بخش ۲۹ - هفتهٔ پرستش کیخسرو، آمدن بر تخت و پاسخ به نگرانی پهلوانان، نیایش شبانه برای گذشتن از سپنجی‌سرای
#1
شب و روز یک هفته بر پای بود
✦
تن آنجا و جانش دگر جای بود
#2
سر هفته را گشت خسرو نوان
✦
به جای پرستش نماندش توان
#3
به هشتم ز جای پرستش برفت
✦
بر تخت شاهی خرامید تفت
#4
همه پهلوانان ایران سپاه
✦
شگفتی فرومانده از کار شاه
#5
از آن نامداران روز نبرد
✦
همی هر کسی دیگر اندیشه کرد
#6
چو بر تخت شد نامور شهریار
✦
بیامد به درگاه سالار بار
#7
بفرمود تا پرده برداشتند
✦
سپه را ز درگاه بگذاشتند
#8
برفتند با دست کرده به کش
✦
بزرگان پیل افکن شیر فش
#9
چو طوس و چو گودرز و گیو دلیر
✦
چو گرگین و بیژن چو رهام شیر
#10
چو دیدند بردند پیشش نماز
✦
از آن پس همه برگشادند راز
#11
که شاها دلیرا گوا داورا
✦
جهاندار و بر مهتران مهترا
#12
چو تو شاه ننشست بر تخت عاج
✦
فروغ از تو گیرد همی مهر و تاج
#13
فرازندهٔ نیزه و تیغ و اسب
✦
فروزندهٔ فرخ آذرگشسب
#14
نترسی ز رنج و ننازی به گنج
✦
به گیتی ز گنجت فزونست رنج
#15
همه پهلوانان ترا بنده‌ایم
✦
سراسر به دیدار تو زنده‌ایم
#16
همه دشمنان را سپردی به خاک
✦
نماندت به گیتی ز کس بیم و باک
#17
به هر کشوری لشکر و گنج توست
✦
به جایی که پی برنهی رنج توست
#18
ندانیم کاندیشهٔ شهریار
✦
چرا تیره شد اندر این روزگار
#19
ترا ز این جهان روز برخوردنست
✦
نه هنگام تیمار و پژمردنست
#20
گر از ما به چیزی بیازرد شاه
✦
از آزار او نیست ما را گناه
#21
بگوید به ما تا دلش خوش کنیم
✦
پر از خون دل و رخ پر آتش کنیم
#22
وگر دشمنی دارد اندر نهان
✦
بگوید به ما شهریار جهان
#23
همه تاجداران که بودند شاه
✦
بدین داشتند ارج گنج و سپاه
#24
که گر سر ستانند و گر سر دهند
✦
چو ترگ دلیران به سر برنهند
#25
نهانی که دارد بگوید به ما
✦
همان چارهٔ آن بجوید ز ما
#26
بدیشان چنین گفت پس شهریار
✦
که با کس ندارید کس کارزار
#27
به گیتی ز دشمن مرا نیست رنج
✦
نشد نیز جایی پراکنده گنج
#28
نه آزار دارم ز کار سپاه
✦
نه اندر شما هست مرد گناه
#29
ز دشمن چو کین پدر خواستم
✦
به داد و به دین گیتی آراستم
#30
به گیتی پی خاک تیره نماند
✦
که مهر نگین مرا برنخواند
#31
شما تیغها در نیام آورید
✦
می سرخ و سیمینه جام آورید
#32
به جای چرنگ کمان نای و چنگ
✦
بسازید با باده و بوی و رنگ
#33
به یک هفته من پیش یزدان به پای
✦
ببودم به اندیشه و پاک‌رای
#34
یکی آرزو دارم اندر نهان
✦
همی خواهم از کردگار جهان
#35
بگویم گشاده چو پاسخ دهید
✦
به پاسخ مرا روز فرخ نهید
#36
شما پیش یزدان نیایش کنید
✦
بر این کام و شادی ستایش کنید
#37
که او داد بر نیک و بد دستگاه
✦
ستایش مر او را که بنمود راه
#38
از آن پس به من شادمانی کنید
✦
ز بدها روان بی‌گمانی کنید
#39
بدانید کاین چرخ ناپایدار
✦
نداند همی کهتر از شهریار
#40
همی بدرود پیر و برنا به هم
✦
از او داد بینیم و زو هم ستم
#41
همه پهلوانان ز نزدیک شاه
✦
برون آمدند از غمان جان تباه
#42
به سالار بار آن زمان گفت شاه
✦
که بنشین پس پردهٔ بارگاه
#43
کسی را مده بار در پیش من
✦
ز بیگانه و مردم خویش من
#44
بیامد به جای پرستش به شب
✦
به دادار دارنده بگشاد لب
#45
همی گفت ای برتر از برتری
✦
فزایندهٔ پاکی و مهتری
#46
تو باشی به مینو مرا رهنمای
✦
مگر بگذرم ز این سپنجی سرای
#47
نکردی دلم هیچ نایافته
✦
روان جای روشن دلان تافته
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.