#1
بفرمود تا قارن نیک‌خواه
✦
شود باز و پاسخ گزارد ز شاه
“He commanded the loyal Qaren to turn back and deliver the King's response,”
#2
که این کار ما دیر و دشوار گشت
✦
سخنها ز اندازه اندر گذشت
“Saying: 'This affair of ours has drawn out long and hard; words have exceeded all reasonable bounds.”
#3
هنر یافته مرد سنگی به جنگ
✦
نجوید گه رزم چندین درنگ
“A battle-proven man of steadfast resolve seeks no such delay in the hour of strife.”
#4
کنون تا خداوند خورشید و ماه
✦
که را شاد دارد بدین رزمگاه
“Now let us see whom the Lord of the Sun and Moon shall favor on this field of combat.”
#5
نخواهم ز تو اسب و دینار و گنج
✦
که بر کس نماند سرای سپنج
“I desire neither steeds nor dinars nor treasure from thee, for this transient abode abides with no man.”
#6
به زور جهان آفرین کردگار
✦
به دیهیم کاوس پروردگار
“By the strength of the World-Creator, God, and by the divine diadem of Kavus,”
#7
که چندان نمانم شما را زمان
✦
که بر گل جهد تندباد خزان
“I shall not grant thee even so much time as the fierce autumn gale bestows upon a rose.”
#8
بدان خواسته نیست ما را نیاز
✦
که از جور و بیدادی آمد فراز
“We have no need for wealth that hath been amassed through tyranny and injustice.”
#9
که را پشت گرمی به یزدان بود
✦
همیشه دل و بخت خندان بود
“Whosoever places his firm reliance in God, his heart and fortune shall ever smile.”
#10
بر و بوم و گنج و سپاهت مراست
✦
همان تخت و زرین کلاهت مراست
“Thy land, thy realm, thy treasure, and thy host are mine; even thy throne and golden crown belong to me.”
#11
پشنگ آمد و خواست از من نبرد
✦
زره‌دار بی لشکر و دار و برد
“The scion of Pashang came and demanded battle from me—an armored knight without his host or force.”
#12
سپیده‌دمان هست مهمان من
✦
به خنجر ببیند سرافشان من
“At early dawn he shall be my guest, to behold my decapitating dagger.”
#13
کسی را نخواهم ز ایران سپاه
✦
که با او بگردد به آوردگاه
“I shall request no warrior from the host of Iran to fight beside me in the arena.”
#14
من و شیده و دشت و شمشیر تیز
✦
برآرم به فرجام از او رستخیز
“Just I, Shideh, the open plain, and the sharp sword! In the end, I shall raise a doom upon him.”
#15
گر ایدون که پیروز گردم به جنگ
✦
نسازم بر این سان که گفتی درنگ
“Should I emerge victorious in battle, I shall make no such delay as thou didst suggest.”
#16
مبارز خروشان کنیم از دو روی
✦
ز خون دشت گردد پر از رنگ و بوی
“We shall set roaring champions against each other from both sides, till the plain grows vivid and scented with blood.”
#17
از آن پس یلان را همه همگروه
✦
به جنگ اندر آریم بر سان کوه
“Thereafter, we shall bring all the heroes together into battle, clashing like mountain against mountain.'”
#18
چو این گفت باشی به شیده بگوی
✦
که ای کم خرد مهتر کامجوی
“'When thou hast spoken this, say to Shideh: "O foolish, self-seeking leader!”
#19
نه تنها تو ایدر به کام آمدی
✦
نه بر جستن ننگ و نام آمدی
“Thou didst not come here merely for thy pleasure, nor solely in pursuit of fame or shame.”
#20
نه از بهر پیغام افراسیاب
✦
که کردار بد کرد بر تو شتاب
“Nor didst thou come merely carrying the embassy of Afrasiab, whose evil deeds rushed swiftly upon thee.”
#21
جهاندارت انگیخت از انجمن
✦
ستودانت ایدر بود هم کفن
“The World-Ruler drove thee forth from the assembly; thy grave here shall serve as thy shroud.”
#22
گزند آیدت زان سر بی‌گزند
✦
که از تن بریدند چون گوسفند
“Harm shall strike thee from that innocent head which they severed from its body like a sheep!"'”
#23
بیامد دمان قارن از نزد شاه
✦
به نزد یکی آن درفش سیاه
“Qaren departed swiftly from the King, hastening toward that black banner.”
#24
سخن هرچ بشنید با او بگفت
✦
نماند ایچ نیک و بد اندر نهفت
“Whatever he had heard he related to him, concealing nothing good or ill.”
#25
بشد شیده نزدیک افراسیاب
✦
دلش چون بر آتش نهاده کباب
“Shideh went before Afrasiab, his heart roasting like meat over a fire.”
#26
ببد شاه ترکان ز پاسخ دژم
✦
غمی گشت و برزد یکی تیز دم
“The King of the Turks grew gloomy at the reply; filled with sorrow, he heaved a bitter sigh.”
#27
از آن خواب کز روزگار دراز
✦
بدید و ز هر کس همی داشت راز
“Recalling that dream he had seen long ago, which he had kept secret from everyone,”
#28
سرش گشت گردان و دل پرنهیب
✦
بدانست کامد به تنگی نشیب
“His head reeled and his heart filled with terror; he realized that his downfall had come.”
#29
بدو گفت فردا بدین رزمگاه
✦
ز افگنده مردان نیابند راه
“He said to him: 'Tomorrow on this battlefield, fallen warriors shall block the paths.'”
#30
به شیده چنین گفت کز بامداد
✦
مکن تا دو روز ای پسر جنگ یاد
“He spoke to Shideh thus: 'My son, from tomorrow morn, make no mention of battle for two days.”
#31
بدین رزم بشکست گویی دلم
✦
بر آنم که دل را ز تن بگسلم
“My heart feels as though shattered by this fight; I am minded to sever my heart from my body.'”
#32
پسر گفت کای شاه ترکان و چین
✦
دل خویش را بد مکن روز کین
“His son replied: 'O King of Turks and Chin, make not thy heart despair on the day of vengeance!”
#33
چو خورشید فردا بر آرد درفش
✦
درفشان کند روی چرخ بنفش
“Tomorrow, when the sun unfurls its banner and illuminates the face of the purple sky,”
#34
من و خسرو و دشت آوردگاه
✦
برانگیزم از شاه گرد سیاه
“Me, Khosrow, and the field of combat! I shall raise black dust from the King!'”