🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
103 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۶۳ - نامهٔ پرویز به قیصر در زادن شیروی، جشن روم و فرستادن باژ و خواهش دار مسیحا
چون فرزند خسروپرویز از بانوی رومی، مریم دختر قیصر، پا به جهان نهاد، خرمی و شادی ایوان شهریار ایران را فراگرفت. خسروپرویز نامه‌ای بس گران‌مایه به قیصر روم بنگاشت و در آن مژده داد که مریم پسری بس زیبا و فرخنده به دنیا آورده است؛ فرزندی که شایسته دانش، تاج و تخت، و دارنده فرّه ایزدی است. شاه ایران قیصر را به شادمانی فراخواند و بر پادشاهی او آفرین خواند.

چون نامه به قیصر رسید و چشمش بر توقیع و مهر پرویز افتاد، فرمان داد تا کوس و بوق شادی در سراسر کشور روم بدمند. شهر از کران تا کران غرق در بانگ رامشگران و بوی خوش گل و عطرهای دل‌انگیز شد. مسیحیان صلیب‌ها به دست بر درگاه‌ها گرد آمدند و یک هفته تمام با رود و می و سرود، زادروز شیرویه کیانی را جشن گرفتند.

پس از یک هفته شادمانی، قیصر فرمان داد تا کاروانی بی‌مانند آماده سازند. صد شتر بار درم، پنجاه شتر بار دینار زرین، دویست جامه دیبای زربفت رومی، چهل خوان زرین آراسته به بسد و گوهر، و تندیس‌های زرین و سیمین از دد و جانوران با چشمان گوهرنشان آماده شد. همچنین گوهرهای گران‌بها و طاوسی ساخته از زر خالص به همراه حریرهای نرم برای مریم فرستاده شد و باژ و ساو کشور روم تا چهار بار به دینار زرین بار کاروان گردید.

قیصر چهل تن از فرزانگان و فیلسوفان بیداردیل روم را به سرکردگی پهلوان و دانای خردمندی به نام «خانگی» برگزید تا این گنجینه بی‌کران را به دربار شاهنشاه ایران ببرند. چون خبر رسیدن فرستاده قیصر به گوش خسروپرویز رسید، وی فرمان داد تا «فرخ»، مرزبان نامدار نیمروز و گران‌مایه گرد گیتی‌فروز، با سواران زرین‌کلاه به پیشواز فرستادگان روم بشتابند.

خانگی و همراهانش با شکوهی تمام بر آستان خسروپرویز فرود آمدند. چون رخ زیبای شاهنشاه و شکوه ایوان کیانی را دیدند، رخ بر خاک نهادند و دادار پاک را سپاس گفتند و آفرین‌های فراوان بر شهریار ایران خواندند. شاه فرزانه ایران فرستادگان را گرامی داشت، جایگاهی شایسته در دو ایوان فرخنده برایشان آراست و خانگی را بر پیشگاهی زرین بنشاند.

سپس خسروپرویز به دبیر خردمند خویش، «خراد برزین»، فرمان داد تا نامه قیصر را در برابر بزرگان و سپاهیان برخواند. نامه با نام یزدان پاک و ستایش تبار کیانی خسرو آغاز شده بود؛ از کیومرث و هوشنگ و تهمورث تا کسری نوشین‌روان پاک‌روان. قیصر در نامه خویش بر پیوند نژادی و خویشاوندی جدید میان روم و ایران بالیده و سپاس گذارده بود. سپس آرزوی بزرگ خود را آشکار ساخته بود: درخواست بازگرداندن «دار مسیحا» (صلیب مقدس حضرت عیسی) که سال‌ها در گنجینه شاهان ایران نگهداری می‌شد. قیصر تعهد کرده بود که با بازگشت این چوب مقدس، یکشنبه‌های پاک و آیین مسیحیان روشن گردد، دل‌ها از کینه‌های کهن که از روزگار فریدون و سلم و تور بر جای مانده بود پاک شود و آرامش و دوستی پایدار بر سرتاسر مرزهای ایران و روم سایه افکند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: