#1
چو با ایمنی گشت کاووس جفت
✦
همه راز دل پیش یزدان بگفت
“When Kay Kavus felt secure and untroubled in heart, he revealed all his soul's secrets in prayer to God.”
#2
چنین گفت کای برتر از روزگار
✦
تو باشی به هر نیکی آموزگار
“He prayed, 'O Lord exalted above the turning heavens! Thou art the supreme guide unto every goodness.”
#3
ز تو یافتم فر و اورنگ و بخت
✦
بزرگی و دیهیم و هم تاج و تخت
“From Thee I received divine fortune, the sublime throne, power, glory, and the sovereign crown.”
#4
تو کردی کسی را چو من بهرمند
✦
ز گنج و ز تخت و ز نام بلند
“Thou didst grant unto a servant like me such abundance of treasure, royal seat, and elevated renown.”
#5
ز تو خواستم تا یکی کینه‌ور
✦
به کین سیاوش ببندد کمر
“I besought Thee to raise an avenger who would gird his loins to avenge the blood of Siyavash.”
#6
نبیره بدیدم جهانبین خویش
✦
به فرهنگ و تدبیر و آیین خویش
“And now I have beheld my own grandson, the eye of my world, adorned with wisdom, leadership, and royal custom.”
#7
جهانجوی با فر و برز و خرد
✦
ز شاهان پیشینگان بگذرد
“A world-seeker endowed with divine grace, splendor, and wisdom, who surpasses the monarchs of ancient times.'”
#8
چو سالم سه پنجاه بر سر گذشت
✦
سر موی مشکین چو کافور گشت
“'Now that my years have exceeded one hundred and fifty, the raven hair of my head has turned white as camphor.”
#9
همان سرو یازنده شد چون کمان
✦
ندارم گران گر سرآید زمان
“My tall stature, once like a soaring cypress, is bent like a bow; I hold it no grievance if my appointed time arrives.'”
#10
بسی برنیامد بر این روزگار
✦
کزو ماند نام از جهان یادگار
“Not much time elapsed after this prayer before he passed away, leaving his noble memory behind in the world.”
#11
جهاندار کیخسرو آمد به گاه
✦
نشست از بر زیرگه با سپاه
“Then Kay Khosrow, ruler of the world, assumed governance and sat in solemn state with his army.”
#12
از ایرانیان هرکه بد نامجوی
✦
پیاده برفتند بی‌رنگ و بوی
“Whosoever among the Iranians sought honor walked on foot, stripped of all perfume and embellishment.”
#13
همه جامه‌هاشان کبود و سیاه
✦
دو هفته ببودند با سوگ شاه
“Garbed in garments of dark blue and black, they remained in deep mourning for their king for two full weeks.”
#14
ز بهر ستودانش کاخی بلند
✦
بکردند بالای او ده کمند
“To serve as his grand tomb, they erected a lofty tower whose height reached ten lariats.”
#15
ببردند پس نامداران شاه
✦
دبیقی و دیبای رومی سیاه
“Then the noble chieftains of the realm brought Dabiq silk and fine black Roman brocade.”
#16
بر او تافته عود و کافور و مشک
✦
تنش را بدو در بکردند خشک
“They dried and embalmed his body with pure essence of aloe, camphor, and fragrant musk.”
#17
نهادند زیر اندرش تخت عاج
✦
به سر بر ز کافور وز مشک تاج
“They placed an ivory throne beneath him and set upon his head a royal crown fashioned of camphor and musk.”
#18
چو برگشت کیخسرو از پیش تخت
✦
در خوابگه را ببستند سخت
“When Kay Khosrow turned back from before the throne, they firmly sealed the portal of that silent bedchamber.”
#19
کسی نیز کاووس کی را ندید
✦
ز کین و ز آوردگاه آرمید
“No mortal ever beheld Kay Kavus again; he found tranquility at last, far from battlefields and vendettas.”
#20
چنینست رسم سرای سپنج
✦
نمانی در او جاودانه مرنج
“Such is the custom of this transitory inn; thou shalt not abide herein forever, so torment not thy heart.”
#21
نه دانا گذر یابد از چنگ مرگ
✦
نه جنگ‌آوران زیر خفتان و ترگ
“Neither the wise sage finds escape from death's grasp, nor the armored warriors beneath helmet and mail.”
#22
اگر شاه باشی وگر زردهشت
✦
نهالی ز خاکست و بالین ز خشت
“Whether thou art a sovereign king or Zoroaster himself, thy bed shall be of earth and thy pillow of brick.”
#23
چنان دان که گیتی ترا دشمنست
✦
زمین بستر و گور پیراهنست
“Know that this mortal world is thy foe; the earth shall be thy mattress and the tomb thy final garment.”
#24
چهل روز سوگ نیا داشت شاه
✦
ز شادی شده دور وز تاج و گاه
“For forty days the king remained in mourning for his grandfather, far removed from joy, throne, and crown.”
#25
پس آنگه نشست از بر تخت عاج
✦
به سر برنهاد آن دل‌افروز تاج
“Thereafter he ascended the ivory throne and placed that heart-brightening crown upon his brow.”
#26
سپاه انجمن شد به درگاه شاه
✦
ردان و بزرگان زرین کلاه
“The whole host assembled at the royal court—chieftains and noble magnates clad in golden helmets.”
#27
به شاهی بر او آفرین خواندند
✦
بر آن تاج بر گوهر افشاندند
“They chanted blessings upon his sovereignty and showered precious jewels upon that royal crown.”
#28
یکی سور بد در جهان سر به سر
✦
چو بر تخت بنشست پیروزگر
“A glorious feast resounded across all the earth when the victorious monarch sat firmly upon his throne.”