🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖
45 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۶۹ - مرگ طلخند در میدان جنگ
در گیرودار نبردِ سهمگین، طلخند از بالای جهازِ پیل‌سوار خویش بر پهنه میدان نگریست؛ زمینی دید خروشان و پرجوش چون دریای نیل. بادِ سوزان، خورشیدِ تابان و شمشیرهای تیزِ دشمن او را در میان گرفته بودند و نه راهِ گریزی مانده بود و نه جائی برای آرام. در آن میانه، نفس بر شاهزاده جوان تنگ شد و از غایت تشنگی، گرما و دردِ شکست، بر زینِ زرینِ خویش درهم پیچید و جان سپرد، و بدین‌سان فرمانروایی هند یکسره به گو واگذار شد.

گو چون از مرکز سپاه نگریست و درفشِ لعل‌گونِ برادر را ندید، سواری بادپا فرستاد تا گردِ پیلِ طلخند بگردد و نشانی از شهریار جویای شود. سوار روانه شد و پی برد که آتشِ نبرد فروکش کرده و سپاهیان حیران و سرگردان جویای شاه خویشند. او شتابان بازگشت و رازِ مرگِ طلخند را بر گو آشکار ساخت. گو با شنیدن این خبر، از پیل فرود آمد و گریان و زار دو میل راه را پیاده پیمود تا به پیکر برادر رسید. چون سراپای او را بنگرید و هیچ زخمی بر پوستش ندید، از غایت سوگ گوشتِ بازوان خویش را از درد درید و بر خاک نشست.

گو ناله‌کنان می‌گفت که گردشِ اخترِ بد و بی‌توجهی به پندِ ناصحان تو را به کام مرگ فرستاد و دلِ مادرمان را کباب ساخت. در این هنگام، «فرزانه» دانشمندِ خردمند فراز آمد و چون گو را بدان سان سوگوار دید، او را پند داد و گفت: «از این زاری چه سود؟ آنچه مقدر بود رخ داد. خدای را سپاس گوی که دستِ تو به خون برادرت آلوده نگشت. ستاره‌شناسان پیش‌بینی کرده بودند که سرکشی این جوان او را به باد خواهد داد. اکنون که سپاهیان نگران بر تو چشم دوخته‌اند، خویشتن‌داری پیشه کن؛ چرا که شاه چون جامِ گلاب است که به گردی تباه می‌شود و بی‌قراری او خرد را زایل و فرومایگان را گستاخ می‌سازد.»

گو پندِ فرزانه را به گوشِ جان شنود، بر خویشتن مسلط گشت و بر سپاهیان طلخند امان داد و آنان را زیر چتر حمایت خود گرفت. سپس دانایان و موبدان را گرد آورد و تابوتی شاهوار از عاج، زر، پیروزه و چوبِ ساج برپا ساخت. پیکر طلخند را به پرندِ چینی پوشاندند و با قیر، کافور، مشک و پارچه دابق تابوت را بستند و گو با سپاه خویش شتابان راهی دارالحکومه گردید.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: