#1
دو هفته بر این گونه شادان بزیست
✦
که داند که فردا دل‌افروز کیست
“For two weeks he lived joyously in this manner; who knows whose heart tomorrow will brighten?”
#2
سیم هفته کیخسرو آمد به گنگ
✦
شنید آن غو نای و آوای چنگ
“In the third week, Kay Khosrow arrived at Gang, hearing the clamor of pipes and the sound of harps.”
#3
بخندید و برگشت گرد حصار
✦
بماند اندر آن گردش روزگار
“He laughed and circled around the ramparts, lost in thought at the turn of fate.”
#4
چنین گفت کان کو چنین باره کرد
✦
نه از بهر پیکار پتیاره کرد
“He said: 'Whoever built such a fortress did not construct it out of fear of battle alone.'”
#5
چو خون سر شاه ایران بریخت
✦
به ما بر چنین آتش کین ببیخت
“'Yet when he shed the blood of Iran's king, he fanned such a fire of vengeance upon us.'”
#6
شگفت آمدش کانچنان جای دید
✦
سپهری دلارام بر پای دید
“He marveled to behold such a place, seeing a heart-soothing firmament built upon the earth.”
#7
به رستم چنین گفت کای پهلوان
✦
سزد گر ببینی به روشن روان
“He spoke to Rostam, saying: 'O Champion, it is fitting that you behold with an enlightened soul...'”
#8
که با ما جهاندار یزدان چه کرد
✦
ز خوبی و پیروزی اندر نبرد
“'...what God, the Lord of the World, has done for us in goodness and victory during battle.'”
#9
بدی را کجا نام بد بر بدی
✦
به تندی و کژی و نابخردی
“'The evil man whose name was synonymous with badness, through harshness, crookedness, and folly...'”
#10
گریزان شد از دست ما بر حصار
✦
بر این سان برآسود از روزگار
“'...has fled from our hands into this fortress, taking his ease from the world in this manner.'”
#11
بدی کو بد آن جهان را سرست
✦
به پیری رسیده کنون بترست
“'The evil one who was the lord of wicked deeds in the world, having reached old age, is now even worse.'”
#12
بدین گر ندارم ز یزدان سپاس
✦
مبادا که شب زنده باشم سه پاس
“'If I offer no gratitude to God for this, may I not remain alive for even three watches of the night.'”
#13
کز اویست پیروزی و دستگاه
✦
هم او آفرینندهٔ هور و ماه
“'For from Him comes all victory and power; He alone is the Creator of the sun and the moon.'”
#14
ز یک سوی آن شارستان کوه بود
✦
ز پیکار لشکر بی اندوه بود
“On one side of that city stood a mountain, keeping it safe from the assault of armies.”
#15
به روی دگر بودش آب روان
✦
که روشن شدی مرد را زو روان
“On the other side ran clear water, which imparted light and clarity to man's spirit.”
#16
کشیدند بر دشت پرده سرای
✦
ز هر سوی دژ پهلوانی به پای
“They pitched royal pavilions upon the plain, and champions took their stance around every side of the fort.”
#17
زمین هفت فرسنگ لشکر گرفت
✦
ز لشکر زمین دست بر سر گرفت
“The army covered seven leagues of ground, such that the earth put its hand to its head in wonder.”
#18
سراپرده زد رستم از دست راست
✦
ز شاه جهاندار لشکر بخواست
“Rostam pitched his pavilion on the right flank, requesting troops from the world-conquering king.”
#19
به چپ بر فریبرز کاووس بود
✦
دل‌افروز با بوق و با کوس بود
“On the left was Fariborz, son of Kavus, heart-gladdening with trumpets and war-drums.”
#20
برفتند و بردند پرده‌سرای
✦
سیم روی گودرز بگزید جای
“They marched and set up their tents; Gudarz chose his place on the third side.”
#21
شب آمد بر آمد ز هر سو خروش
✦
تو گفتی جهان را بدرید گوش
“Night fell, and clamor arose from every side, as though the ears of the world were being torn asunder.”
#22
زمین را همی دل برآمد ز جای
✦
ز بس نالهٔ بوق و شیپور و نای
“The earth trembled to its core from the endless wailing of horns, trumpets, and pipes.”
#23
چو خورشید برداشت از چرخ زنگ
✦
بدرید پیراهن مشک رنگ
“When the sun lifted the rust from the heavens, it tore away the musk-colored garment of night.”
#24
نشست از بر اسب شبرنگ شاه
✦
بیامد بگردید گرد سپاه
“The King mounted his pitch-black steed and rode forth to inspect the army.”
#25
چنین گفت با رستم پیلتن
✦
که این نامور مهتر انجمن
“He spoke thus to Rostam of elephant-like body: 'O renowned chieftain of this assembly...'”
#26
چنین دارم امید کافراسیاب
✦
نبیند جهان نیز هرگز به خواب
“'...I hold high hope that Afrasiab shall never see the world even in his dreams again.'”
#27
اگر کشته گر زنده آید به دست
✦
ببیند سر تیغ یزدان پرست
“'Whether he falls into our hands dead or alive, he shall behold the edge of the God-worshipper's sword.'”
#28
برآنم که او را ز هر سو سپاه
✦
به یاری بیاید بدین رزمگاه
“'I believe armies from every direction will come to his aid in this battleground.'”
#29
بترسند وز ترس یاری کنند
✦
نه از کین و از کامکاری کنند
“'They will fear, and out of fear they will render aid, not out of malice or desire for power.'”
#30
بکوشیم تا پیش از آن کو سپاه
✦
بخواند بر او بر بگیریم راه
“'Let us strive to block his path before he summons those armies to his side.'”
#31
همه بارهٔ دژ فرود آوریم
✦
همه سنگ و خاکش به رود آوریم
“'We shall bring down all the ramparts of the fortress and cast all its stone and dust into the river.'”
#32
سپه را کنون روز سختی گذشت
✦
همان روز رزم اندر آرام گشت
“'The day of hardship for the army has passed, and the day of battle has turned into tranquility.'”
#33
چو دشمن به دیوار گیرد پناه
✦
ز پیکار و کینش نترسد سپاه
“'When the enemy takes refuge behind a wall, our army fears not his battle and malice.'”
#34
شکسته دلست او بدین شارستان
✦
کزین پس شود بی گمان خارستان
“'He is broken-hearted in this stronghold, which henceforth shall surely become a thorny wasteland.'”
#35
چو گفتار کاووس یاد آوریم
✦
روان را همه سوی داد آوریم
“'When we recall the words of Kavus, we turn our whole soul toward justice.'”
#36
کجا گفت کاین کین با دار و برد
✦
بپوشد زمانه به زنگار و گرد
“'Where he said: "Time shall cover this blood-feud with rust and dust..."'”
#37
پسر بر پسر بگذرانم به دست
✦
چنین تا شود سال بر پنج شست
“'"...I shall pass this vengeance from son to son, until three hundred years go by."'”
#38
به سان درختی بود تازه برگ
✦
دل از کین شاهان نترسد ز مرگ
“'It is like a tree with fresh green leaves; the heart that seeks royal vengeance fears not death.'”
#39
پدر بگذرد کین بماند به جای
✦
پسر باشد این درد را رهنمای
“'The father passes away, but the vengeance remains; the son shall be the guide to this pain.'”
#40
بزرگان بر او آفرین خواندند
✦
ورا خسرو پاکدین خواندند
“The nobles showered praise upon him, calling him Khosrow the Pious King.”
#41
که کین پدر بر تو آید به سر
✦
مبادی به جز شاه و پیروزگر
“'May the vengeance for your father be completed through you; may you ever remain king and victorious!'”