بخش ۱۲ - رسیدن کیخسرو به گنگ‌دژ، گردش بر حصار و آرایش سپاه برای ویرانی بارهٔ افراسیاب
#1
دو هفته بر این گونه شادان بزیست
✦
که داند که فردا دل‌افروز کیست
#2
سیم هفته کیخسرو آمد به گنگ
✦
شنید آن غو نای و آوای چنگ
#3
بخندید و برگشت گرد حصار
✦
بماند اندر آن گردش روزگار
#4
چنین گفت کان کو چنین باره کرد
✦
نه از بهر پیکار پتیاره کرد
#5
چو خون سر شاه ایران بریخت
✦
به ما بر چنین آتش کین ببیخت
#6
شگفت آمدش کانچنان جای دید
✦
سپهری دلارام بر پای دید
#7
به رستم چنین گفت کای پهلوان
✦
سزد گر ببینی به روشن روان
#8
که با ما جهاندار یزدان چه کرد
✦
ز خوبی و پیروزی اندر نبرد
#9
بدی را کجا نام بد بر بدی
✦
به تندی و کژی و نابخردی
#10
گریزان شد از دست ما بر حصار
✦
بر این سان برآسود از روزگار
#11
بدی کو بد آن جهان را سرست
✦
به پیری رسیده کنون بترست
#12
بدین گر ندارم ز یزدان سپاس
✦
مبادا که شب زنده باشم سه پاس
#13
کز اویست پیروزی و دستگاه
✦
هم او آفرینندهٔ هور و ماه
#14
ز یک سوی آن شارستان کوه بود
✦
ز پیکار لشکر بی اندوه بود
#15
به روی دگر بودش آب روان
✦
که روشن شدی مرد را زو روان
#16
کشیدند بر دشت پرده سرای
✦
ز هر سوی دژ پهلوانی به پای
#17
زمین هفت فرسنگ لشکر گرفت
✦
ز لشکر زمین دست بر سر گرفت
#18
سراپرده زد رستم از دست راست
✦
ز شاه جهاندار لشکر بخواست
#19
به چپ بر فریبرز کاووس بود
✦
دل‌افروز با بوق و با کوس بود
#20
برفتند و بردند پرده‌سرای
✦
سیم روی گودرز بگزید جای
#21
شب آمد بر آمد ز هر سو خروش
✦
تو گفتی جهان را بدرید گوش
#22
زمین را همی دل برآمد ز جای
✦
ز بس نالهٔ بوق و شیپور و نای
#23
چو خورشید برداشت از چرخ زنگ
✦
بدرید پیراهن مشک رنگ
#24
نشست از بر اسب شبرنگ شاه
✦
بیامد بگردید گرد سپاه
#25
چنین گفت با رستم پیلتن
✦
که این نامور مهتر انجمن
#26
چنین دارم امید کافراسیاب
✦
نبیند جهان نیز هرگز به خواب
#27
اگر کشته گر زنده آید به دست
✦
ببیند سر تیغ یزدان پرست
#28
برآنم که او را ز هر سو سپاه
✦
به یاری بیاید بدین رزمگاه
#29
بترسند وز ترس یاری کنند
✦
نه از کین و از کامکاری کنند
#30
بکوشیم تا پیش از آن کو سپاه
✦
بخواند بر او بر بگیریم راه
#31
همه بارهٔ دژ فرود آوریم
✦
همه سنگ و خاکش به رود آوریم
#32
سپه را کنون روز سختی گذشت
✦
همان روز رزم اندر آرام گشت
#33
چو دشمن به دیوار گیرد پناه
✦
ز پیکار و کینش نترسد سپاه
#34
شکسته دلست او بدین شارستان
✦
کزین پس شود بی گمان خارستان
#35
چو گفتار کاووس یاد آوریم
✦
روان را همه سوی داد آوریم
#36
کجا گفت کاین کین با دار و برد
✦
بپوشد زمانه به زنگار و گرد
#37
پسر بر پسر بگذرانم به دست
✦
چنین تا شود سال بر پنج شست
#38
به سان درختی بود تازه برگ
✦
دل از کین شاهان نترسد ز مرگ
#39
پدر بگذرد کین بماند به جای
✦
پسر باشد این درد را رهنمای
#40
بزرگان بر او آفرین خواندند
✦
ورا خسرو پاکدین خواندند
#41
که کین پدر بر تو آید به سر
✦
مبادی به جز شاه و پیروزگر
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.