بخش ۶ - شکایت بیژن از درنگ گودرز، اندرز گیو به پسر و پذیرش رای نیا
#1
به روز چهارم ز پیش سپاه
✦
بشد بیژن گیو تا قلبگاه
#2
به پیش پدر شد همه جامه چاک
✦
همی بآسمان بر پراگند خاک
#3
بدو گفت کای باب کارآزمای
✦
چه داری چنین خیره ما را بپای
#4
به پنجم فراز آمد این روزگار
✦
شب و روز آسایش آموزگار
#5
نه خورشید شمشیر گردان بدید
✦
نه گردی به روی هوا بردمید
#6
سواران به خفتان و خود اندرون
✦
یکی را به رگ بر نجنبید خون
#7
به ایران پس از رستم نامدار
✦
نبودی چو گودرز دیگر سوار
#8
چینن تا بیامد ز جنگ پشن
✦
از آن کشتن و رزمگاه گشن
#9
به لاون که چندان پسر کشته دید
✦
سر بخت ایرانیان گشته دید
#10
جگر خسته گشته است و گم کرده راه
✦
نخواهد که بیند همی رزمگاه
#11
به پیرانش بر چشم باید فگند
✦
نهادست سر سوی کوه بلند
#12
سپهدار کو ناشمرده سپاه
✦
ستاره شمارد همی گرد ماه
#13
تو بشناس کاندر تنش نیست خون
✦
شد از جنگ جنگاوران او زبون
#14
شگفت از جهاندیده گودرز نیست
✦
که او را روان خود بر این مرز نیست
#15
شگفت از تو آید مرا ای پدر
✦
که شیر ژیان از تو جوید هنر
#16
دو لشکر همی بر تو دارند چشم
✦
یکی تیز کن مغز و بفروز خشم
#17
کنون چون جهان گرم و روشن هوا
✦
بگیرد همی رزم لشکر نوا
#18
چو این روزگار خوشی بگذرد
✦
چو پولاد روی زمین بفسرد
#19
چو بر نیزه‌ها گردد افسرده چنگ
✦
پس پشت تیغ آید و پیش سنگ
#20
که آید ز گردان به پیش سپاه
✦
که آورد گیرد بدین رزمگاه
#21
ور ایدون که ترسد همی از کمین
✦
ز جنگ سواران و مردان کین
#22
به من داد باید سواری هزار
✦
گزین من اندرخور کارزار
#23
برآریم گرد از کمینگاهشان
✦
سرافشان کنیم از بر ماهشان
#24
ز گفتار بیژن بخندید گیو
✦
بسی آفرین کرد بر پور نیو
#25
به دادار گفت از تو دارم سپاس
✦
تو دادی مرا پور نیکی‌شناس
#26
همش هوش دادی و هم زور کین
✦
شناسای هر کار و جویای دین
#27
به من بازگشت این دلاور جوان
✦
چنان چون بود بچهٔ پهلوان
#28
چنین گفت مر جفت را نره شیر
✦
که فرزند ما گر نباشد دلیر
#29
ببریم از او مهر و پیوند پاک
✦
پدرش آب دریا بود مام خاک
#30
ولیکن تو ای پور چیره سخن
✦
زبان بر نیا بر گشاده مکن
#31
که او کاردیدست و داناترست
✦
بر این لشکر نامور مهترست
#32
کسی کو بود سودهٔ کارزار
✦
نباید به هر کارش آموزگار
#33
سواران ما گر به بار اندرند
✦
نه ترکان به رنگ و نگار اندرند
#34
همه شوربختند و برگشته سر
✦
همه دیده پرخون و خسته جگر
#35
همی خواهد این باب کارآزمای
✦
که ترکان به جنگ اندر آرند پای
#36
پس پشتشان دور ماند ز کوه
✦
برد لشکر کینه‌ور همگروه
#37
ببینی تو گوپال گودرز را
✦
که چون برنوردد همی مرز را
#38
و دیگر کجا ز اختر نیک و بد
✦
همی گردش چرخ را بشمرد
#39
چو پیش آید آن روزگار بهی
✦
کند روی گیتی ز ترکان تهی
#40
چنین گفت بیژن به پیش پدر
✦
که ای پهلوان جهان سر به سر
#41
خجسته نیا را گر اینست رای
✦
سزد گر نداریم رومی قبای
#42
شوم جوشن و خود بیرون کنم
✦
به می روی پژمرده گلگلون کنم
#43
چو آیم جهان پهلوان را به کار
✦
بیایم کمربستهٔ کارزار
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.