنین گفت گیو
✦
که هرگز چنین نشنود گوش نیو
#25
به مردی و بخشش به داد و هنر
✦
به دیدار و بالا و فر و گهر
#26
به رزم اندرون پیل بد با سپاه
✦
به بزم اندرون ماه بد با کلاه
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.