🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖
10 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۶ - داستان نوش‌زاد با کسری
چه شاه باشی در اوج شکوه و چه بنده‌ای در حضیض سادگی، و چه مردی پاک‌دل که سر بر آستان یزدان فرود می‌آورد، آدمی را از داشتن همسری دلسوز، خلوتی امن، و پوشاک و خوراکی برای زیستن چاره‌ای نیست. در میان این همه، اگر زنی که در کنار مرد می‌نشیند پارسا، صاحب‌تدبیر و خردمند باشد، به سان گنجی ارزشمند در سرای اوست؛ به‌ویژه اگر قامت گران‌سنگش چون سرو سهی، موهای مشکینش تا به پای فرو افتاده، و سخنش نرم و دلنشین و آکنده از شرم و بیداری باشد.

شهریار ایران، کسری نوشین‌روان، در کاخ خویش بانویی بدین‌سان آراسته و شایسته داشت. بانویی که بر کیش مسیح بود و زیبایی بی‌مانندش غوغا در شهر افکنده و زبان‌ها را به تمجید گشوده بود. از این بانوی ماه‌روی، فرزندی برای شاه به وجود آمد با چهره‌ای درخشان چون خورشید، که تابان‌تر از ناهید در آسمان می‌درخشید.

شهریار نامور فرزندش را «نوش‌زاد» نام نهاد و در پرورش او چنان ناز و مهربانی به کار بست که نگران بود مبادا باد تندی بر نازکای تندرستی او بوزد. نوش‌زاد در آن کاخ پرنیانی، به زیبایی و راستی بالید، قامتی چون سرو سهی یافت و در دانش و هنر شاهنشهی بی‌همتا و شایسته تاج‌وتخت گشت.
#1
اگر شاه دیدی وگر زیردست
✦
وگر پاکدل مرد یزدان‌پرست
#2
چنان دان که چاره نباشد ز جفت
✦
ز پوشیدن و خورد و جای نهفت
#3
اگر پارسا باشد و رای‌زن
✦
یکی گنج باشد براگنده زن
#4
بویژه که باشد به بالا بلند
✦
فروهشته تا پای مشکین کمند
#5
خردمند و هشیار و با رای و شرم
✦
سخن گفتنش خوب و آوای نرم
#6
برین سان زنی داشت پرمایه شاه
✦
به بالای سرو و به دیدار ماه
#7
بدین مسیحا بد این ماه‌روی
✦
ز دیدار او شهر پر گفت و گوی
#8
یکی کودک آمدش خورشید چهر
✦
ز ناهید تابنده‌تر بر سپهر
#9
ورا نامور خواندی نوش‌زاد
✦
نجستی ز ناز از برش تندباد
#10
ببالید برسان سرو سهی
✦
هنرمند و زیبای شاهنشهی

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: