بخش ۳۷ - پوزش و زنهارخواهی سپاه توران نزد کیخسرو، بخشایش شاه و سوگند ترکان به بندگی
#1
فرستاده آمد به نزدیک شاه
✦
خردمند مردی ز توران سپاه
#2
که ما شاه را بنده و چاکریم
✦
زمین جز به فرمان او نسپریم
#3
کس از خواست یزدان نیابد رها
✦
اگر چه شود در دم اژدها
#4
جهاندار داند که ما خود کییم
✦
میان تنگ بسته ز بهر چییم
#5
نبدمان به کار سیاوش گناه
✦
ببرد اهرمن شاه را دل ز راه
#6
که توران ز ایران همه پر غم است
✦
زن و کودک خرد در ماتم است
#7
نه بر آرزو کینه خواه آمدیم
✦
ز بهر بر و بوم و گاه آمدیم
#8
از این جنگ ما را بد آمد به سر
✦
پسر بی پدر شد پدر بی پسر
#9
به جان گر دهد شاهمان زینهار
✦
ببندیم پیشش میان بنده‌وار
#10
بدین لشکر اندر بسی مهتر است
✦
کجا بندگی شاه را در خور است
#11
گنهکار اوییم و او پادشاست
✦
از او هرچ آید به ما بر رواست
#12
سران سر به سر نزد شاه آوریم
✦
بسی پوزش اندر گناه آوریم
#13
گر از ما به دلش اندرون کین بود
✦
بریدن سر دشمن آیین بود
#14
ور ایدونک بخشایش آرد رواست
✦
همان کرد باید که او را هواست
#15
چو بشنید گفتار ایشان به درد
✦
ببخشودشان شاه آزاد مرد
#16
بفرمود تا پیش او آمدند
✦
بر آن آرزو چاره‌جو آمدند
#17
همه بر نهادند سر بر زمین
✦
پر از خون دل و دیده پر آب کین
#18
سپهبد سوی آسمان کرد سر
✦
که ای دادگر داور چاره‌گر
#19
همان لشکرست این که سر پر ز کین
✦
همی خاک جستند ز ایران زمین
#20
چنین کردشان ایزد دادگر
✦
نه رای و نه دانش نه پای و نه پر
#21
بدو دست یازم که او یار بس
✦
ز گیتی نخواهیم فریادرس
#22
بدین داستان زد یکی نیک رای
✦
که از کین به زین اندر آورد پای
#23
که این باره رخشنده تخت من است
✦
کنون کار بیدار بخت من است
#24
بدین کینه گر تخت و تاج آوریم
✦
و گر رسم تابوت ساج آوریم
#25
وگرنه به چنگ پلنگ اندرم
✦
خور کرگسان است مغز سرم
#26
کنون بر شما گشت کردار بد
✦
شناسد هر آن کس که دارد خرد
#27
نیم من به خون شما شسته چنگ
✦
که گیرم چنین کار دشوار تنگ
#28
همه یکسره در پناه منید
✦
و گر چند بدخواه گاه منید
#29
هر آن کس که خواهد نباشد رواست
✦
بدین گفته افزایش آمد نه کاست
#30
هر آن کس که خواهد سوی شاه خویش
✦
گذارد نگیرم بر او راه پیش
#31
ز کمی و بیشی و از رنج و آز
✦
به نیروی یزدان شدم بی نیاز
#32
چو ترکان شنیدند گفتار شاه
✦
ز سر بر گرفتند یکسر کلاه
#33
به پیروزی شاه خستو شدند
✦
پلنگان جنگی چو آهو شدند
#34
بفرمود شاه جهان تا سلیح
✦
بیارند تیغ و سنان و رمیح
#35
ز برگستوان و ز رومی کلاه
✦
یکی توده کردند نزدیک شاه
#36
به گرد اندرش سرخ و زرد و بنفش
✦
زدند آن سرافراز ترکان درفش
#37
بخوردند سوگندهای گران
✦
که تا زنده‌ایم از کران تا کران
#38
همه شاه را چاکر و بنده‌ایم
✦
همه دل به مهر وی آگنده‌ایم
#39
چو این کرده بودند بیدار شاه
✦
ببخشید یکسر همه بر سپاه
#40
ز همشان پس آنگه پراگنده کرد
✦
همه بومش از مردم آگنده کرد
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.