بخش ۷ - گفتگوی هومان و پیران: شتاب جنگ، هشدار از گودرز و کوه، و پیمان رزم سپیده‌دم
#1
وز آن لشکر ترک هومان دلیر
✦
به پیش برادر بیامد چو شیر
#2
که ای پهلوان رد افراسیاب
✦
گرفت اندر این دشت ما را شتاب
#3
به هفتم فراز آمد این روزگار
✦
میان بسته در جنگ چندین سوار
#4
از آهن میان سوده و دل ز کین
✦
نهاده دو دیده به ایران زمین
#5
چه داری به روی اندر آورده روی
✦
چه اندیشه داری به دل در بگوی
#6
گرت رای جنگست جنگ آزمای
✦
ورت رای برگشتن ایدر مپای
#7
که ننگست از این بر تو ای پهلوان
✦
بدین کار خندند پیر و جوان
#8
همان لشکرست این که از ما بجنگ
✦
برفتند و رفته ز روی آب و رنگ
#9
کز ایشان همه رزمگه کشته بود
✦
زمین سر به سر رود خون گشته بود
#10
نه زین نامداران سواری کم است
✦
نه آن دوده را پهلوان رستم است
#11
گرت آرزو نیست خون ریختن
✦
نخواهی همی لشکر انگیختن
#12
ز جنگ‌آوران لشکری برگزین
✦
به من ده تو بنگر کنون رزم و کین
#13
چو بشنید پیران ز هومان سخن
✦
بدو گفت مشتاب و تندی مکن
#14
بدان ای برادر که این رزمخواه
✦
که آمد چنین پیش ما با سپاه
#15
گزین بزرگان کیخسروست
✦
سر نامداران هر پهلوست
#16
یکی آنک کیخسرو از شاه من
✦
بدو سر فرازد به هر انجمن
#17
و دیگر که از پهلوانان شاه
✦
ندانم چو گودرز کس را به جاه
#18
به گردن‌فرازی و مردانگی
✦
به رای هشیوار و فرزانگی
#19
سه دیگر که پرداغ دارد جگر
✦
پر از خون دل از درد چندان پسر
#20
که از تن سرانشان جدا مانده‌ایم
✦
زمین را به خون گرد بنشانده‌ایم
#21
کنون تا به تنش اندرون جان بود
✦
بر این کینه چون مار پیچان بود
#22
چهارم که لشکر میان دو کوه
✦
فرود آوریدست و کرده گروه
#23
ز هر سو که پویی بدو راه نیست
✦
براندیش کین رنج کوتاه نیست
#24
بکوشید باید بدان تا مگر
✦
از آن کوه‌پایه برآرند سر
#25
مگر مانده گردند و سستی کنند
✦
به جنگ اندرون پیشدستی کنند
#26
چو از کوه بیرون کند لشکرش
✦
یکی تیرباران کنم بر سرش
#27
چو دیوار گرد اندر آریمشان
✦
چو شیر ژیان در بر آریمشان
#28
بر ایشان بگردد همه کام ما
✦
برآید به خورشید بر نام ما
#29
تو پشت سپاهی و سالار شاه
✦
برآورده از چرخ گردان کلاه
#30
کسی کو به نام بلندش نیاز
✦
نباشد چه گردد همی گرد آز
#31
و دیگر که از نامداران جنگ
✦
نیاید کسی نزد ما بی‌درنگ
#32
ز گردان کسی را که بی‌نام‌تر
✦
ز جنگ سواران بی‌آرام‌تر
#33
ز لشکر فرستد به پیشت بکین
✦
اگر برنوردی بر او بر زمین
#34
ترا نام از آن برنیاید بلند
✦
به ایرانیان نیز ناید گزند
#35
وگر بر تو بر دست یابد به خون
✦
شوند این دلیران ترکان زبون
#36
نگه کرد هومان به گفتار اوی
✦
همی خیره دانست پیکار اوی
#37
چنین داد پاسخ کز ایران سوار
✦
نباشد که با من کند کارزار
#38
ترا خود همین مهربانیست خوی
✦
مرا کارزار آمدست آرزوی
#39
وگر کت به کین جستن آهنگ نیست
✦
به دلت اندرون آتش جنگ نیست
#40
کنم آنچ باید بدین رزمگاه
✦
نمایم هنرها به ایران سپاه
#41
شوم چرمهٔ گامزن زین کنم
✦
سپیده دمان جستن کین کنم
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.