#1
شب و روز یک هفته بر پای بود
✦
تن آنجا و جانش دگر جای بود
“For a whole week, day and night he stood upon his feet; his body was present there, but his soul was elsewhere.”
#2
سر هفته را گشت خسرو نوان
✦
به جای پرستش نماندش توان
“At the end of the week, Khosrow grew weak and frail, losing the physical strength to remain in his place of worship.”
#3
به هشتم ز جای پرستش برفت
✦
بر تخت شاهی خرامید تفت
“On the eighth day, he departed the sanctuary of prayer and swiftly ascended the ivory throne of kingship.”
#4
همه پهلوانان ایران سپاه
✦
شگفتی فرومانده از کار شاه
“All the heroes of the Iranian host stood bewildered and amazed by the King's strange behavior.”
#5
از آن نامداران روز نبرد
✦
همی هر کسی دیگر اندیشه کرد
“Among those renowned warriors of the day of battle, each harbored a different worry and thought in his heart.”
#6
چو بر تخت شد نامور شهریار
✦
بیامد به درگاه سالار بار
“When the famous monarch sat upon the throne, the grand chamberlain came before the portal.”
#7
بفرمود تا پرده برداشتند
✦
سپه را ز درگاه بگذاشتند
“The King commanded the veil to be lifted, allowing the army and lords to enter from the threshold.”
#8
برفتند با دست کرده به کش
✦
بزرگان پیل افکن شیر فش
“The elephant-overthrowing, lion-like nobles stepped forward with their arms respectfully crossed over their chests.”
#9
چو طوس و چو گودرز و گیو دلیر
✦
چو گرگین و بیژن چو رهام شیر
“Champions such as Tus, brave Goudarz, bold Giev, Gorgin, Bizhan, and Rohham the lion-hearted.”
#10
چو دیدند بردند پیشش نماز
✦
از آن پس همه برگشادند راز
“When they beheld the King, they offered prayers and homage, and thereafter disclosed the secret of their hearts:”
#11
که شاها دلیرا گوا داورا
✦
جهاندار و بر مهتران مهترا
“Saying: 'O King, O brave leader and judge! O ruler of the world and greatest of all grandees!'”
#12
چو تو شاه ننشست بر تخت عاج
✦
فروغ از تو گیرد همی مهر و تاج
“'No king like you has ever sat upon an ivory throne; the sun and crown themselves derive their brilliance from you.'”
#13
فرازندهٔ نیزه و تیغ و اسب
✦
فروزندهٔ فرخ آذرگشسب
“'O exalter of the spear, the sword, and the charger! O kindler of the auspicious Fire of Azargashasp!'”
#14
نترسی ز رنج و ننازی به گنج
✦
به گیتی ز گنجت فزونست رنج
“'You fear no hardship, nor do you pride yourself on treasure; in this world, your effort exceeds your wealth.'”
#15
همه پهلوانان ترا بنده‌ایم
✦
سراسر به دیدار تو زنده‌ایم
“'All we champions are your devoted servants, and we remain alive solely to behold your blessed face.'”
#16
همه دشمنان را سپردی به خاک
✦
نماندت به گیتی ز کس بیم و باک
“'You have consigned all enemies to the dust; no fear or dread remains in the world for you from anyone.'”
#17
به هر کشوری لشکر و گنج توست
✦
به جایی که پی برنهی رنج توست
“'In every realm, your armies and treasures are established; wherever you set foot, your mark of labor is evident.'”
#18
ندانیم کاندیشهٔ شهریار
✦
چرا تیره شد اندر این روزگار
“'We know not why the thoughts of the sovereign have grown dark and troubled in these times.'”
#19
ترا ز این جهان روز برخوردنست
✦
نه هنگام تیمار و پژمردنست
“'This is your time to enjoy the world, not a season for grief and withering away.'”
#20
گر از ما به چیزی بیازرد شاه
✦
از آزار او نیست ما را گناه
“'If the King is aggrieved by any fault of ours, we harbored no intentional sin against him.'”
#21
بگوید به ما تا دلش خوش کنیم
✦
پر از خون دل و رخ پر آتش کنیم
“'Let him tell us so we may make his heart glad, even if our hearts fill with blood and our faces burn like fire in remorse.'”
#22
وگر دشمنی دارد اندر نهان
✦
بگوید به ما شهریار جهان
“'Or if the ruler of the world harbours a secret enemy, let him reveal it to us.'”
