بخش ۳۷ - سخن کیخسرو بر تخت: ترک شاهی و جهان، بخشش گنج و کشور، و شادی یک‌هفتهٔ سپاه
#1
شهنشاه بر تخت زرین نشست
✦
یکی گُرزهٔ گاوپیکر به دست
#2
به یک دست او زال و رستم به هم
✦
چو پیل سرافراز و شیر دژم
#3
به دست دگر طوس و گودرز و گیو
✦
دگر بیژن گرد و رهام نیو
#4
نهاده همه چهر بر چشم شاه
✦
بدان تا چه گوید ز کار سپاه
#5
به آواز گفت آن زمان شهریار
✦
که ای نامداران به روزگار
#6
هر آن کس که دارید راه و خرد
✦
بدانید کاین نیک و بد بگذرد
#7
همه رفتنی‌ایم و گیتی سپنچ
✦
چرا باید این درد و اندوه و رنج
#8
ز هر دست خوبی فراز آوریم
✦
به دشمن بمانیم و خود بگذریم
#9
کنون گاو آن زیر چرم اندر است
✦
که پاداش و بادافره دیگرست
#10
بترسید یکسر ز یزدان پاک
✦
مباشید ایمن بدین تیره خاک
#11
که این روز بر ما همی بگذرد
✦
زمانه دم هر کسی بشمرد
#12
ز هوشنگ و جمشید و کاووس شاه
✦
که بودند با فر و تخت و کلاه
#13
جز از نام از ایشان به گیتی نماند
✦
کسی نامهٔ رفتگان برنخواند
#14
از ایشان بسی ناسپاسان بدند
✦
به فرجام زآن بد هراسان بدند
#15
چو ایشان همان من یکی بنده‌ام
✦
وگر چند با رنج کوشنده‌ام
#16
بکوشیدم و رنج بردم بسی
✦
ندیدم که ایدر بماند کسی
#17
کنون جان و دل ز این سرای سپنج
✦
بکندم سرآوردم این درد و رنج
#18
کنون آنچه جستم همه یافتم
✦
ز تخت کیی روی برتافتم
#19
هر آن کس که در پیش من برد رنج
✦
ببخشم بدو هرچ خواهد ز گنج
#20
ز کردار هر کس که دارم سپاس
✦
بگویم به یزدان نیکی‌شناس
#21
به ایرانیان بخشم این خواسته
✦
سلیح و در گنج آراسته
#22
هر آن کس که هست از شما مهتری
✦
ببخشم به هر مهتری کشوری
#23
همان بدره و برده و چارپای
✦
براندیشم آرم شمارش به جای
#24
ببخشم که من راه را ساختم
✦
وز این تیرگی دل بپرداختم
#25
شما دست شادی به خوردن برید
✦
به یک هفته ایدر چمید و چرید
#26
بخواهم که تا ز این سرای سپنج
✦
گذر یابم و دور مانم ز رنج
#27
چو کیخسرو این پندها برگرفت
✦
بماندند گردان ایران شگفت
#28
یکی گفت کاین شاه دیوانه شد
✦
خرد با دلش سخت بیگانه شد
#29
ندانم بر او بر چه خواهد رسید
✦
کجا خواهد این تاج و تخت آرمید
#30
برفتند یکسر گروهاگروه
✦
همه دشت لشکر بد و راغ و کوه
#31
غو نای و آوای مستان ز دشت
✦
تو گفتی همی از هوا برگذشت
#32
ببودند یک هفته ز این گونه شاد
✦
کسی را نیامد غم و رنج یاد
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.