بخش ۳۰ - یک هفته نهان شدن کیخسرو، آمدن زال و رستم و آرزوی ناگفتهٔ شاه
#1
چو یک هفته بگذشت ننمود روی
✦
برآمد یکی غلغل و گفتگوی
#2
همه پهلوانان شدند انجمن
✦
بزرگان فرزانه و رای زن
#3
چو گودرز و چون طوس نوذرنژاد
✦
سخن رفت چندی ز بیداد و داد
#4
ز کردار شاهان برتر منش
✦
ز یزدان پرستان وز بدکنش
#5
همه داستانها زدند از مهان
✦
بزرگان و فرزانگان جهان
#6
پدر گیو را گفت کای نیکبخت
✦
همیشه پرستندهٔ تاج و تخت
#7
از ایران بسی رنج برداشتی
✦
بر و بوم و پیوند بگذاشتی
#8
به پیش آمد اکنون یکی تیره کار
✦
که آن را نشاید که داریم خوار
#9
بباید شدن سوی زابلستان
✦
سواری فرستی به کابلستان
#10
به زابل به رستم بگویی که شاه
✦
ز یزدان بپیچید و گم کرد راه
#11
در بار بر نامداران ببست
✦
همانا که با دیو دارد نشست
#12
بسی پوزش و خواهش آراستیم
✦
همی زان سخن کام او خواستیم
#13
فراوان شنید ایچ پاسخ نداد
✦
دلش خیره بینیم و سر پر ز باد
#14
بترسیم کو همچو کاووس شاه
✦
شود کژ و دیوش بپیچد ز راه
#15
شما پهلوانید و داناترید
✦
به هر بودنی بر تواناترید
#16
کنون هرکه او هست پاکیزه‌رای
✦
ز قنوج وز دنور و مرغ و مای
#17
ستاره‌شناسان کابلستان
✦
همه پاکرویان زابلستان
#18
بیارید ز این در یکی انجمن
✦
به ایران خرامید با خویشتن
#19
شد این پادشاهی پر از گفتگوی
✦
چو پوشید خسرو ز ما رای و روی
#20
فگندیم هرگونه رایی ز بن
✦
ز دستان گشاید همی این سخن
#21
سخنهای گودرز بشنید گیو
✦
ز لشکر گزین کرد مردان نیو
#22
برآشفت و اندیشه اندر گرفت
✦
ز ایران ره سیستان برگرفت
#23
چو نزدیک دستان و رستم رسید
✦
بگفت آن شگفتی که دید و شنید
#24
غمی گشت پس نامور زال گفت
✦
که گشتیم با رنج بسیار جفت
#25
به رستم چنین گفت کز بخردان
✦
ستاره‌شناسان و هم موبدان
#26
ز زابل بخوان و ز کابل بخواه
✦
بدان تا بیایند با ما به راه
#27
شدند انجمن موبدان و ردان
✦
ستاره‌شناسان و هم بخردان
#28
همه سوی دستان نهادند روی
✦
ز زابل به ایران نهادند روی
#29
جهاندار بر پای بد هفت روز
✦
به هشتم چو بفروخت گیتی‌فروز
#30
ز در پرده برداشت سالار بار
✦
نشست از بر تخت زر شهریار
#31
همه پهلوانان ابا موبدان
✦
برفتند نزدیک شاه جهان
#32
فراوان ببودند پیشش به پای
✦
بزرگان با دانش و رهنمای
#33
جهاندار چون دید بنواختشان
✦
به رسم کیان پایگه ساختشان
#34
از آن نامداران خسروپرست
✦
کس از پای ننشست و نگشاد دست
#35
گشادند لب کی سپهر روان
✦
جهاندار با داد و روشن‌روان
#36
توانایی و فر شاهی تراست
✦
ز خورشید تا پشت ماهی تراست
#37
همه بودنیها به روشن‌روان
✦
بدانی به کردار و دانش جوان
#38
همه بندگانیم در پیش شاه
✦
چه کردیم و بر ما چرا بست راه
#39
اگر غم ز دریاست خشکی کنیم
✦
همه چادر خاک مشکی کنیم
#40
وگر کوه باشد ز بن برکنیم
✦
به خنجر دل دشمنان بشکنیم
#41
وگر چارهٔ این برآید به گنج
✦
نبیند ز گنج درم نیز رنج
#42
همه پاسبانان گنج توایم
✦
پر از درد گریان ز رنج توایم
#43
چنین داد پاسخ جهاندار باز
✦
که از پهلوانان نیم بی‌نیاز
#44
ولیکن ندارم همی دل به رنج
✦
ز نیروی دست و ز مردان و گنج
#45
نه در کشوری دشمن آمد پدید
✦
که تیمار آن بد بباید کشید
#46
یکی آرزو خواست روشن دلم
✦
همی دل از آن آرزو نگسلم
#47
بدان آرزو دارم اکنون امید
✦
شب تیره تا گاه روز سپید
#48
چو یابم بگویم همه راز خویش
✦
برآرم نهان کرده آواز خویش
#49
شما بازگردید پیروز و شاد
✦
بد اندیشه بر دل مدارید یاد
#50
همه پهلوانان آزادمرد
✦
بر او خواندند آفرینی به درد
#51
چو ایشان برفتند پیروز شاه
✦
بفرمود تا پردهٔ بارگاه
#52
فروهشت و بنشست گریان به درد
✦
همی بود پیچان و رخ لاژورد
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.