#23
همه تاجداران که بودند شاه
✦
بدین داشتند ارج گنج و سپاه
“'All crowned monarchs of old valued their treasures and armies for this sole purpose:'”
#24
که گر سر ستانند و گر سر دهند
✦
چو ترگ دلیران به سر برنهند
“'That whether they took heads or gave their lives, when they donned the helmet of brave warriors on their heads,'”
#25
نهانی که دارد بگوید به ما
✦
همان چارهٔ آن بجوید ز ما
“'They would disclose any secret trouble to their champions, seeking from them the remedy for it.'”
#26
بدیشان چنین گفت پس شهریار
✦
که با کس ندارید کس کارزار
“The King then addressed them, saying: 'You have no battle or cause of conflict with anyone.'”
#27
به گیتی ز دشمن مرا نیست رنج
✦
نشد نیز جایی پراکنده گنج
“'I suffer no grief from any enemy in the world, nor has treasure been squandered anywhere.'”
#28
نه آزار دارم ز کار سپاه
✦
نه اندر شما هست مرد گناه
“'I harbour no grievance against the actions of the host, nor is there any guilty man among you.'”
#29
ز دشمن چو کین پدر خواستم
✦
به داد و به دین گیتی آراستم
“'Since I exacted vengeance for my father's blood from the foe, I have adorned the world with justice and faith.'”
#30
به گیتی پی خاک تیره نماند
✦
که مهر نگین مرا برنخواند
“'Not a speck of dark soil remains on earth that has not read the inscription of my signet ring.'”
#31
شما تیغها در نیام آورید
✦
می سرخ و سیمینه جام آورید
“'Sheathe your swords now; bring forth ruby wine and silver goblets!'”
#32
به جای چرنگ کمان نای و چنگ
✦
بسازید با باده و بوی و رنگ
“'In place of the bowstring's twang, tune the pipe and harp, making merry with wine, perfume, and color.'”
#33
به یک هفته من پیش یزدان به پای
✦
ببودم به اندیشه و پاک‌رای
“'For a week I stood before God, contemplating with pure intent.'”
#34
یکی آرزو دارم اندر نهان
✦
همی خواهم از کردگار جهان
“'I harbor a secret wish in my soul, which I continually ask of the Creator of the World.'”
#35
بگویم گشاده چو پاسخ دهید
✦
به پاسخ مرا روز فرخ نهید
“'I shall reveal it openly when you respond to me, and in your answer, mark an auspicious day for me.'”
#36
شما پیش یزدان نیایش کنید
✦
بر این کام و شادی ستایش کنید
“'Pray you also before God, offering praise for this desire and joy,'”
#37
که او داد بر نیک و بد دستگاه
✦
ستایش مر او را که بنمود راه
“'For He gave power over good and evil; praise be to Him who showed the righteous path.'”
#38
از آن پس به من شادمانی کنید
✦
ز بدها روان بی‌گمانی کنید
“'Thereafter, rejoice with me, and free your souls from all doubt and suspicion.'”
#39
بدانید کاین چرخ ناپایدار
✦
نداند همی کهتر از شهریار
“'Know that this unstable wheel of heaven distinguishes not between the humble subject and the monarch.'”
#40
همی بدرود پیر و برنا به هم
✦
از او داد بینیم و زو هم ستم
“'It reaps old and young together; from it we experience both justice and harshness.'”
#41
همه پهلوانان ز نزدیک شاه
✦
برون آمدند از غمان جان تباه
“All the heroes emerged from the King's presence, their souls delivered from sorrow.”
#42
به سالار بار آن زمان گفت شاه
✦
که بنشین پس پردهٔ بارگاه
“The King then said to the grand chamberlain: 'Sit behind the curtain of the court hall.'”
#43
کسی را مده بار در پیش من
✦
ز بیگانه و مردم خویش من
“'Grant audience to no one in my presence, whether stranger or my own kin.'”
#44
بیامد به جای پرستش به شب
✦
به دادار دارنده بگشاد لب
“At nightfall, he went to his sanctuary of worship and opened his lips in prayer to the Sustaining Creator.”
#45
همی گفت ای برتر از برتری
✦
فزایندهٔ پاکی و مهتری
“He prayed: 'O You who are Higher than the highest! Increaser of purity and greatness!'”
#46
تو باشی به مینو مرا رهنمای
✦
مگر بگذرم ز این سپنجی سرای
“Be Thou my guide unto the realm of Paradise, that I may pass safely beyond this transient abode.”
#47
نکردی دلم هیچ نایافته
✦
روان جای روشن دلان تافته
“Thou hast left no desire of my heart unfulfilled, and my soul now shines in the abode of the pure-hearted.”