🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
53 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۸ - رسیدن خسرو به آذربایجان، دیدار بندوی و موسیل و نیایش در آذرگشسپ
سپاه خسروپرویز چون چرخ گردان به حرکت درآمد و غریو کوس شاهی آسمان را از گرد سم اسبان تیره ساخت. خسرو سپاهی گران و زبده از آزادگان برچید و به سوی آذرآبادگان روانه شد. دو هفته لشکریان از هر سو به پایگاه شاهی سرازیر شدند و در دشت دوک سراپرده شهریاری برافراشته گشت؛ چنان سپاهی عظیم که پهنای راه و تنگه‌ها را فروگرفت. خسرو فرماندهی کل این لشکر را به نیاطوس سپرد و خود با تنی چند از سواران دلاور، عنان اسب را به سوی راه چیچست شتافت تا به منطقه‌ای رسد که موسیل ارمنی در آن‌جا اردو زده بود.

در همین هنگام، دو سوار شتابان از میان سپاه به سوی شاه تاختند. خسرو به گستهم نگاه کرد و پرسید آن دو دلاور کیستند که چنین بی‌تابانه اسب می‌تازند؟ گستهم پاسخی داد که دل شاه را لبریز از شگفت ساخت: «ای شهریار، آن سوار ابلق‌نشین، برادرم بندوی است و همراه او مردی از سپاه دیگر.» خسرو باور نمی‌کرد، چرا که می‌پنداشت بندوی در زندان بهرام چوبین فرومانده یا کشته شده است. اما گستهم جان خویش را گرو گذاشت. چون آن دو سوار به سایه‌سار شاه رسیدند، از باره فرود آمدند و بر خسرو نماز بردند.

بندوی داستان رهایی شگفت‌انگیز خود را بازگو کرد؛ اینکه چگونه با پوشیدن جامه‌های شاهانه خسرو، بهرام را فریب داده و سرانجام گریخته است. خسرو از شنیدن رنج‌های دایی خویش اشک ریخت. سپس بندوی، موسیل ارمنی را به شاه معرفی کرد؛ دلاوری که از زمان عزیمت خسرو به روم، هرگز در کاخ و آبادی نیاسوده و همواره در دشت و خیمه، آماده و وفادار با سپاهی آراسته و گنجی آکنده منتظر بازگشت شهریار مانده بود. خسرو با گرمی از موسیل قدردانی کرد، پای خویش را از رکاب بیرون کشید و به او اجازت داد تا رکابش را ببوسد و به او وعده پاداش‌های گرانمایه داد.

پس از آن، خسروپرویز با دلی پردرد و نالان رو به سوی آتشکده مقدس آذرگشسپ نهاد. هیربد با زند و اوستا به پیشواز شاه آمد. خسرو کمربند زرین بگشود، گوهرها بر آتش بیفکند و گرد آذر مقدس به نیایش ایستاد. او با دلی شکسته و چشمانی گریان از دادار پاک خواست تا حق را به حق‌دار برساند و سر دشمنان و ستمگران—به‌ویژه بهرام چوبین—را به خاک تیره فروآورد. سپس به لشکرگاه خویش بازگشت و دیده‌بانان و کارآگاهان را فرستاد تا از احوال جهان و پیشروی سپاه نیمروز آگاه گردد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: