چنین روایت کرده‌اند که در بارگاه کسری نوشین‌روان، پیشکاری جوان و گستاخ‌سخن خدمت می‌کرد که همواره همراه شاه بود. روزی بزرجمهر، سرور موبدان و دانای روزگار، رفتار او را در خدمت شاه به دقت نگریست و از او پرسید که چگونه بر شاه آب می‌ریزد. پیشکار نالید که روزی هنگام آب افکندن بر دست شهریار، قطره‌ای آب بر خوانی افتاد و نگرش تند شاه چنان دلش را لرزاند که جام از دستش سست گشت. بزرجمهر مهربانانه راز و آداب درست خدمتگزاری را به جوان آموخت؛ اینکه آب گرم را نرم و بی‌شتاب فروریزد و تا هنگامی که شاه لب از بوی خوش برنگرفته، دست پس نکشد.
چون روز بعد جوان طبق رهنمود دانا پیش رفت، نوشین‌روان دگرگونی خردمندانه رفتار او را دریافت و دریافت که این آموزش از بزرجمهر است. شاه را گران آمد که چرا دانا در جزئیات بارگاه وی دخالت کرده، پس پیامی خشمگینانه فرستاد و بزرجمهر را نکوهش کرد. اما پاسخ بزرجمهر پخته و شگفت بود: «روزگار و حال من از حال شاه جهان، چه در آشکار و چه در نهان، بس بهتر است.» این سخن شاه را برآشفت و فرمان داد دانا را در چاهی تاریک به بند کشند.
شاه برای بار دیگر پیشکار را فرستاد تا از حال بزرجمهر جویا شود، اما پاسخ دانا همچنان صبورانه بود که «روز من آسان‌تر و خوش‌تر از روز شاه است.» خشم نوشین‌روان چندان بالا گرفت که تنوری از آهن ساختند، آکنده از میخ‌های تیز و پیکان‌های بران، و بزرجمهر را در آن جای دادند. با این همه، دانا در میان تیغ‌ها و شکنجه‌ها، پروردگار را سپاس می‌گفت و می‌فرمود که هیچ سختی و شکوهی ماندگار نیست و سرانجام همگان، چه بر تخت شاهی و چه در تنگنای رنج، رخت از این گیتی خواهند بست. سرانجام شاه از استواری و اندیشه والا و فناناپذیر دانا شگفت‌زده و سر افکنده گشت.