چون موبدان و فرزانگان دربار ساسانی از پاسخ گفتن به چیستان شگفت‌انگیز قیصر روم درماندند، دژم‌شادی بر دل کسری نوشین‌روان سایه افکند. قیصر درج زرینی بس گران‌بها و سرپوشیده نهاده بر قفل و مهری از مشک فرستاده بود و شرط کرده بود که اگر فرزانگان ایران راز درون درج را ندانند، شاهنشاهی باید باژگزار گردد. کسری که چاره‌ای نیافت، دلش در سوگ بدسگالی با بزرجمهر سوخت و دریافت که تنها جان بیدار آن وزیر خردمند توانایی دریدن این پرده راز را دارد.
پس شاهنشاه جامه‌ای گران‌سنگ و اسبی راهوار نثار کرد و فرستاده‌ای نزد بزرجمهر به بندخانه فرستاد تا هم از بیدادی که بر او رفته بود پوزش خواهد و هم گره این دشواری را به دست او بگشاید. بزرجمهر چون پیام کسری را شنید، دلش از یاد رنج‌های گذشته پردرد گشت؛ اما نخست تن و سر به آب پاک بشست و رو به درگاه جهانداور آورد و بر بی‌گناهی خویش و خشم بی‌جای شهریار گریست.
سپیده‌دمان، چون خورشید رخشنده تاج بر تارک سپهر نهاد، بزرجمهر که چشمانش از تاریکی زندان آسیب دیده و کم‌سو شده بود، از آب خرد توشه برداشت. او راهنمایی بینا را با خود همراه ساخت و به راه افتاد و فرمود تا حال سه زن نادیده را که بر سر راه می‌گذرند جویا شود، بی‌آنکه نامشان را بپرسد. زن نخست آمد که شوهر و کودکی در نهان داشت؛ زن دوم آمد که شوهر داشت اما بی‌فرزند بود؛ و زن سوم دوشیزه‌ای بود که هرگز شوهر نکرده بود. بزرجمهر از پاسخ این سه زن، راز سه مروارید درون درج (یکی سفته، یکی نیم‌سفته و یکی ناسفته) را دریافت و خندان به سوی کاخ شاه روانه شد.
چون بزرجمهر رنجور و با چشمان تار به پیشگاه تخت آمد، کسری نوشین‌روان از دیدن سیمای ناتوان و چهره زرد او آه سرد از جگر برکشید و از ستمی که بر آن خردمند بی‌گناه روا داشته بود، عمیقاً پوزش خواست و او را گرامی داشت.