بخش ۶ - پاسخ کیخسرو به شیده: پیشنهاد نبرد تن‌به‌تن، هراس افراسیاب از خواب و اصرار پسر بر جنگ
#1
بفرمود تا قارن نیک‌خواه
✦
شود باز و پاسخ گزارد ز شاه
#2
که این کار ما دیر و دشوار گشت
✦
سخنها ز اندازه اندر گذشت
#3
هنر یافته مرد سنگی به جنگ
✦
نجوید گه رزم چندین درنگ
#4
کنون تا خداوند خورشید و ماه
✦
که را شاد دارد بدین رزمگاه
#5
نخواهم ز تو اسب و دینار و گنج
✦
که بر کس نماند سرای سپنج
#6
به زور جهان آفرین کردگار
✦
به دیهیم کاوس پروردگار
#7
که چندان نمانم شما را زمان
✦
که بر گل جهد تندباد خزان
#8
بدان خواسته نیست ما را نیاز
✦
که از جور و بیدادی آمد فراز
#9
که را پشت گرمی به یزدان بود
✦
همیشه دل و بخت خندان بود
#10
بر و بوم و گنج و سپاهت مراست
✦
همان تخت و زرین کلاهت مراست
#11
پشنگ آمد و خواست از من نبرد
✦
زره‌دار بی لشکر و دار و برد
#12
سپیده‌دمان هست مهمان من
✦
به خنجر ببیند سرافشان من
#13
کسی را نخواهم ز ایران سپاه
✦
که با او بگردد به آوردگاه
#14
من و شیده و دشت و شمشیر تیز
✦
برآرم به فرجام از او رستخیز
#15
گر ایدون که پیروز گردم به جنگ
✦
نسازم بر این سان که گفتی درنگ
#16
مبارز خروشان کنیم از دو روی
✦
ز خون دشت گردد پر از رنگ و بوی
#17
از آن پس یلان را همه همگروه
✦
به جنگ اندر آریم بر سان کوه
#18
چو این گفت باشی به شیده بگوی
✦
که ای کم خرد مهتر کامجوی
#19
نه تنها تو ایدر به کام آمدی
✦
نه بر جستن ننگ و نام آمدی
#20
نه از بهر پیغام افراسیاب
✦
که کردار بد کرد بر تو شتاب
#21
جهاندارت انگیخت از انجمن
✦
ستودانت ایدر بود هم کفن
#22
گزند آیدت زان سر بی‌گزند
✦
که از تن بریدند چون گوسفند
#23
بیامد دمان قارن از نزد شاه
✦
به نزد یکی آن درفش سیاه
#24
سخن هرچ بشنید با او بگفت
✦
نماند ایچ نیک و بد اندر نهفت
#25
بشد شیده نزدیک افراسیاب
✦
دلش چون بر آتش نهاده کباب
#26
ببد شاه ترکان ز پاسخ دژم
✦
غمی گشت و برزد یکی تیز دم
#27
از آن خواب کز روزگار دراز
✦
بدید و ز هر کس همی داشت راز
#28
سرش گشت گردان و دل پرنهیب
✦
بدانست کامد به تنگی نشیب
#29
بدو گفت فردا بدین رزمگاه
✦
ز افگنده مردان نیابند راه
#30
به شیده چنین گفت کز بامداد
✦
مکن تا دو روز ای پسر جنگ یاد
#31
بدین رزم بشکست گویی دلم
✦
بر آنم که دل را ز تن بگسلم
#32
پسر گفت کای شاه ترکان و چین
✦
دل خویش را بد مکن روز کین
#33
چو خورشید فردا بر آرد درفش
✦
درفشان کند روی چرخ بنفش
#34
من و خسرو و دشت آوردگاه
✦
برانگیزم از شاه گرد سیاه
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.