🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖
16 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳۲ - یافتن بزرجمهر در مرو
از درگاه کسری نوشین‌روان، فرستاده‌ای خردمند و نامدار به نام آزادسرو راهی دیار مرو شد تا تعبیرکننده خواب پررمزوراز شاهنشاه را بیابد. آزادسرو سراسر شهر مرو را جست‌وجو کرد تا آنکه به مکتب‌خانه‌ای رسید که در آن موبدی استاد، کتاب‌های زند و اوستا در دست، با بانگی بلند و گام‌هایی استوار به کودکان اموزش می‌داد. در میان کودکان، نوجوانی برجسته و جویای دانش به چشم می‌خورد که با چهره‌ای افروخته از مهر و اشتیاق بر کتاب خویش خم شده بود؛ نام او بوزرجمهر بود. فرستاده شاه عنان اسب کشید، پیش آمد و از استادِ مکتب درباره خواب شاه پرسید. موبد پاسخ داد که دانش او تنها در محدوده زند و اوستاست و تعبیر خواب از عهده او بیرون است. بوزرجمهر چون این سخن شنید، چشمانش درخشید و رو به استاد کرد و گفت: «این راز، شکار اندیشه من است و تعبیر خواب شاه کار من!» استاد بر او بانگ زد و خرده گرفت که تو هنوز دفتر درس خود را به پایان نبرده‌ای؛ اما آزادسرو مداخله کرد و خواست تا سخن کودک شنیده شود. بوزرجمهر با وقار و هوشمندی اعلام داشت که راز خواب را نخواهد گشود مگر در پیشگاه شهریار و بر فراز گاهِ شاهی. فرستاده که در رفتار و گفتار نوجوان نوزادی از دانایی می‌دید، اسبی نیکو، درم و فراوانیِ توشه در اختیار او نهاد. بدین‌سان، هر دو هم‌گام و شادمان از مرو بیرون آمدند و در طول راه از فرّ و بزرگی شاهنشاه و شکوه تاج و تخت کیانی سخن می‌گفتند.
#1
یکی از ردان نامش آزادسرو
✦
ز درگاه کسری بیامد به مرو
#2
بیامد همه گرد مرو او بجست
✦
یکی موبدی دید بازند و است
#3
همی کودکان را بیاموخت زند
✦
به تندی و خشم و ببانگ بلند
#4
یکی کودکی مهتر ایدر برش
✦
پژوهنده زند وا ستا سرش
#5
همی‌خواندندیش بوزرجمهر
✦
نهاده بران دفتر از مهر چهر
#6
عنانرا بپیچید موبد ز راه
✦
بیامد بپرسید زو خواب شاه
#7
نویسنده گفت این نه کارمنست
✦
زهر دانشی زند یارمنست
#8
ز موبد چو بشنید بوزرجمهر
✦
بدو داد گوش و بر افروخت چهر
#9
باستاد گفت این شکارمنست
✦
گزاریدن خواب کارمنست
#10
یکی بانگ برزد برو مرد است
✦
که تو دفتر خویش کردی درست
#11
فرستاده گفت ای خردمند مرد
✦
مگر داند او گرد دانا مگرد
#12
غمی شد ز بوزرجمهر اوستاد
✦
بگوی آنچ داری بدو گفت یاد
#13
نگویم من این گفت جز پیش شاه
✦
بدانگه که بنشاندم پیش گاه
#14
بدادش فرستاده اسب و درم
✦
دگر هرچ بایستش از بیش و کم
#15
برفتند هر دو برابر ز مرو
✦
خرامان چو زیر گل اندر تذرو
#16
چنان هم گرازان و گویان ز شاه
✦
ز فرمان وز فر وز تاج و گاه

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: