چون شصت و چند سال بر زندگانی کسری نوشین‌روان گذشت و سپیدی پرنیان بر موی مشکینش بنشست، شاهنشاه فرزانه در سرانجام خویش و فردا روز ایران به اندیشه فرو رفت. او کارآگاهان و پنهان‌پژوهانی گماشته بود تا خوی و رفتار فرزندش هرمزد را روز و شب زیر نظر دارند و گزارش نیکی و دادگری او را به دربار آورند. کسری، یزدان پاک را سپاس گفت که فرزندی دانا، پرهیزگار و مردم‌دار دارد؛ با این همه، برای آشکار ساختن گهرِ خرد او بر موبدان و بزرگان کشور، فرمود تا نشستی شکوهمند بیارایند.
در آن انجمن شهریاری، بزرجمهر حکیم در برابر شاهزاده هرمزد ایستاد تا ترازوی خردش را بسنجد. بزرجمهر نخست از مایه روشنی جان و ایمنی از مکر اهریمن پرسید و هرمزد دانش، بردباری و بخشایش را بزرگ‌ترین پناه آدمی خواند. آن‌گاه بزرجمهر رگباری از پرسش‌های باریک و معماهای اخلاقی درباره شایسته‌ترین فرزند، زیان‌بارترین گناهان، آیین دوستی و دشمنی، چرایی گریز از شهریاران بیدادگر، و نکوهیده بودن لاف و دروغ مطرح ساخت.
شاهزاده هرمزد، نخست با زبانی فصیح به نیایش کسری پرداخت و پادشاهی‌اش را جاودان خواست، سپس با دانشی شگفت‌انگیز و پاسخ‌هایی استوار و تابناک، یکایک معماهای بزرجمهر را گشود. او بیدادگری را مایه ویرانی کشور و دانش و بردباری را جوشن جان دانست. از پاسخ‌های نغز و استوار شاهزاده جوان، شب نبردِ اندیشه‌ها به روشنی گرایید و خردِ بی‌مانندش بر همگان ثابت شد. کسری نوشین‌روان از فرخندگی و پختگی فرزندش خیره ماند و بر او آفرین‌های کیانی خواند و دل بزرگان از بیم فردا آسوده گشت.