#1
به روز چهارم ز پیش سپاه
✦
بشد بیژن گیو تا قلبگاه
“On the fourth day, from before the host, Bizhan son of Gev rode to the center of the army.”
#2
به پیش پدر شد همه جامه چاک
✦
همی بآسمان بر پراگند خاک
“He appeared before his father with his garments torn, casting dust high toward the sky in impatience.”
#3
بدو گفت کای باب کارآزمای
✦
چه داری چنین خیره ما را بپای
“He spoke to him, 'O battle-tested father, why do you keep us waiting here in vain?'”
#4
به پنجم فراز آمد این روزگار
✦
شب و روز آسایش آموزگار
“'This state of rest has drawn into its fifth day, teaching us ease both night and day!'”
#5
نه خورشید شمشیر گردان بدید
✦
نه گردی به روی هوا بردمید
“'Neither has the sun beheld the swords of heroes, nor has any cloud of dust risen into the air.'”
#6
سواران به خفتان و خود اندرون
✦
یکی را به رگ بر نجنبید خون
“'The riders remain encased in armor and helmet, yet the blood stirs not in anyone's veins.'”
#7
به ایران پس از رستم نامدار
✦
نبودی چو گودرز دیگر سوار
“'In Iran, after the renowned Rostam, there was no knight like Goudarz!'”
#8
چینن تا بیامد ز جنگ پشن
✦
از آن کشتن و رزمگاه گشن
“'Thus it was until he returned from the war of Pashan, from that terrible slaughter and crowded battlefield.'”
#9
به لاون که چندان پسر کشته دید
✦
سر بخت ایرانیان گشته دید
“'At Lavan, where he saw so many of his sons slain and the fortune of Iran turned away.'”
#10
جگر خسته گشته است و گم کرده راه
✦
نخواهد که بیند همی رزمگاه
“'Now his heart is wounded and he has lost his path; he no longer desires to behold the field of war.'”
#11
به پیرانش بر چشم باید فگند
✦
نهادست سر سوی کوه بلند
“'He has fixed his eyes upon Piran, who has taken refuge toward the high mountain.'”
#12
سپهدار کو ناشمرده سپاه
✦
ستاره شمارد همی گرد ماه
“'The commander who should be mobilizing countless hosts now sits counting the stars around the moon!'”
#13
تو بشناس کاندر تنش نیست خون
✦
شد از جنگ جنگاوران او زبون
“'Know that no fiery blood remains in his body; he has grown weary and helpless before the battle of warriors.'”
#14
شگفت از جهاندیده گودرز نیست
✦
که او را روان خود بر این مرز نیست
“'I marvel not at the world-experienced Goudarz, for his spirit is no longer devoted to this border.'”
#15
شگفت از تو آید مرا ای پدر
✦
که شیر ژیان از تو جوید هنر
“'My wonder is at you, O father, from whom even the roaring lion seeks lessons in bravery!'”
#16
دو لشکر همی بر تو دارند چشم
✦
یکی تیز کن مغز و بفروز خشم
“'Both armies keep their eyes fixed upon you; quicken your mind and ignite your rage!'”
#17
کنون چون جهان گرم و روشن هوا
✦
بگیرد همی رزم لشکر نوا
“'Now while the world is warm and the sky bright, the war-song should sound through the host!'”
#18
چو این روزگار خوشی بگذرد
✦
چو پولاد روی زمین بفسرد
“'When this pleasant season passes and the face of the earth freezes hard as steel,'”
#19
چو بر نیزه‌ها گردد افسرده چنگ
✦
پس پشت تیغ آید و پیش سنگ
“'When hands freeze upon the spears, and swords fall behind while boulders lie ahead,'”
#20
که آید ز گردان به پیش سپاه
✦
که آورد گیرد بدین رزمگاه
“'Which of the heroes will then step before the host to engage in battle upon this field?'”
#21
ور ایدون که ترسد همی از کمین
✦
ز جنگ سواران و مردان کین
“'And if he fears an ambush from the enemy riders and men of vengeance,'”
#22
به من داد باید سواری هزار
✦
گزین من اندرخور کارزار
“'Then let him entrust to me a thousand horsemen—elite warriors worthy of battle!'”
#23
برآریم گرد از کمینگاهشان
✦
سرافشان کنیم از بر ماهشان
“'We shall raise dust from their ambush and cast their heads high above the moon!'”
#24
ز گفتار بیژن بخندید گیو
✦
بسی آفرین کرد بر پور نیو
“Gev smiled at Bizhan's speech and showered abundant praise upon his brave son.”
#25
به دادار گفت از تو دارم سپاس
✦
تو دادی مرا پور نیکی‌شناس
“He said to the Creator, 'I give Thanks to Thee, for Thou hast granted me a virtuous and noble son.'”
#26
همش هوش دادی و هم زور کین
✦
شناسای هر کار و جویای دین
“'Thou hast given him both intellect and mighty strength, discerning in every matter and seeker of righteousness.'”
#27
به من بازگشت این دلاور جوان
✦
چنان چون بود بچهٔ پهلوان
“'This brave youth has taken after me, just as the cub of a hero champion ought to be.'”
#28
چنین گفت مر جفت را نره شیر
✦
که فرزند ما گر نباشد دلیر
“'Thus spoke the male lion to his mate: "If our offspring be not brave,"'”
#29
ببریم از او مهر و پیوند پاک
✦
پدرش آب دریا بود مام خاک
“'"We shall cut off all affection and pure ties from him; let the ocean water be his father and the earth his mother!"'”
#30
ولیکن تو ای پور چیره سخن
✦
زبان بر نیا بر گشاده مکن
“'Yet, O my eloquent son, do not unleash your tongue in criticism against your grandfather.'”
#31
که او کاردیدست و داناترست
✦
بر این لشکر نامور مهترست
“'For he is battle-seasoned, far wiser, and the supreme commander over this renowned army.'”
#32
کسی کو بود سودهٔ کارزار
✦
نباید به هر کارش آموزگار
“'One who has been worn smooth by the friction of battles needs no teacher in any task!'”
#33
سواران ما گر به بار اندرند
✦
نه ترکان به رنگ و نگار اندرند
“'Though our riders remain burdened in their gear, think not that the Turanians are at ease or celebrating.'”
#34
همه شوربختند و برگشته سر
✦
همه دیده پرخون و خسته جگر
“'They are all ill-fated and distracted, their eyes filled with blood and their hearts wounded!'”
#35
همی خواهد این باب کارآزمای
✦
که ترکان به جنگ اندر آرند پای
“'Your battle-tested grandfather desires only to draw the Turanians into taking the initiative in war.'”
#36
پس پشتشان دور ماند ز کوه
✦
برد لشکر کینه‌ور همگروه
“'So that their backs are separated from the shelter of the mountain, and our vengeful host may crush them together.'”
#37
ببینی تو گوپال گودرز را
✦
که چون برنوردد همی مرز را
“'You shall yet behold Goudarz's mace, and how he rolls up the enemy's frontier!'”
#38
و دیگر کجا ز اختر نیک و بد
✦
همی گردش چرخ را بشمرد
“'And furthermore, he reads the revolutions of the sphere, observing auspicious and ill-omened stars.'”
#39
چو پیش آید آن روزگار بهی
✦
کند روی گیتی ز ترکان تهی
“'When the fortunate hour arrives, he will empty the face of the earth of the Turanians!'”
#40
چنین گفت بیژن به پیش پدر
✦
که ای پهلوان جهان سر به سر
“Bizhan then spoke before his father: 'O grand hero of the entire world!'”
#41
خجسته نیا را گر اینست رای
✦
سزد گر نداریم رومی قبای
“'If such is the judgment of my blessed grandfather, it is fitting that we put not on Syrian silk robes!'”
#42
شوم جوشن و خود بیرون کنم
✦
به می روی پژمرده گلگلون کنم
“'I shall go, strip off my armor and helmet, and brighten my withered cheeks with red wine.'”
#43
چو آیم جهان پهلوان را به کار
✦
بیایم کمربستهٔ کارزار
“'And whenever I am needed by the Lord of the World (Goudarz), I shall come bound for battle!'”