🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖
18 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۶۵ - مرگ جمهور، پادشاهی مای و تولد طلخند
روزگار بر وفای خویش نپایید و هنوز زمانی چند نگذشته بود که جمهور، شهریار عادل و دادگر، به بیماریی ناگهانی درافتاد. او در واپسین دم، کدبانوی خویش را پیش خواند، وصیت کرد و سرزمینی لبریز از داد را به او و فرزند خردسالش گو سپرد. اما گو هنوز خردسال‌تر از آن بود که تاج کیانی بر سر نهد، کمر پادشاهی بندد و بر تخت شهریاری نشیند. بزرگان و سران کشور غمگین و دردتبار شدند؛ چرا که جهان خاطره‌ای خوش از بذل و دادگری جمهور داشت و اینک بیم آن می‌رفت که کشوری بی‌شهریار بلندپایه‌تر، دستخوش آشوب و گزند گردد.

از این رو، بزرگان، سپاهیان و عامه مردم از سندل تا مرزهای کشمیر و چین گرد هم آمدند تا درباره آینده ملک چاره‌جویی کنند. همگان هم‌رای بودند که کودکی خرد توانایی اداره سپاه، برپایی داد و سرکوب خشم ناهنگام را ندارد. در شهر دنبر، برادر جمهور جای داشت؛ مردی خردمند، نامور و شایسته گاه پادشاهی که نامش مای بود. جهاندیدگان و بزرگان روی به دنبر نهادند و مای را به پادشاهی خواندند. مای با سرافرازی به پایتخت آمد، بر تخت برادر نشست، تاج جمهور را بر سر نهاد و درهای دادگری و دهش را بر همگان گشود.

چون پایه‌های پادشاهی مای استوار شد، همسر برادر خویش را به همسری گرفت و گو، آن فرزند خردسال، را چون جان شیرین بپرورد و گرامی داشت. روزگاری نگذشت که بانوی پری‌چهره باردار شد و پسری خوش‌سیما برای مای به دنیا آورد. مای فرزند را طلخند نام نهاد و مهر مادری و پدری در دلش جوشیدن گرفت. سال‌ها گذشت؛ طلخند به دوسالگی رسید و گو هفت‌ساله شد—نوجوانی دلاور، دارنده فرّ شاهی و یال پهلوانی که آینده‌ای شگفت در پیش داشت.
#1
برین برنیامد بسی روزگار
✦
که بیمار شد ناگهان شهریار
#2
به کدبانو اندرز کرد و به مرد
✦
جهانی پر از دادگو را سپرد
#3
ز خردی نشایست گو بخت را
✦
نه تاج و کمر بستن و تخت را
#4
سران راهمه سر پر از گرد بود
✦
ز جمهورشان دل پر از درد بود
#5
ز بخشیدن و خوردن و داد اوی
✦
جهان بود یک سر پر از یاد اوی
#6
سپاهی و شهری همه انجمن
✦
زن و کودک و مرد شد رای زن
#7
که این خرد کودک نداند سپاه
✦
نه داد و نه خشم و نه تخت و کلاه
#8
همه پادشاهی شود پرگزند
✦
اگر شهریاری نباشد بلند
#9
به دنبر برادر بد آن شاه را
✦
خردمند وشایستهٔ گاه را
#10
کجا نام آن نامور مای بود
✦
به دنبر نشسته دلارای بود
#11
جهاندیدگان یک به یک شاه‌جوی
✦
ز سندل به دنبر نهادند روی
#12
بزرگان کشمیر تا مرز چین
✦
به شاهی بدو خواندند آفرین
#13
ز دنبر بیامد سرافراز مای
✦
به تخت کیان اندر آورد پای
#14
همان تاج جمهور بر سر نهاد
✦
بداد و ببخشش در اندر گشاد
#15
چو با سازشد مام گو را بخواست
✦
بپرورد و با جان همی‌داشت راست
#16
پری چهره آبستن آمد ز مای
✦
پسر زاد ازین نامور کدخدای
#17
ورا پادشا نام طلخند کرد
✦
روان را پر از مهر فرزند کرد
#18
دوساله شد این خرد و گو هفت سال
✦
دلاور گوی بود با فر و یال

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: